ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಅನಕೃ

ank2

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನಾಟಕಗಳೇ ಮನೋರಂಜನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿತ್ತು. ಬಹುತೇಕ ವೃತ್ತಿ ರಂಗಭೂಮಿಯವರು ಪೌರಾಣಿಕ ನಾಟಕಗಳನ್ನೇ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅಲ್ಲೊಬ್ಬ ಯುವಕ ಅದನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿಯ ನಾಟಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಕೇವಲ ಹೆಸರಿಗಷ್ಟೇ ಕರ್ನಾಟಕೆ ಎಂದಿತ್ತಾದರೂ ಬಹುತೇಕರು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ತ್ಯಾಗರಾಜರ ಕೃತಿಗಳನ್ನೋ ಇಲ್ಲವೇ ಬೇರೆಯಾವುದೋ ಭಾಷೆಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನೇ . ಇನ್ನು ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳೇ ಇಲ್ಲವೇನೋ ಎನ್ನುವಂತೆ ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನೇ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದು ಮೈಸೂರಿನ ಅರಮನೆಯ ದರ್ಬಾರಾಗಲೀ, ರಾಮೋತ್ಸವಗಳಲ್ಲಾಗಲೀ ಎಲ್ಲಡೆಯೂ ಕನ್ನಡ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಗಾರರಿಗೆ ದಾಸರ ಪದಗಳನ್ನೂ ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನೀ ಸಂಗೀತಗಾರರಿಗೆ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ತಾವೇ ಸ್ವತಃ ಹಾಡಿ ತೋರಿಸಿ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಕನ್ನಡದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ , ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು ಸಿಗದಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿ ನಡೆಸಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಧೀಮಂತ ಹೋರಾಟಗಾರ. ಹೀಗೆ ಕನ್ನಡದ ಅಸ್ಮಿತೆಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನೇ ತೇಯ್ದ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಸರದಾರ/ಸಾರ್ವಭೌಮ ಶ್ರೀ ಅರಕಲಗೂಡು ನರಸಿಂಗರಾವ್ ಕೃಷ್ಣರಾವ್ ಅರ್ಥಾತ್ ಎಲ್ಲರ ಪ್ರೀತಿಯ ಆನಕೃ.

ಮೂಲಕಃ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅರಕಲಗೂಡಿನವರಾದ ನರಸಿಂಗರಾಯರು ಮತ್ತು ಅನ್ನಪೂರ್ಣಮ್ಮನವರ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ 1908ರ ಮೇ 9ರಂದು ಕೃಷ್ಣರಾವ್ ಅವರ ಜನನವಾಯಿತು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳ ಓದನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಕೃಷ್ಣರಾಯರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ದೇಶೀಯ ವಿದ್ಯಾಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿದರು. ಅಲ್ಲಿನ ವಾತಾವರಣ ಬಾಲಕ ಕೃಷ್ಣರಾಯರ ಆಸಕ್ತಿ-ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾಯಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾವನೆಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿನ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾದ ಶ್ರೀ ಸಂಪದ್ಗಿರಿ ರಾಯರು, ಕಂದಾಡೆ ಕೃಷ್ಣಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಗಾಂಧಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಪರಿಚಯವಾಗಿ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು.

ನಾಟಕದ ಗೀಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ ತಂದೆ ನರಸಿಂಗರಾಯರು ಎ.ವಿ. ವರದಾಚಾರ್ಯರಂಥ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಹವ್ಯಾಸಿ ನಾಟಕ ರಂಗವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಿಲ್ಲೂ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಅನಕೃಅವರಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ನಾಟಕರಂಗದ ಪರಿಚಯವಿತ್ತು, ಅದೊಮ್ಮೆ ವರದಾಚಾರ್ಯರ ಪೌರಾಣಿಕ ನಾಟಕವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವರಿಗೆ ಅದು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾಣದೇ, ನಾಟಕಗಳು ನಮ್ಮ ಸಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನೇಕೆ ರಂಗದ ಮೇಲೆ ಬರಬಾರದು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಆದಕ್ಕುತ್ತರವಾಗಿ ವರದಾಚಾರ್ಯರು ಅಂಥಹ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಯಾರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ? ಎಂದು ಮರುಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ರಾತ್ರೋರಾತಿ ಕೃಷ್ಣರಾಯರೇ ಮದುವೆಯೋ ಮನೆ ಹಾಳೋ ಎನ್ನುವ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಕುರಿತಾದ ನಾಟಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದುಕೊಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ 16ನೇಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ನಾಟಕಕಾರರಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕೃಷ್ಣರಾಯರ ಪಾದರ್ಪಣವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸುಮಾರು 190 ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 112 ಕಾದಂಬರಿಗಳು; 9 ಕಥಾಸಂಗ್ರಹಗಳು, 24 ನಾಟಕಗಳು; 24 ವಿಮರ್ಶೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನಗಳು, 9 ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳು, 3 ಅನುವಾದಗಳು, 9 ಸಂಪಾದಿತ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಸಮಕಾಲೀನರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಲೇಖಕ ಎನ್ನಿಸಿಕೊಂಡರಲ್ಲದೇ ಅನೇಕ ಸಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ ಗುರುಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಿದ್ದರು.

ank3.jpegಕೃಷ್ಣರಾಯರ ಬಹುತೇಕ ಕೃತಿಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತದ್ದೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವೇ ಆಗಿದ್ದರು. ಅಪರೂಪಕ್ಕೆಂಬಂತೆ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಾಡಪ್ರಭು ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ಮತು ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮನವರ ಕುರಿತು ಒಂದೊಂದು ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಬಸವೇಶ್ವರ, ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು, ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯರನ್ನು ಕುರಿತು ಕೃಷ್ಣರಾಯರು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿಯೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಅನೇಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಅಧ್ಭುತವಾದ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ರಾರಾಜಿಸಿದವು.

 

ಕೃಷ್ಣರಾಯರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕರು. ಇವರು ತಮ್ಮ ಧ್ಯೇಯಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಉತ್ಸಾಹೀ ಲೇಖಕರ ತಂಡವನ್ನೇ ಕಟ್ಟಿ ಅದರ ಮೂಲಕ ಅನೇಕ ನವ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳು ಕನ್ನಡ ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬರಲು ಕಾರಣೀ ಭೂತರಾದರು. ಕೃಷ್ಣರಾಯರು ಕೇವಲ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೇ ತಮ್ಮನ್ನು ಮೀಸಲಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳದೇ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ, ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು ಕನ್ನಡ ನುಡಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕೆಲಕಾಲ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. ಕಥಾಂಜಲಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಾಣಿ ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಇವರೇ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲೂ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ank4.jpegಕರ್ನಾಟಕಾದ್ಯಂತ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅನೇಕ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಕರು ಕನ್ನಡ ಸಂಗೀತಗಾರರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ, ಮದರಾಸಿನಿಂದ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಕರೆಸಿ ಹಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದನ್ನು ಅನಕೃ ಅವರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ಅದೊಮ್ಮೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ದಿಗ್ಗಜೆ, ಎಮ್ ಎಸ್ ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮಿಯವರು ಮದರಾಸಿನಿಂದ ಹಾಡಲು ಬಂದಿದ್ದಾಗ ಅನಕೃ ಆವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ಚಳುವಳಿಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸಿದ ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಶ್ಮಿಯವರು ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರವನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡಿ ಹಿಂತಿರುಗಿದ್ದರು.

 

ಈ ರೀತಿಯ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಫಲವಾಗಿಯೇ ವಿದುಷಿ ಎಂ.ಎಸ್. ವಸಂತಕೋಕಿಲ, ಅವರ ಮಗಳಾದ ವಿದುಷಿ ಎಂ.ಎಲ್. ವಸಂತಕುಮಾರಿ ಮುಂತಾದ ಕಲಾವಿದರು ಕನ್ನಡದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡ ತೊಡಗಿದ ಪರಿಣಾಮ, ಕನ್ನಡದ ದೇವರನಾಮಗಳು ಎಲ್ಲರ ಮನೆಮನಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದವು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕನ್ನಡದ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಮನ್ನಣೆ ದೊರೆಯತೊಡಗಿತು.

ಅದೇ ರೀತಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ವಿದ್ವಾಂಸರಗಳೂ ಕೂಡಾ ತಮ್ಮ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಅಭಂಗಗಳನ್ನು, ಮತ್ತು ರಂಗಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರೇ ಹೊರತು ಕನ್ನಡದ ಕೃತಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸುಳಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಅದೊಮ್ಮೆ ತಮ್ಮ ಗೆಳೆಯ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮನ್ಸೂರರಿಗೆ ಶಿವ¬ಶರಣರ ವಚನಗಳನ್ನು ಹಾಡುವಂತೆ ಅನಕೃ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದಾಗ ಅವರು ಏನು ಚ್ಯಾಷ್ಟಿ ಮಾಡ್ತೀರಾ? ಎಂದು ನಕ್ಕರಂತೆ. ಆಕೂಡಲೇ ಆನಕೃ ರವರು ವಚನದಲ್ಲಿ ನಾಮಾಮೃತ ತುಂಬಿ ಎಂಬ ವಚನವನ್ನು ಸ್ವತಃ ತಾವೇ ಭಾವಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಾಡಿ ತೋರಿಸಿದಾಗ ಅದರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಮನ್ಸೂರರೂ ಮುಂದೆ ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಚನಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಕೊಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ವಚನ ಗಾಯನದ ಪರಂಪರೆಯೇ ಬೆಳೆಯಿತು.

ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು ಸಿಗದಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನಕೃ ಮತ್ತು ಮ. ರಾಮಮೂರ್ತಿಗಳು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿಯೇ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅಲಂಕಾರ್ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜಿ.ವಿ.ಅಯ್ಯರ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಬಂಗಾರಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು.

ank5

ಆನಕೃ ಅವರ ಕುರಿತಂತ ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರು ನಾನು ತಮಿಳು ಕನ್ನಡಿಗ, ಮಿರ್ಜಾ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಅವರು ಮುಸ್ಲಿಂ ಕನ್ನಡಿಗರು, ಆದರೆ ಅನಕೃ ಮಾತ್ರವೇ ಅಚ್ಚ ಕನ್ನಡಿಗರು ಎಂದು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದದ್ದು ಅನಕೃ ಅವರ ಕನ್ನಡ ತನವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ನನ್ನಂಥವರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನೇಕರಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ನನಗಿರುವುದು ಒಂದೇ ಕನ್ನಡ ಎಂಬ ಅನಕೃ ಅವರ ಮಾತು ಅವರ ಕನ್ನಡಾಭಿಮಾನಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ಮಣಿಪಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಇವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಕೂಡ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿಗೆ ಇವರು ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.

ಇಂತಹ ಮಹಾನ್ ಚೇತನ, 1971 ರ ಜುಲೈ 8 ರಂದು ಇಹಲೋಕವನ್ನು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಿದರೂ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ಧೃವತಾರೆಯಾಗಿ ಇಂದಿಗೂ ಬೆಳಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ತಮ್ಮ ಜೀವಮಾನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುತ್ತಾ, ಕರ್ನಾಟಕಾದ್ಯಂತ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಾ ತಮ್ಮ ಚಳುವಳಿ, ಭಾಷಣಗಳ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡಿಗರನ್ನು ಹುರಿದುಂಬಿಸಿದರು. ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ತವಾಗಿದ್ದ ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿದರು. ಕೃಷ್ಣರಾಯರು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಜನರ ಪ್ರೀತಿವಿಶ್ವಾಸಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಸಾಹಿತಿಯಾಗಿ, ವಾಗ್ಮಿಯಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಶಿಖರವನ್ನೇರಿದ್ದರು ನಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಶ್ರೀ ಅನಕೃ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಅವರು ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕನ್ನಡದ ಕಲಿಗಳು

ಏನಂತೀರೀ?

ಖ್ಯಾತ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ತರಾಸು

tarasu2.jpgಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ದಿಗ್ಗಜರುಗಳಾದ ರಾಜಕುಮಾರ್, ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್, ಅಂಬರೀಷ್ ಮತ್ತು ಅನಂತ್ ನಾಗ್ ಈ ಎಲ್ಲಾ ನಟರುಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಸಾಮ್ಯವಾದ ಅಂಶವಿದೆ ಎಂದರೆ ಅಶ್ವರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆಯಲ್ಲವೇ? ಹೌದು ಎಲ್ಲಾ ನಟರುಗಳ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಇಲ್ಲವೇ ಅವರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರದ ಕಥೆಗಳು ಒಬ್ಬನೇ ಮಹಾನ್ ಲೇಖಕನ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಆಧರಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾದರೇ ಆ ಮಹಾನ್ ಲೇಖಕರು ಯಾರು ಎಂದರೆ, ಅವರೇ, ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಲೇಖಕ ಶ್ರೀ ತಳುಕು ರಾಮಸ್ವಾಮಯ್ಯ ಸುಬ್ಬರಾಯ. ಎಲ್ಲರೂ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತರಾಸು ಎಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.

21 ಏಪ್ರಿಲ್ 1920 ರಂದು ಅಂದಿನ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಲೆಬೆನ್ನೂರು ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ತಳುಕಿನ ವೆಂಕಣ್ಣಯ್ಯನವರ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಶ್ರೀ ಸುಬ್ಬರಾಯರು. ಅವರ ಹಿರೀಕರು ಮೂಲತಃ ಆಂಧ್ರದಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಬಂದವರಾದ್ದರಿಂದ ಮನೆಯ ಆಡು ಭಾಷೆ ತೆಲುಗು. ಆದರೆ ಕಲಿತದ್ದು ಮತ್ತು ಬರೆದದ್ದು ಎಲ್ಲವೂ ಕನ್ನಡವೇ. ಓದಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಚುರುಕೋ ಹಾಗೆಯೇ ತುಂಟತನದಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದು ಕೈ ಹೆಚ್ಚೇ ಎಂದರೂ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು. ಬಹುಶಃ ಮುಂದೇ ಸುಬ್ಬರಾಯರೇ ಬರೆದ, ಪುಟ್ಟಣ್ಣನವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ನಾಗರಹಾವು ಚಿತ್ರದ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ ಅವರ ರಾಮಾಚಾರಿ ಪಾತ್ರ ಸುಬ್ಬರಾಯರ ಬಾಲ್ಯದ ತುಂಟತನ, ಹುಂಬತನ ಮತ್ತು ಛಲವಂತಿಕೆಯ ತದ್ರೂಪು ಎಂದರೂ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯೇನಲ್ಲ. ಅಂದೆಲ್ಲಾ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಕಿಚ್ಚು ಹಬ್ಬಿತ್ತು. ಗಾಂಧಿಯವರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಚಳುವಳಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಯುವಕರುಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ತಿಲಾಂಜಲಿ ಇತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಧುಮುಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಸುಬ್ಬರಾಯರೂ ಹೊರತಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಇಂಟರ್ ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಓದಿಗೆ ಸಲಾಂ ಹೇಳಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಧುಮುಕುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಹೋರಾಟದ ಕಿಚ್ಚು ನಂತರ ನಾನಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಹಂಚಿಹೋಗಿದ್ದ ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣದತ್ತ ತಿರುಗಿ ಏಕೀಕರಣದ ಪಿತಾಮಹಾ ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರು, ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳಾದ ಅ.ನ.ಕೃಷ್ಣರಾಯರು, ಕನ್ನಡದ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಮ.ರಾಮಮೂರ್ತಿಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಿ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಸುತ್ತಾಡಿ ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಅಸ್ಮಿತೆ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿಗರ ಒಗ್ಗೂಡಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಬಹಳಷ್ಟು ಶ್ರಮವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಇವೆಲ್ಲದರ ಮಧ್ಯೆಯೇ ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಗಳೇ ಆಗಿದ್ದ ಅಂಬುಜ ಅವರನ್ನು ವರಿಸಿ ನಾಗಪ್ರಸಾದ್, ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಮತ್ತು ಪ್ರದೀಪ ಎಂಬ ಮುದ್ದಾದ ಮೂರು ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳ ತಂದೆಯೂ ಆಗುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಹೋರಾಟದ ನಡುವೆಯೂ ಮೈಸೂರಿನ ಯಾದವಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಗಿರಿಕನ್ಯಕಾ ಎಂಬ ಮನೆಯೊಂದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಂಸಾರವನ್ನಿರಿಸಿ ಯಥಾ ಪ್ರಕಾರ ಕನ್ನಡ ಪರ ಹೋರಾಟ, ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಈ ರೀತಿಯ ಚಳುವಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಜನರ ಪರ ಹೋರಾಟಗಳ ಮಧ್ಯೆಯೇ ಹಲವಾರು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರೆ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿಯ ವಿಷಯದ ಕಾದಂಬರಿಗಳತ್ತ ಹರಿಸುತ್ತಾರೆ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ತ. ಇನ್ನೂ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಕಥೆಗಳೇ ಇಲ್ಲಾ ಎನ್ನುವ ಕೊರಗು ಈಗ ಇರುವಂತೆ ಅಂದೆಯೂ ಇತ್ತು. ಅಂತಹ ಒಳ್ಳೆಯ ಕಥೆಗಳ ಬರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತರಾಸು ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಬಹುತೇಕ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರುಗಳಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯಂತೆ ಕಂಡು ಅವರ ಬಹುತೇಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಿಗೆ, ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಹಣ ಗಳಿಸಿ ಕೊಟ್ಟಿತೇ ಹೊರತು ತರಾಸು ಅವರಿಗೆ ಅದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭ ಸಿಗಲಿಲ್ಲವಾದರೂ ಅಂದಿಗೂ, ಇಂದಿಗೂ ಮತ್ತು ಮುಂದೆಂದಿಗೂ ಕನ್ನಡಿಗರ ಜನಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದೇ ಉಳಿಯುವಂತಹ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಹೆಗ್ಗಳಿಗೆ ತರಾಸು ಅವರದ್ದು ಎಂಬುದನ್ನು ಯಾರೂ ಅಲ್ಲಗಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಚಂದವಳ್ಳಿಯ ತೋಟ, ಹಂಸಗೀತೆ, ನಾಗರಹಾವು, ಚಂದನದ ಗೊಂಬೆ, ಬೆಂಕಿಯ ಬಲೆ, ಗಾಳಿಮಾತು, ಬಿಡುಗಡೆಯ ಬೇಡಿ ಮಸಣದ ಹೂ, ಆಕಸ್ಮಿಕ ಉಫ್ ಹೀಗೆ ಒಂದೇ ಎರಡೇ, ಅವರು ಬರೆದ ಬಹುತೇಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾದವು.

tarasu2ಸಾಮಾನ್ಯಾವಾಗಿ ಬಹುತೇಕ ಖ್ಯಾತ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ಚಟಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗುವುದು ದೌಭ್ಯಾಗ್ಯವೇ ಸರಿ. ಅದೇ ರೀತಿ ತರಾಸು ಅವರಿಗೂ ಮಧ್ಯಪಾನ ಮತ್ತು ಸಿಗರೇಟಿಗೂ ಬಿಡಿಸಲಾಗದ ನಂಟಿತ್ತು . ತರಾಸು ಎಂದರೆ ಮೊದಲಿಗೆ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಬರುವುದೇ ಅವರು ಸಿಗರೇಟ್ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಚಿತ್ರವೇ ಎನ್ನುವುದು ವಿಪರ್ಯಾಸವೇ ಸರಿ. ಮೊದಲೇ ನರ ದೌರ್ಬಲ್ಯದಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದ ಅವರಿಗೆ ಗುಂಡು ಮತ್ತು ಸಿಗರೇಟ್ ಸೇರಿಕೊಂಡು ತರಾಸು ಅವರನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೈರಾಣಾಗಿಸಿತ್ತು. ಕುಡಿತದ ಚಟದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತರಾಗಲೆಂದೇ ಮಲ್ಲಾಡಿಹಳ್ಳಿಯ ತಿರುಕ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಸೇವಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಾಡಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಡೆದರೂ ತರಾಸು ಮಧ್ಯದ ವ್ಯಸನದಿಂದ ಹೊರಬರಲಾಗದೇ, ಆಶ್ರಮದಿಂದಲೇ ಹೊರಬಿದ್ದರು. . ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಅವರಿಗೆ ಸನ್ಮಾನ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ನೆರೆದಿದ್ದ ಸಾವಿರಾರು ಜನಸಂದಣಿಯನ್ನು ವೇದಿಕೆ ಮೇಲಿಂದ ನೋಡಿದ ತರಾಸು ಮನಸ್ಸಂತೋಷವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ತಾವು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಕೊನೆಯ ರಾಜ ಮದಕರಿನಾಯಕನ ಕುರಿತಾಗಿ ಬರೆಯುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿಯೇ ಬಿಟ್ಟರು.

ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದ ಹಲವರು ಮೊದಲೇ ಆರೋಗ್ಯ ಸರಿ ಇಲ್ಲಾ. ಪೆಗ್ಗುಗಳಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಿರುವ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಪೆನ್ನು ನಿಲ್ಲ ಬಲ್ಲದೇ ?ಎಂದು ಅಣಕವಾಡಿದರೂ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಮುಟ್ಟಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ತವರೂರಾದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಮದಕರಿ ನಾಯಕನ ಕುರಿತು ದುರ್ಗಾಸ್ತಮಾನ ಎಂಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಬರದೇ ಬಿಟ್ಟರು. ಈ ಕೃತಿಗೆ ಮುಂದೆ 1985 ರಲ್ಲಿ ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ ಒಲಿದು ಬಂದ್ದಿತ್ತು. ಇದೇ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ತೆರೆಗೆ ತರಲು ರಾಜೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಬಾಬು ಅವರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರಾದರೂ ಆ ಕನಸು ನನಸಾಗಿಯೇ ಉಳಿದು ಹೋದದ್ದು ವಿಷಾಧನೀಯವೇ ಸರಿ.

whatsapp-image-2019-11-03-at-5.59.38-pm.jpeg

ತರಾಸು ಅವರು ಬಳೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಟೈಪ್‌ರೈಟರ್ ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತ ಮೈಸೂರಿನ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟರಂಗ ಅವರ ತಂದೆಯವರು 1969 ರಲ್ಲಿ ತರಾಸು ಅವರಿಂದಲೇ ಖರೀದಿಸಿದ್ದು, ಅದು ಅವರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಅಚ್ಚು ಕಟ್ಟಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವಂತಹ ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ 20 ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 68 ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದ ಸುಬ್ಬರಾಯರು 1984ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಹೃದಯಾಘಾತವಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಾಜಾಜಿ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ವರಲಕ್ಷ್ಮಿ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಹೋಂ ಗೆ ಸೇರಿದರಾದರೂ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಫಲಕಾರಿಯಾಗದೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 10, 1984ರಂದು ನಮ್ಮನ್ನಗಲಿದರು. ಕಾಕತಾಳೀಯವೆಂಬಂತೆ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿಯೇ ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ಅಪರೂಪದ ವ್ಯಕ್ತಿ ತರಾಸು ಅವರು.

ಕನ್ನಡಡ ಖ್ಯಾತ ಸಾಹಿತಿ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಚಳುವಳಿಗಾರ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆಕಾರ ಹೀಗೆ ಬರೆದಂತೆ ಬದುಕಿದ, ಬರವಣಿಗೆಗಿಂತ ಬದುಕೇ ದೊಡ್ಡದು ಎಂದು ನಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಶ್ರೀ ತಳುಕು ರಾಮಸ್ವಾಮಯ್ಯ ಸುಬ್ಬರಾಯರು (ತರಾಸು) ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಗಳೇ ಸರಿ.

ಏನಂತೀರೀ?

 

 

ನಾಡೋಜ ಕಯ್ಯಾರ ಕಿಞ್ಞಣ್ಣ ರೈ

ಸ್ಬಾತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅವಿಭಜಿತ ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡದ ಭಾಗವವಾಗಿ ಮದರಾಸಿನ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರಸಗೋಡು, ರಾಜ್ಯಗಳ ಭಾಷಾವಾರು ವಿಭಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರೇ ಪ್ರಾಭಲ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೇರಳದ ಪಾಲಾದಾಗ ಮನನೊಂದು ಉಗ್ರವಾದ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಲು ಪ್ರೇರೇಪರಾಗಿ ಕನ್ನಡದ ಕಿಚ್ಚನ್ನು ಹತ್ತಿಸಿದವರೇ, ಶ್ರೀ ಕಯ್ಯಾರ ಕಿಞ್ಞಣ್ಣ ರೈ. ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಹಳವಾಗಿ ನೊಂದಿದ್ದ ರೈಗಳು ದುಃಖದಿಂದ
ಬೆಂಕಿ ಬಿದ್ದಿದೆ ಮನೆಗೆ ಓ ಬೇಗ ಬನ್ನಿ ಎಲ್ಲರೂ ಎದ್ದೆದ್ದು ಓಡಿ ಬನ್ನಿ
ಕನ್ನಡದ ಗಡಿಕಾಯೆ, ಗುಡಿಕಾಯೆ, ನುಡಿಕಾಯೆ ಕಾಯಲಾರೆನೆ ಸಾಯೆ ಓ ಬನ್ನಿ -ಬೆಂಕಿ ಬಿದ್ದಿದೆ ಮನೆಗೆ!
ಹಾರೆಗುದ್ಲಿ ಕೊಡಲಿ ನೊಗ ನೇಗಿಲೆತ್ತುತಲಿ ನೆಲದಿಂದ ಹೊಲದಿಂದ ಹೊರಟು ಬನ್ನಿ
ಕನ್ನಡದ ನಾಡಿಂದ, ಕಾಡಿಂದ, ಗೂಡಿಂದ ಕಡಲಿಂದ, ಸಿಡಿಲಿಂದ ಗುಡುಗಿಬನ್ನಿ ಬೆಂಕಿಬಿದ್ದಿದೆ ಮನೆಗೆ!
ಅಕ್ಕಂದಿರೆ ಅಣ್ಣಂದಿರೆ, ತಂಗಿಯರೆ ತಮ್ಮಂದಿರೆ ಬೆಂಕಿಯನ್ನಾರಿಸಲು ಬೇಗ ಬನ್ನಿ
ಕನ್ನಡದ ಒಲವೊಂದೆ ಛಲವೊಂದೆ, ನೆಲವೊಂದೆ ನಾಡ ನುಳಿಸುವೆನಂದರೆ ಓಡಿ ಬನ್ನಿ ಬೆಂಕಿ ಬಿದ್ದಿದೆ ಮನೆಗೆ!
ಎಂಬ ಪದ್ಯವನ್ನು ಬರೆದು ಅಂದಿನ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಉಗ್ರ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರೂ ಆವರೆಲ್ಲರ ಹೋರಾಟ ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ಹುಣಸೇ ಹಣ್ಣು ತೊಳೆದ ಹಾಗಾಗಿದ್ದು ನಿಜಕ್ಕೂ ವಿಷಾಧನೀಯವೇ ಸರಿ.

ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿಯಾಗಿ, ಬಹುಭಾಷಾ ಕೋವಿದರಾಗಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯ ನಾಯಕರಾಗಿ, ಕಾಸರಗೋಡು ವಿಲೀನೀಕರಣ ಕ್ರಿಯಾಸಮಿತಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಚಾಕರಾಗಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಕಾಸರುಗೋಡನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲು ನಿರಂತರವಾಗಿ ದುಡಿದವರು, ಶತಾಯುಷಿ, ನಾಡೋಜ ಡಾ.ಕಯ್ಯಾರ ಕಿಞ್ಞಣ್ಣ ರೈರವರು.

ಕಿಞ್ಞಣ್ಣ ರೈಯವರು 1915 ಜೂನ್ 8 ರಂದು ಶ್ರೀ ದುಗ್ಗಪ್ಪ ರೈ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮತಿ ದ್ಯೇಯಕ್ಕ ರೈ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗನಾಗಿ ಅಂದಿನ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಪೆರಡಾಲ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮಾತೃಭಾಷೆ ತುಳುವಾದರೂ, ಕಲಿತದ್ದೆಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇ. ತಮ್ಮ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಗೆಳೆಯರೊಡನೆ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸುಶೀಲ ಎಂಬ ಕೈಬರಹ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊರ ತಂದು ಅಂದು ಗಾಂಧಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾ ಜನಜಾಗೃತಿ ಗೊಳಿಸತೊಡಗಿದರು. ಹೀಗೇ ಯೌವನಾವಸ್ಥೆಗೆ ಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿಯೇ ತಮಗೇ ಅರಿವಿಲ್ಲದಂತೆಯೇ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಹೋರಾಟದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಧುಮುಕಿ ತಮ್ಮ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬರಹಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಕಿಚ್ಚನ್ನು ಹತ್ತಿಸತೊಡಗಿದ್ದರು.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತದ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವಾಸ್ತವ್ಯವನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯನ್ನೂ ಕಲಿತು, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವನ್ನು ವೃತ್ತಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಆಗತಾನೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದ ಸ್ವದೇಶಾಭಿಮಾನಿ ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಉಪಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಕುರಿತಾದ ಉಗ್ರ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯ ತೊಡಗಿದರು.

ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ, ಗೌರವ, ಗಳಿಕೆ, ಅನುಕೂಲ, ಸೌಲಭ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೂ, ಕಯ್ಯಾರರ ಮನಸ್ಸು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಿನಗಳು ಇರಲು ಬಹಸದೇ ತನ್ನ ಸ್ವಗ್ರಾಮದ ಕಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯುತಿತ್ತು. ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಪರಿಣಾಮ ಅಖಂಡ ಭಾರತದ ಅಭ್ಯುದಯಕ್ಕಾಗಿ ಛಲತೊಟ್ಟರು. ಹಳ್ಳಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಡಿಪಾಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತ ಕೈಯಾರರು ತಮಗೆ ಸಿಗುತಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಕಾಸರಗೋಡಿನ ತಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು.

rai4ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವಿದ್ದರೆ ಜನಸೇವೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಧಿಸಿ ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಬದಿಯಡ್ಕ ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ದೊರೆತ ಹಣವನ್ನು ಕೊಂಚವೂ ಪೋಲು ಮಾಡದೇ, ನಿಸ್ವಾರ್ಥವಾಗಿ ರಸ್ಥೆ ನಿರ್ಮಾಣ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸವಲತ್ತು, ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಸತತವಾಗಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬದಿಯಡ್ಕ ಗ್ರಾಮಪಂಚಾಯಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಅಮೂಲಾಗ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಬದಿಯಡ್ಕ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗ್ರಾಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತೆಂದರೆ ಕಯ್ಯಾರ ಕಿಞ್ಞಣ್ಣ ರೈ ಅವರ ಪರಿಶ್ರಮದ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ.

ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಯ ನಂತರ ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳೇ ನಾಳಿನ ಪ್ರಜೆಗಳು. ಅಂತಹ ಭಾವೀ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಉತ್ತಮ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿದರೆ ಮುಂದೆ ಅದೇ ಮಕ್ಕಳು ದೇಶದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸತ್ಪ್ರಜೆಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮನಗಂಡಿದ್ದ ಕಯ್ಯಾರರು ಕಾಸರಗೋಡಿನ ನವಜೀವನ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಾಠ ಹೇಳಿಕೊಡುವ ಅಧ್ಯಾಪಕ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ತುಳು ಭಾಷೆಯ ತಾಯಿ ಜನ್ಮನೀಡಿದರೆ, ಕನ್ನಡ ತಾಯಿ ಸಾಕು ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದು ಇಬ್ಬರು ತಾಯಿಯರೂ ತನ್ನೆರಡು ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದಂತೆ ಅವರುಗಳ ಸೇವೆಗಾಗಿಯೇ ತನ್ನೀ ಜೀವನ ಮುಡಿಪು ಎಂದು ನಿಸ್ವಾರ್ಥವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಸರ್ಕಾರ 1969ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಕ ಎಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಪುರಸ್ಕೃರಿಸಿತು.

ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತುಳು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಕೈಯ್ಯರರು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆಂದೇ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸರಳವಾಗಿ ವ್ಯಾಕರಣ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ, ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿಯೇ ಮಕ್ಕಳ ಪದ್ಯ ಮಂಜರಿ, ಎನ್ನಪ್ಪೆ ತುಳುವಪ್ಪೆ (ತುಳು ಕವನ), ಕೊರಗ ಕೆಲವು ಕವನಗಳು, ಶತಮಾನದ ಗಾನ, ಪ್ರತಿಭಾ ಪಯಸ್ವಿನಿ. ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.

ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಚಿಕ್ಕವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಓದಿದ

rai3ಏರುತಿಹುದು ಹಾರುತಿಹುದು ನೋಡು ನಮ್ಮ ಬಾವುಟ
ತೋರುತಿಹುದು ಹೊಡೆದು ಹೊಡೆದು ಬಾನಿನಗಲ ಪಟಪಟ

ಕೇಸರಿ ಬಿಳಿ ಹಸಿರು ಮೂರು ಬಣ್ಣ ನಡುವೆ ಚಕ್ರವು
ಸತ್ಯ ಶಾಂತಿ ತ್ಯಾಗ ಮೂರ್ತಿ ಗಾಂಧಿ ಹಿಡಿದ ಚರಕವು

ಇಂತ ಧ್ವಜವು ನಮ್ಮ ಧ್ವಜವು ನೋಡು ಹಾರುತಿರುವುದು
ಧ್ವಜದ ಶಕ್ತಿ ನಮ್ಮ ಭಕ್ತಿ ನಾಡ ಸಿರಿಯ ಮೆರೆವುದು

ಕೆಂಪು ಕಿರಣ ತುಂಬಿ ಗಗನ ಹೊನ್ನ ಬಣ್ಣವಾಗಿದೆ
ನಮ್ಮ ನಾಡ ಗುಡಿಯ ಬಣ್ಣ ನೋಡಿರಣ್ಣ ಹೇಗಿದೆ

ಈ ಪದ್ಯವನ್ನು ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದೇಶಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಜಾಗೃತ ಗೊಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮತ್ತು ಈ ಪದ್ಯದ ಮೂಲಕ
ಸರಳವಾಗಿ ನಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜವನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಮನದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು ಶ್ರೀಯುತ ರೈಗಳು .

ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಉದ್ದಗಲಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ವಿವಿಧ ಹಣ್ಣುಗಳ ಮೂಲಕ,
ನಂಜನಗೂಡಿನ ರಸಬಾಳೆ, ಕೊಡಗಿನ ಕಿತ್ತಳೆ, ಬೀದರ ಸೀಬೆ ಹಣ್ಣು, ಮಧುಗಿರಿ ದಾಳಿಂಬೆ, ಬೆಳವಲದ ಸಿಹಿ ಲಿಂಬೆ, ಬೆಳಗಾವಿ ಸಿಹಿ ಸಪೋಟ, ದೇವನ ಹಳ್ಳಿ ಚಕ್ಕೋತ, ಗಂಜಾಮ್ ಅಂಜೀರ್, ತುಮಕೂರು ಹಲಸು, ಧಾರವಾಡ ಅಪೂಸು, ಮಲೆ ನಾಡಿನ ಅನಾನಸು ಸವಿಯಿರಿ, ಬಗೆ ಬಗೆ ಹಣ್ಣುಗಳ, ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಹಣ್ಣುಗಳ ಎಂದು ಕವಿತೆಯ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಹಿರಿಮೆ ಗರಿಮೆಯನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಮನದಲ್ಲಿ ಸರಳವಾಗಿ ಅಚ್ಚೊತ್ತುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಕಲೆ ರೈಗಳಿಗೆ ಕರಗತವಾಗಿತ್ತು

rai3
1997 ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಕಯ್ಯಾರ ಕಿಞ್ಞಣ್ಣ ರೈಯವರು ಕಾಸರಗೋಡು ಕರ್ನಾಟಕದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ ಅದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಅತೀ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಸೇರ್ಪಡೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳ ಬೇಕೆಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಆಳಲನ್ನು ಮುಟ್ಟಿಸಿದ್ದರು.

ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತುಳು ಭಾಷೆಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಸೇವೆಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬಂದವು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ , ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಕ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ , ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್, ನಾಡೋಜ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕಿಕರಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹೀಗೆ ಹತ್ತಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನೀಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡವು ಎಂದರೂ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು.

ಕಾಸರುಗೋಡನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವ ಕನಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ನೂರು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿ ತಮ್ಮ 101ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ 09 2015 ಭಾನುವಾರ ಬದಿಯಡ್ಕದ ತಮ್ಮ ಸ್ವಗೃಹದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದರು.

ಅಪ್ಪಟ ಗಾಂಧಿವಾದಿಯಾಗಿ , ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿ, ಕವಿ, ಸಾಹಿತಿ, ಕನ್ನಡ, ತುಳು ಭಾಷೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಆ ಇಳಿವಯಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ಯುವ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹದ ಚಿಲುಮೆಯಾಗಿದ್ದ ಕಯ್ಯಾರ ಕಿಞ್ಞಣ್ಣ ರೈಯವರು ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕನ್ನಡದ ಕಲಿಗಳೇ ಸರಿ.

ಏನಂತೀರೀ?

ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಮಂಜೇಶ್ವರ ಗೋವಿಂದ ಪೈ

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕೀಕರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ  ಕಾಸರಗೋಡು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿತ್ತು. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ 1956ರಲ್ಲಿ ಭಾಷಾವಾರು ರೂಪದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಂಗಡಣೆಯಾದಾಗ, ಕನ್ನಡಿಗರೇ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದರೂ ಕೆಲವು ಕಾಣದ ಕೈಗಳ ಕರಾಮತ್ತಿನಿಂದ ಕಾಸರಗೋಡು ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗವಾಗದೇ ಕೇರಳದ ಪಾಲಾದಾಗ, ಅಲ್ಲಿಯ ಬಹುತೇಕ ಮಂದಿ ಬಹಳವಾಗಿ ನೊಂದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಉಗ್ರಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಅಲ್ಲಿಯ ಜನ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಕೇರಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದರೂ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ್ಕಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತಹ ಕಾಸರಗೋಡು ಪ್ರಾಂತದ ತಾಯಬಾರ ಮೊಗವತೋರ ಕನ್ನಡಿಗರ ಮಾತೆಯೆ… ಈ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಿತ್ರಗೀತೆಯ ಲೇಖಕ (ಮೂಲತಃ ಪದ್ಯವನ್ನು ಕುಲವಧು ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ) ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿಗಳಾದ ಪಂಜೇಮಂಜೇಶ್ವರ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಅವರ ಕುರಿತಾಗಿ ತಿಳಿದು ಕೊಳ್ಳೋಣ.

govinda2ಮಂಗಳೂರು ಮೂಲದ ತಿಮ್ಮಪ್ಪ ಪೈ ಮತ್ತು ದೇವಕಿಯಮ್ಮನವರ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ 23 ಮಾರ್ಚ್, 1883ರಲ್ಲಿ ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮಂಜೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈಗಳ ಜನನವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗರ್ಭ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬ. ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೂ ಚಿನ್ನದ ಚಮಚಚನ್ನು ಬಾಯಿಯಲ್ಲೇ ಇಟ್ಟು ಜನಿಸಿದ ಗೋವಿಂದ ಪೈಗಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಖ್ಯಾತ ನವೋದಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆಚಾರ್ಯ ಪುರುಷರಾಗಿದ್ದ ಪಂಜೆ ಮಂಗೇಶರಾಯರು ಇವರಿಗೆ ಕನ್ನಡದ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರೆ, ನಂತರ ಮದರಾಸಿನಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುವಾಗ ಡಾ . ಸರ್ವಪಲ್ಲಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಇವರ ಸಹಪಾಠಿಯಾಗಿದ್ದರು.

ಅಂತಿಮ ವರ್ಷದ ಬಿ.ಎ ಪರೀಕ್ಷೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ತಂದೆಯವರ ಮರಣವಾಗಿ ಕುಟುಂಬದ ಜವಾಬ್ಧಾರಿ ಹೊರುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅವರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಕೊನೆಗೊಂಡರೂ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತಲೂ ಪ್ರಥಮರಾಗಿ ಬಂಗಾರದ ಪದಕ ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ಗೋವಿಂದ ಪೈಯವರು ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ತಮ್ಮ ವಾಸ್ತವ್ಯವನ್ನು ಮಂಜೇಶ್ವರಕ್ಕೆ ಬದಲಿಸಿ ತಮ್ಮ ಅಂತ್ಯ ಕಾಲದವರೆಗೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲಸಿದ್ದರಿಂದ ಮಂಜೇಶ್ವರ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಎಂದೇ ಹೆಸರು ವಾಸಿಯಾದರು.

govinda3ಮನೆಯ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಕೊಂಕಣಿ, ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕ ತುಳು, ಓದಿದ್ದು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯರಚನೆ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದದ್ದು ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ, ಮಲೆಯಾಳಂ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಭಾಷೆ ಅವರಿಗೆ ಕರಗತವಾಗಿತ್ತು. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸವಿಯಲು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ದೇಸೀ ಭಾಷೆಗಳಾದ ಸಂಸ್ಕ್ಕತ, ಪಾಲಿ, ಬಂಗಾಲಿ, ಮರಾಠಿ, ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿತರೆ, ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್ , ಫ್ರೆಂಚ್, ಜರ್ಮನ್ ಗ್ರೀಕ್ ಮುಂತಾದ ಸುಮಾರು 25 ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವಿಣ್ಯತೆ ಪಡೆದು ಬಹುಭಾಷಾ ಕೋವಿದರೆನಿಸಿ ಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರ ಮನೆಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 43 ಭಾಷೆಗಳ ಸಾವಿರಾರು ಗ್ರಂಥಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಿದ್ದು ಬಹುತೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಅವರು ಓದಿ ಮುಗಿಸಿದ್ದರು.

ಹದಿಮೂರನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಅದೇ ಪದ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಹದಿನೇಳನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಪದ್ಯ ಸುವಾಸಿನಿ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು. ಮುಂದೆ ಗೊಲ್ಗೋಥಾ ಅಥವಾ ಯೇಸುವಿನ ಕಡೆಯ ದಿನ, ವೈಶಾಖಿ ಅಥವಾ ಬುದ್ಧನ ಕೊನೆಯ ದಿನ (ಖಂಡ ಕಾವ್ಯ) ಗೊಮ್ಮಟ ಜಿನಸ್ತುತಿ, ನಂದಾದೀಪ, ಗಿಳಿವಿಂಡು, , ಹೆಬ್ಬೆರಳು, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಚರಿತ್ರೆ, ಬರಹಗಾರನ ಹಣೆಬರಹ, ಪಾಶ್ರ್ವನಾಥ ತೀರ್ಥಂಕರ ಚರಿತೆ ಹೀಗೆ ಹಲವರು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ಭಾಷಾ ಪಾಂಡಿತ್ಯದಿಂದ ಇತರೇ ಭಾಷೆಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ್ದರು

ಕೇವಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಅನುವಾದಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಶೋಧನೆಯತ್ತ ಗೋವಿಂದ ಪೈಗಳು ಹರಿಸಿದ್ದರು ತಮ್ಮ ಚಿತ್ತ. ತುಳುನಾಡಿನ ಇತಿಹಾಸ, ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತರ ಮೂಲ, ಬಸವೇಶ್ವರ ವಂಶಾವಳಿ, ಹಾಗು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜಮನೆತನಗಳು, ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸ, ಜೈನ, ಬೌದ್ಧ ಹಾಗು ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿ, ಅನೇಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ತೀರ್ಥಂಕರ ಚರಿತೆ, ಬಾಹುಬಲಿ ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ ಚರಿತೆ, ಭಗವಾನ್ ಬುದ್ಧ ಮುಂತಾದ ಲೇಖನಗಳು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿವೆ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಭಾಹಾವಾರು ಪ್ರಾಂತಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಣೆಯಾಗುವರೆಗೂ ಅವಿಭಜಿತ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಪೈಗಳ ಅಗಾಧ ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಮದರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ ಅವರಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿತು. ಈ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಪ್ರಪ್ರಥಮರಾದರು, ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಜಿನರಾಜ ಹೆಗ್ಗಡೆಯವರು ಸಹಾ 1949 ರಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈಗಳನ್ನು ಧರ್ಮಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸನ್ಮಾಸಿದ್ದರು. 1951ರಲ್ಲಿ ಬೊಂಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ 34ನೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.

ಜಾತಸ್ಯ ಮರಣಂ ಧೃವಂ ಅಂದರೆ ಹುಟ್ಟಿದವರು ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ಸಾಯಲೇ ಬೇಕೆಂಬ ಜಗದ ನಿಯಮದಂತೆ ಗೋವಿಂದ ಪೈಯವರು 6-9-1963ರಲ್ಲಿ ಮಂಜೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ದೈವಾಧೀನರದರೂ ಅವರ ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮಸ್ತ ಕನ್ನಡಿಗರ ಜನಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದರಿಂದ ಮಂಜೇಶ್ವರ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಗಳು.

ಏನಂತೀರೀ?

ಸ್ಪಿನ್ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಇ ಎ ಎಸ್ ಪ್ರಸನ್ನ

ಎಪ್ಪತ್ರ ದಕದದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಡುಗೆ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾದರು ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಗುಂಡಪ್ಪಾ ವಿಶ್ವನಾಧ್, ಭಗವತ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್,ಸೈಯ್ಯದ್ ಕಿರ್ಮಾನಿ, ಬ್ರಿಜೇಶ್ ಪಟೇಲ್, ಸುಧಾಕರರಾವ್ ಅಂತಹ ಘಟಾನುಘಟಿಗಳು ಏಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತಂಡ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕಾದರೇ ಅದಕ್ಕೆ ರೂವಾರಿ ಎಂದರೆ ಅಂದಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದ ಎರಾಪಳ್ಳಿ ಅನಂತರಾವ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಪ್ರಸನ್ನ ಅರ್ಥಾಥ್ ಇ ಎ ಎಸ್ ಪ್ರಸನ್ನ ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದೇನೋ? ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ರಣಜೀ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಬರವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕರ್ನಾಟಕ ತಂಡಕ್ಕೆ 1973-74 ರಾಜಸ್ಥಾನದ ವಿರುದ್ಧ ಮತ್ತು 1977-78ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ವಿರುದ್ದ ಪ್ರಸನ್ನ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಿಸಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು.

prasanna2

1940, ಮೇ 22 ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜನಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಪ್ರಸನ್ನರವರು ಆಟದಂತೆ ಓದಿನಲ್ಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿವಂತರೆನಿಸಿಕೊಂದಿದ್ದವರು. ತಮ್ಮ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆಫ್ ಸ್ಪಿನ್ ದಾಳಿಯ ಮುಖಾಂತರ ಕರ್ನಾಟಕ ತಂಡಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯೂ ಸಹಾ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ತಮ್ಮ 21ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲಿಯೇ ಭಾರತ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ 1961ರಲ್ಲಿ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯವೊಂದನ್ನು ಆಡಿದ ನಂತರವೂ ತಮ್ಮ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿ ಮುಗಿಸುವವರೆಗೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಫಣ ತೊಟ್ಟು ಮೈಸೂರಿನ ಎನ್ ಐ ಇ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿ ಮುಗಿಸಿ ಪುನಃ 1966ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟ ಮುಂದಿವರೆಸಿ ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ನೋಡುವ ಪ್ರಮೇಯವೇ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಬಿ. ಎಸ್. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಸನ್ನರವರ ಜೋಡಿಯ ಸ್ಪಿನ್ ಮೋಡಿ ಅಕ್ಷರಶಃ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಭಾರತ ತಂಡ ಪರವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಎದುರಾಳಿ ತಂಡದ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಗಳಿಗೆ ಸಿಂಸಸ್ವಪ್ನವಾಗಿ ಕಾದಿದ್ದಂತೂ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ.

prasanna3

ಸಪೂರ ದೇಹದ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಬಲಗೈ ಗೂಗ್ಲಿ ಬೋಲರ್ ಆದರೆ, ಧಡೂತಿ ದೇಹದ ಪ್ರಸನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಲಗೈ ಆಫ್ ಸ್ಪಿನ್ ಬೌಲರ್. ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಓಡಿಬಂದು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೂರಿಬಿಟ್ಟ ಚೆಂಡು ಪುಟ ಬಿದ್ದು ಸ್ಪಿನ್ ಆಗುತ್ತಿದ್ದ ವೈಖರಿ, ಅವರು ಫ್ಲೈಟ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಚೆಂಡಿಗೆ ದಾಂಡಿಗರು ಪರದಾಡುತ್ತಿದ್ದದ್ದು,ಅವರ ಶಾರ್ಟ್ ಪಿಚ್ ಡೆಲಿವರಿಗಳಿಗೆ ಬಾರಿಸಲು ಹೋಗಿ ಔಟಾಗುತ್ತಿದ್ದ ದಾಂಡಿಗರನ್ನು ಹೇಳುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ನೋಡಿದ್ದರೆ ಮಹದಾನಂದವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವೇಗದ ಬೋಲಿಂಗ್ಗಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುವ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಮೂರು ಬಾರಿ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಎಂಟು ವಿಕೆಟ್ಗಳನ್ನು ಪಡೆದದ್ದು ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಇಪ್ಪತ್ತೇ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೂರು ವಿಕೆಟ್ ಗಳಿಸಿದ ದಾಖಲಿ ಇನ್ನೂ ಕೂಡಾ ಅಭಾತವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ ಎಂದರೆ ಅವರ ಬೋಲಿಂಗ್ ವೈಖರಿಯ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ.

ಚಂದ್ರರಂತೆ ಪ್ರಸನ್ನರಿಗೂ ಅಂದಿನ ನಾಯಕರ ಬೆಂಬಲ ಇಲ್ಲದಿದ್ದ ಕಾರಣ ಕೇವಲ 49 ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, 189 ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದಿದ್ದರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಪಂದ್ಯವೊಂದರಲ್ಲಿ 5 ವಿಕೆಟ್ 10 ಮತ್ತು 10 ವಿಕೆಟ್ 2 ಸಲ ಪಡೆಯುವುದರೊಂದಿಗೆ 76ರನ್ನುಗಳಿಗೆ 8 ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದದ್ದು ಅವರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬೋಲಿಂಗ್ ಆಗಿತ್ತು.

ಇನ್ನು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ಗಿನಲ್ಲಿಯೂ ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿನ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಸನ್ನ 735 ರನ್ನುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ 37 ರನ್ ಅಧಿಕ ಸ್ಕೋರ್ ಆಗಿತ್ತು. ಪಂದ್ಯದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಾಲಂಗೋಚಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮಉಪಯುಕ್ತ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ತಂಡಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಆಪದ್ಭಾಂಧವರಾಗಿದ್ದರು ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತಂಡ ಸೋಲುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಇಡೀದಿನ ಸರ್ದೇಸಾಯ್ ಅವರಿಗೆ ಸಾಥ್ ನೀಡಿ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಡ್ರಾ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಸಫಲಾಗಿದ್ದರು.

prasanna4

ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅವರ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕ್ರಿಕೆಟ್ಟಿನಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿಯಾದ ಬಳಿಕ ರೆಮ್ಕೋ, ಬಿ. ಎಚ್. ಇ. ಎಲ್, ಕುದುರೆ ಮುಖ ಕಬ್ಬಿಣ ಅದಿರು ಕಾರ್ಖಾನೆ ಮತ್ತು ಎನ್.ಜಿ. ಇ. ಎಫ್ ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲದೇ, ಭಾರತ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿಯೂ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇಂದಿಗೂ ಸಹಾ ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಸಹಾಯ ಕೋರಿ ಬರುವ ಅನೇಕ ಯುವ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಅಪಾರವಾದ ಅನುಭವವನ್ನು ನಿಸ್ಸಂಕೋಚವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿಸ್ವಾರ್ಥವಾಗಿ ಧಾರೆ ಎರೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಶ್ಲಾಘನೀಯವೇ ಸರಿ.
whatsapp-image-2019-11-06-at-9.28.25-am.jpeg

ತಮ್ಮ ಸ್ಪಿನ್ ಕೈಚಳಕದಿಂದ ಭಾರತ ತಂಡಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಗೆಲುವನ್ನು ತಂದುಕೊಡುವುದರಲ್ಲಿ ಸಹಕರಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಸರನ್ನೂ ಸಹಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ಅವರು ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕನ್ನಡದ ಕಲಿಗಳು

ಅವರು ನಮ್ಮ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಗಳು.

ಏನಂತೀರೀ?

ಸ್ಪಿನ್ ಗಾರುಡಿಗ ಬಿ ಎಸ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್

2001ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟವನ್ನೇ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅಮೀರ್ ಖಾನ್ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ತೆರೆಗೆ ಬಂದ ಲಗಾನ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲರ ವಿರುದ್ಧ ತೆರಿಗೆ ಕಟ್ಟುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಆಡಲು ಒಪ್ಪಿ ದೇಸೀ ತಂಡವನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಅದೊಂದು ದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚೆಂಡು ದೂರ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಚ್ರಾ ಎಂಬವನ ಬಳಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ನಾಯಕ ಭುವನ್ ಕಚ್ರಾಗೆ ಚೆಂಡನ್ನು ಎಸೆಯಲು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಪೋಲಿಯೋ ಪೀಡಿತ ಕಚ್ರಾ ಮೊದಲು ಚೆಂಡನ್ನು ಎಸೆಯಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಾನಾದರೂ ನಂತರ ಅವನು ಎಸೆದ ಚೆಂಡು ಪುಟ ಬಿದ್ದ ನಂತರ ನೇರವಾಗಿ ಬಾರದೆ, ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ನಾಯಕ ಆಶ್ವರ್ಯ ಚಕಿತನಾಗಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಚೆಂಡನ್ನು ಎಸೆಯಲು ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಚ್ರಾ ಪುನಃ ಎಸೆದ ಚೆಂಡು ಮತ್ತೆ ತಿರುಗಿದ್ದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಎಲಿಜಿಬತ್ ಅರೇ ಚೆಂಡು ಸ್ಪಿನ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸಿ ಆತನನ್ನು ತಮ್ಮ ತಂಡ ಪ್ರಮುಖ ಬೋಲರ್ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

chandra4

ಬಹುಶಃ ಆ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಈ ಕಚ್ರಾ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಮ್ಮ ಭಗವತ್ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅರ್ಥಾತ್ ಬಿ. ಎಸ್. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಜನರ ಪ್ರೀತಿಯ ಚಂದ್ರ ಅವರ ಜೀವನವನ್ನೇ ನೋಡಿ ಈ ಪಾತ್ರ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಂತಿದೆ. ಕೇವಲ ಭಾರತ ಏಕೆ? ಇಡೀ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಟ ಬಲಗೈ ಗೂಗ್ಲಿ ಬೋಲರ್ ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕನ್ನಡಿಗ ಬಿ. ಎಸ್. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್.

1945, ಮೇ 17 ರಂದು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ , 7 ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪೋಲಿಯೋಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ ತಮ್ಮ ಬಲಗೈ ಸ್ವಾದೀನ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟವನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಚಂದ್ರು, ನಂತರ ಎಡಗೈನಲ್ಲಿ ಚಂಡನ್ನು ಎಸೆಯಲು ಅಭ್ಯಾಸ ನಡೆಸುತ್ತಾರಾದರೂ. ಬಹಳ ಪ್ರಯತ್ನದ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಹತ್ತನೇಯ ವಯಸ್ಸಿಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಬಲಗೈಗೆ ಶಕ್ತಿ ಪಡೆದು ಕೊಂಡು ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದೊಂದು ದಿನ ಸುಮ್ಮನೆ ಬೋಲಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಆದಂತೆಯೇ ಸ್ಪಿನ್ ಅಗಿ ಐದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದಾಗ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪಿಂಗ್ ಗೆ ತಿಲಾಂಜಲಿ ಕೊಟ್ಟು ಬೌಲಿಂಗ್ ಕಡೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸತೊಡಗುತ್ತಾರೆ

ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಬಹುತೇಕ ಸ್ಪಿನ್ ಬೋಲರ್ಗಳು ನಿಧಾನ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಚೆಂಡನ್ನು ಎಸೆದರೆ, ಚಂದ್ರ ಅವರ ಬಾಲ್ ಯಾವುದೇ ವೇಗದ ಬೋಲರ್ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಇಲ್ಲದಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಪೋಲಿಯೋ ಕೈ ಮೂಲಕ ಎಸೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾಗಿ ತಿರುಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕ್ರಿಕೆಟ್ಟಿನಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಬದುಕನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಿಟಿ ಕ್ರಿಕಿಟರ್ಸ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಅಲ್ಲಿ ವೇಗದ ಬೌಲಿಂಗ್, ಸ್ಪಿನ್ , ಗೂಗ್ಲಿ, ಲೆಗ್ ಬ್ರೇಕ್ ಬೋಲಿಂಗ್ಗಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತಿ ಹೊಂದಿ ಅತೀ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಣಜಿ ತಂಡಕ್ಕೂ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ರಣಜಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿನ ಅವರ ಪ್ರದರ್ಶನದಿಂದಾಗಿ ಅತೀ ಶ್ರೀಘ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಭಾರತ ತಂಡಕ್ಕೂ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ 1964 ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೇಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ ಮುಂಬಯಿನಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲೇ, 4 ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆದರಲ್ಲದೇ ಮುಂದೆ ಆ ವರ್ಷದ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಫಲವಾಗಿಯೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು. 1972ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವಿಸ್ಡೆನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಅವರ ಮುಡಿಗೇರುತ್ತದೆ.

chandra2

ಅಲ್ಲಿಂದ 1978ರ ವರೆಗೂ 58 ಟೆಸ್ಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ 7199ರನ್ ಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು 242 ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. 79 ರನ್ನುಗಳಿಗೆ 8 ವಿಕೆಟ್ ಅವರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬೋಲಿಂಗ್ ಪದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು,. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರದರ್ಶನದಿಂದಾಗಿಯೇ 1971 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಇಂಗ್ಲೇಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಸರಣಿ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು. ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಸನ್ನ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸ್ಪಿನ್ ಜೋಡಿ ರಣಜಿ ಮತ್ತು ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಜಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣೀಭೂತರಾಗಿದ್ದರು. 1977-78ರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲೂ ಚಂದ್ರಾ ಅವರ ಬೌಲಿಂಗ್ ಕರಾಮತ್ತಿನಿಂದಲೇ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸರಣಿ ವಿಜಯ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗಿತ್ತು .

chandra3

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರೂ ಅದಾಗಲೇ ತಂಡದಲ್ಲಿ ದಿಗ್ಗಜರೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಬೇಡಿ, ವೆಂಕಟರಾಘವನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಸನ್ನ ಅವರಿಗೆ ಲಭಿಸಿದಷ್ಟು ಅವಕಾಶಗಳು ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರಿಗೆ ಲಭಿಸಲೇ ಇಲ್ಲ. ಈಗಿನ ರೀತಿಯಂತೆ ಅಷ್ಟೋಂದು ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ಆಡದ ಕಾರಣವೋ, ಇಲ್ಲವೇ ಬಹುಶಃ ತಮ್ಮ ನಾಚಿಕೆ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಯಾರಿಗೂ ಡೊಗ್ಗು ಸಲಾಮು ಹೊಡೆಯದ ಕಾರಣದಿಂದಲೋ ಏನೋ, ಅಂದಿನ ತಂಡದ ನಾಯಕ ಅಜಿತ್ ವಾಡೇಕರ್ ಅರೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಭಾಂಧವ್ಯ ಸಾಧಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲವಾದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೋ ಏನೋ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲವಾದರೂ ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ಎಲ್ಲಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಾಂಡಿಗರಿಗೆ ಸಿಂಹ ಸ್ವಪ್ನವಾಗಿ ಕಾಡಿದ್ದಂತೂ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ ಎಪ್ಪತ್ತು-ಎಂಭತ್ತರ ದಶಕದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಾಂಡಿಗ, ಕ್ರಿಕೆಟ್ ದಿಗ್ಗಜರಾದ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ಸಿನ ವಿವಿಯನ್ ರಿಚರ್ಡ್ಸ್ ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸವಾಲು ಒಡ್ಡಿದ ಬೌಲರ್ ಯಾರು ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಅವರ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಬಂದ ಉದ್ಗಾರವೇ ಬಿ.ಎಸ್. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಎಂದರೆ ಚಂದ್ರರವರ ಸಾಧನೆ ಎಷ್ಟಿತ್ತು ಎಂಬುದರ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಚಂದ್ರ, ಒಮ್ಮೆ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಚೆಂಡನ್ನು ಹಿಡಿದು ಎಸೆದರೆ, ಆ ಚೆಂಡು ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಇರಲೀ ಸ್ವತಃ ಚಂದ್ರಾ ಅವರಿಗೇ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದದ್ದೂ ಉಂಟು.

ಬೋಲಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಸಾಧನೆಯಾದರೆ, ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ಗಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅವರದ್ದೂ ಅಭೂತ ಪೂರ್ವ ಸಾಧನೆಯೇ. ಆದರೆ ಆ ಸಾಧನೆ ರನ್ ಗಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಲ್ಲ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೊನ್ನೆ ಗಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ. ಅವರು 23 ಬಾರಿ ಸೊನ್ನೆ ರನ್ನುಗಳಿಗೆ ಔಟ್ ಆಗಿದ್ದ ಸಾಧನೆ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದಾಖಲೆಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಮತ್ತೊಂದು ಕುತೂಹಲದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಅವರು ಬ್ಯಾಟಿಂಗಿನಲ್ಲಿ 167ರನ್ನುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದರೆ ಬೋಲಿಂಗಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು 242 ವಿಕೆಟ್ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಷ್ಟಾದರೂ 1976ರ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ವಿರುದ್ದದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಮೋಘವಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ಮತ್ತೊಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಅವರಿಗೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ, ಕಡೆಗೆ ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಔಟಾಗದೇ 93ರನ್ ಗಳಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಆ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯ ಗೆಲ್ಲಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದಂತೂ ನಂಬಲೇ ಬೇಕಾದ ಸತ್ಯ,

ದೊರೆತ ಅಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಅವಕಾಶಗಳಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮ ಅಮೋಘ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ಸ್ಪಿನ್ ಬೋಲಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಇಡೀ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ತಿರುಗಿಸಿದ್ದರು ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು. ಅನಿಲ್ ಕುಂಬ್ಲೆ, ಶೇನ್ ವಾರ್ನ್ ಮತ್ತು ಮುತ್ತಯ್ಯ ಮುರಳೀಧರನ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದಿರುವರಾದರೂ ಗೂಗ್ಲೀ ಬೋಲಿಂಗ್ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲರ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲ ಹೆಸರೇ ಬಿ.ಎಸ್.ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ತಮ್ಮ ದೈಹಿಕ ದೌರ್ಬಲ್ಯವನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿ ನಿಂತು ಅಪಾರವಾದ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿ ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ದೇಶಕ್ಕೆ ಕೀರ್ತಿ ತಂದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ಅವರು ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕನ್ನಡದ ಕಲಿಗಳು.

ಏನಂತೀರೀ?

ರಾಜರ್ಷಿ, ಜಿ. ವಿ. ಅಯ್ಯರ್

ಕನ್ನಡದ ಕಲಿಗಳು ಮಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೆನ್ನೆ ಕನ್ನಡದ ಮೇರು ನಟ ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದೆವು. ಇಂದು ಅವರ
ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಗುಬ್ಬಿ ನಾಟಕದ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ನಂತರ ರಾಧಾ ರಮಣ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕವೇ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಮುಂದೆ ದಿಗ್ಗಜರಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ನಟ, ಚಿತ್ರಸಾಹಿತಿ, ಸಂಭಾಷಣೆಕಾರ, ಗೀತರಚನೆಕಾರ, ನಿರ್ಮಾಪಕ, ನಿರ್ದೇಶಕ ಎಲ್ಲದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜನಾನುರಾಗಿ, ಕನ್ನದ ಚಿತ್ರರಂಗದ ರಾಜರ್ಷಿ, ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ರಂಗದ ಭೀಷ್ಮ ಪಿತಾಮಹಾ ಎಂದರೂ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದ ಶ್ರೀ ಗಣಗಪತಿ ವೆಂಕಟರಮಣ ಅಯ್ಯರ್ ಅರ್ಥಾತ್ ಜಿ.ವಿ.ಐಯ್ಯರ್ ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮೆಲುಕು ಹಾಕೋಣ.

1917ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 3ರಂದು ನಂಜನಗೂಡಿನ ವೈದೀಕ ಮನತನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಜಿ.ವಿ.ಅಯ್ಯರ್ ಅವರ ಜನನವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಎಂಟು ವರ್ಷದಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ಬಣ್ಣದ ಗೀಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋರಟಾಗ ಅವರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ್ದು ಮತ್ತದೇ ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣನವರ  ಕಂಪನಿಯೇ. ಬಾಲಣ್ಣನವರಂತೇ ಇವರು ಸಹಾ ಭಿತ್ತಿ ಪತ್ರ ಅಂಟಿಸುವುದು, ಕರ ಪತ್ರ ಹಂಚುವುದು, ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವುದು, ಬೋರ್ಡ್ ಬರೆಯುವುದರ ಮೂಲಕವೇ ಅರಂಭವಾಗಿ ನಂತರ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಪಾತ್ರಗಳ ನಂತರ, ನರಸಿಂಹ ರಾಜು, ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಅವರ ಜೊತೆಗೂಡಿದ ಜಿ.ವಿ. ಅಯ್ಯರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಾಸ್ಯಕಲಾವಿದರ ಜೋಡಿಯಾದರು. ಅನಂತರ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನರಸಿ ಪೂನಾಗೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಹೋಟೆಲ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಮಾಣಿಯಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡೇ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರಾದರೂ, ಅದು ಫಲಕಾರಿಯಾಗದೆ ಮತ್ತೆ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಸಭಾ ಕಂಪನಿಗೆ ಸೇರಿ ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ, ಭಾರತಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಟಿಪ್ಪೂಸುಲ್ತಾನ್, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ಮುಂತಾದ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ಎಂ.ವಿ.ರಾಜಮ್ಮನವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ರಾಧಾರಮಣ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.

iyer1
ಮುಂದೆ 1954ರಲ್ಲಿ ಎಚ್ ಎಲ್ ಎನ್ ಸಿಂಹರ ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ದಿಗ್ಗಜರಾದ ರಾಜ್’ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ನರಸಿಂಹರಾಜು ಅವರ ಜೊತೆ ಜಿ.ವಿ.ಅಯ್ಯರ್ ಅವರಿಗೂ ಕೂಡಾ ಆ ಚಿತ್ರ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿತು. ಆನಂತರ ಮೂವರೂ ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟೊಟ್ಟಿಗೆ ಅಭಿನಯಿಸತೊಡಗಿದರೆ, ಅಯ್ಯರ್ ಅವರು ನಟನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಯ್ಯಾಡಿಸತೊಡಗಿ ಹಲವಾರು ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಗಳ ರಚನಕಾರರಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಭಾಷಣೆಕಾರರಾಗಿಯೂ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆಯತೊಡಗಿದರು.

iyer5ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಚಿತ್ರದ ‘ಜಲಲ ಜಲಲ ಜಲ ಧಾರೆ’, ದಶಾವತಾರ ಚಿತ್ರದ ‘ಗೋದಾವರಿ ದೇವಿ ಮೌನವಾಗಿಹೆ ಏಕೆ’, ‘ವೈದೇಹಿ ಏನಾದಳು’, ಎಮ್ಮೆ ತಮ್ಮಣ್ಣ ಚಿತ್ರದ ‘ನೀನಾರಿಗಾದೆಯೋ ಎಲೆ ಮಾನವ’, ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಚಿತ್ರದ ‘ಸನ್ನೆ ಏನೇನೋ ಮಾಡಿತು ಕಣ್ಣು’, ರಣಧೀರ ಕಠೀರವ ಚಿತ್ರದ ‘ಕರುನಾಡ ಕಣ್ಮಣಿಯೇ ಕಠೀರವ’, ರಾಜಶೇಖರ ಚಿತ್ರದ ‘ಮುತ್ತಂಥ ಮಗನಾಗಿ ಹೆತ್ತವಳ ಸಿರಿಯಾಗಿ’, ಸಂಧ್ಯಾರಾಗದ ‘ನಂಬಿದೆ ನಿನ್ನ ನಾದ ದೇವತೆಯೇ’, ‘ಕನ್ನಡತಿ ತಾಯೆ ಬಾ’, ಕಣ್ತೆರೆದು ನೋಡು ಚಿತ್ರದ ‘ಕನ್ನಡದ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲಾ ಒಂದಾಗಿ ಬನ್ನಿ’, ಗಾಳಿಗೋಪುರ ಚಿತ್ರದ ‘ಗಾಳಿಗೋಪುರ ನಿನ್ನಾಶಾ ತೀರ ನಾಳೆ ಕಾಣುವ’, ‘ನನ್ಯಾಕೆ ನೀ ಹಾಗೇ ನೋಡುವೆ ಮಾತಾಡೇ ಬಾಯಿಲ್ಲವೇ’, ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಚಿತ್ರದ ‘ಕನ್ನಡದ ಕುಲದೇವಿ ಕಾಪಾಡು ಬಾ ತಾಯೆ’, ತಾಯಿ ಕರುಳು ಚಿತ್ರದ ‘ಬಾ ತಾಯೆ ಭಾರತಿಯೇ ಭಾವ ಭಾಗೀರಥಿಯೇ’ ಮುಂತಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸರಿ ಸುಮಾರು 850 ಅಧ್ಭುತ ಗೀತೆಗಳು ಅಯ್ಯರ್ ಅವರ ಲೇಖನಿಯಿಂದ ಮೂಡಿಬಂದವು.

ನಂತರ ಬರವಣಿಗೆಯಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶನದತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿ ಭೂದಾನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಚಿತ್ರಕ್ಕೇ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಗೆ ಅವರದ್ದು. ಕನ್ನಡದ ಕಲಾವಿದರು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ರಾಜಕುಮಾರ್, ಬಾಲಕೃಷ್ಣ, ನರಸಿಂಹರಾಜು ಮುಂತಾದ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರ ಜೊತೆಗೆಗೂಡಿ ಕನ್ನಡ ಕಲಾವಿದರ ತಂಡವನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಂಡು ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಪ್ರವಾಸ ಹಲವಾರು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ನೂರಾರು ಕಲಾವಿದರುಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯದಾತರಾಗಿದ್ದಲ್ಲದೇ, ಅದೇ ಗೆಳೆಯರೊಡನೆ ಸೇರಿ ಕೊಂಡು ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸಹ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದಲ್ಲದೇ, ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನೂ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಸ್ಟರ್, ಕಿಲಾಡಿ ರಂಗ, ರಾಜಶೇಖರ, ಮೈಸೂರು ಟಾಂಗ, ಚೌಕದ ದೀಪ ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಮುಂದೆ ಬಿ.ವಿ.ಕಾರಂತ ಮತ್ತು ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ ಜಂಟಿ ನಿರ್ದೇಶನದ ಎಸ್. ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪನವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿ ವಂಶವೃಕ್ಸವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದರು. ಆ ಚಿತ್ರವೂ ಕೂಡಾ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಾಜಿಕೊಂಡಿತು.

iyer3ಇದಾದ ನಂತರ ತರಾಸು ಅವರ ಕಾದಂಬರಿ ಆಧಾರಿತ. ಹಂಸಗೀತೆ ಎಂಬ ಸಂಗೀತಮಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರ ನಟ ಅನಂತನಾಗ್ ಅವರ ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಗಿತಗಾರ ಬಿ.ವಿ.ಕಾರಂತ, ಗಾಯಕರಾದ ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ, ಎಂ.ಎಲ್ ವಸಂತಕುಮಾರಿ, ಪಿ.ಲೀಲಾ, ಬಿ.ಕೆ.ಸುಮಿತ್ರ ಆವರಿಗೂ ಕೂಡಾ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಿ ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿತು.

ವಂಶವೃಕ್ಷ ಮತ್ತು ಹಂಸಗೀತೆ ಗಳಂತಹ ಸೃಜನಶೀಲ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಲಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿ ದೇಶ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದ ಮೇಲೆ ಮುಂದೆಂದೂ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಚಿತ್ರಗಳತ್ತ ಹರಿಸಲಿಲ್ಲ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರು ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೂ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳಿಂದ ಬಹಳವಾಗಿ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಹತ್ಯೆಯಾದಾಗ ಬಹಳವಾಗಿ ನೊಂದು ಅವರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅಯ್ಯುರ್ ಅವರು ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದವರು, ಮುಂದೇ ಇಡೀ ಜೀವನ ಪರ್ಯಂತ ದೇಶ ವಿದೇಶ ಸುತ್ತಿದರೂ ಮತ್ತೆಂದೂ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಲೇ ಇಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ ಗಾಂಧಿಯವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದಂತೆ ಸದಾ ಖಾದಿಯ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನೇ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಮತ್ತೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶ. ಈ ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ಕಡೆಯ ತನಕ ಪಾಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳ ಭೀಷ್ಮರಾಗಿ ಬರಿಗಾಲು ನಿರ್ದೇಶಕ ಎಂದೇ ಹೆಸರಾದರು.

ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಆಚಾರ್ಯತ್ರಯದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯರಾದ ಶ್ರೀ ಶಂಕರರ ಕುರಿತು 1983ರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಉತ್ತುಂಗ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಏರಿಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿ ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿತು ಇದರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ, ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದರೂ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕೈಹಿಡಿಯಲಿಲ್ಲವಾದರೂ ಅವರೆಂದೂ ಅದರಿಂದ ವಿಚಲಿತರಾಗದೇ ಸಮಾಜದ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಕಾರಣರಾದ ಆ ಮೂರು ಮಹಾನುಭಾವರನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ತಮ್ಮದೆಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.

ಮುಂದೆ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನೂ ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ತಂದು ಮತ್ತೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಹಲವಾರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವಗಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡು, ನಂತರ ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ನಾಟ್ಯ ರಾಣಿ ಶಾಂತಲ ಎಂಬ ಧಾರಾವಾಹಿಯನ್ನು ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರೆ, ಹೇಮಾಮಾಲಿನಿ, ಮಿಥುನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ಸರ್ವದಮನ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿಯಂತಹ ಹೆಸರಾಂತ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ವಿವೇಕಾನಂದ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಲೀಲಾ ಎಂಬ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾದರು.

ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ತೆರೆಗೆ ತರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ರಾವಣನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಂತ ಕಲಾವಿದ ಸಂಜಯ ದತ್ ಅವರನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಲು ಮುಂಬೈಗೆ ತೆರಳಿದ್ದಾಗಲೇ ಡಿಸೆಂಬರ್ 21, 2003 ರಂದು ಮತ್ತೆಂದೂ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಬಾರದ ಶಾಶ್ವತ ಲೋಕದತ್ತ ಪಯಣಿಸಿದರು.

ಹೀಗೆ ವೃತ್ತಿ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಾನಾ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು, ನಂತರ ನಟರಾಗಿ, ಸಂಭಾಷಣಕಾರರಾಗಿ, ಗೀತ ರಚನೆಕಾರರಾಗಿ, ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ, ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ, ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಸೃಜನಶೀಲ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ತೋರಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಜಿ.ವಿ.ಅಯ್ಯರ್ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಗಳು ಎನ್ನುವುದೇ ಕನ್ನದಿಗರೆಲ್ಲರ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ.

ಏನಂತೀರೀ?

ಕನ್ನಡಾಭಿಮಾನಿ ಬಾಲಕೃಷ್ಣ

ಅಭಿನಯ ಎಲ್ಲರೂ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾತ್ರದಲ್ಲೂ ಅಭಿನಯಿಸಬೇಕಾದರೆ, ಆ ನಟನಿಗೆ ಆ ಪಾತ್ರದ ಸಂಫೂರ್ಣ ಪರಿಚಯವಿರಬೇಕು. ಆತ ತನ್ನ ಸಹನಟನ ಸರಿ ಸಮಾನಾಗಿ ಸೇರಿಗೆ ಸವ್ವಾ ಸೇರು ಎನ್ನುವಂತೆ ಕೇವಲ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲದೇ ಆಂಗೀಕವಾಗಿಯೂ ಅಭಿನಯಿಸ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ಆಭಿನಯಿಸಲು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ಮಯತೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರು ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡು ಅವರು ಹೇಳಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ನಟಿಸಿ ತೋರಿಸ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಲು ಕಣ್ಣು ಕಿವಿ ಮತ್ತು ನಾಲಿಗೆ ಚುರುಕಾಗಿರ ಬೇಕು. ಆದರೆ ಕನ್ನಡ ಚಲನ ಚಿತ್ರ ಕಂಡ ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ನಟ ಸರಿ ಸುಮಾರು 500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದವರೊಬ್ಬರಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೂ ಕಿವಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗಿರ ಬೇಕಲ್ಲವೇ? ಹೌದು. ನಾವಿಂದು ಹೇಳಹೊರಟಿರುವುದು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ರಂಗ ಕಂಡ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟ ಬಾಲಕೃಷ್ಣರ ಬಗ್ಗೆಯೇ.

balanna2

ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಸಂಭ್ರಮದ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿಯೇ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅರಸೀಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ 2, 1911ರಂದು ಬಾಲಣ್ಣನವರ ಜನನವಾಗುತ್ತದೆ. ದುರಾದೃಷ್ಟವೆಂದರೆ ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯರನ್ನು ಕಳೆದು ಕೊಂಡು ಅನಾಥ ಮಗುವಾಗಿ ನೆಂಟರಿಷ್ಟರು ಮತ್ತು ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದವರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಬೆಳೆದು ದೊಡ್ದವರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇಡೀ ಊರಿನ ಮಗನಾಗಿ ಬೆಳೆದದ್ದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಬಂದ ನಾಟಕ ಕಂಪೆನಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗೊಳಗಾಗಿ, ಆ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಗೇಟು ಕಾಯುವುದರ ಮೂಲಕ ನಾಟಕ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟು,, ಬೋರ್ಡು ಬರೆಯುವುದು, ಪೋಸ್ಟರ್ ಅಂಟಿಸುವುದು, ರಂಗಸಜ್ಜಿಕೆ ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅದೊಂದು ದಿನ ಕೃಷ್ಣಲೀಲಾ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಆಭಿನಯಿಸಬೇಕಿದ್ದ ನಟ ಕಾರಣಾಂತರಗಳಿಂದ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ನಾಟಕದ ತಾಲೀಮಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತು ಪ್ರತೀ ದಿನ ರಂಗದ ಮೇಲೇ ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿದ್ದ ಅದರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಭಾಷಣೆಯೂ ತಮಗರಿವಿಲ್ಲದೇ ಮಮನವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಬಾಲಣ್ಣನವರೇ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಲೇ ಬೇಕಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ಅವರ ನಟನಾ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ಆರಂಭವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿ ನೋಡುವ ಪ್ರಮೇಯವೇ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಹಾಸ್ಯ ಪಾತ್ರವೇ ಇರಲಿ, ಪೋಷಕಪಾತ್ರವೇ ಇರಲಿ ಅಥವಾ ಖಳ ನಟನೆಯೇ ಇರಲಿ, ಕಿವಿ ಕೇಳಿಸಿದಿದ್ದರೂ ಸಹ ನಟರ ತುಟಿ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಆಂಗಿಕ ಅಭಿನಯವನ್ನೇ ಗಮನಿಸುತ್ತಾ ಅದಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ತಕ್ಕಂತೆ ತಮ್ಮದೇ ಮ್ಯಾನರಿಸಂ ನಲ್ಲಿ ತೇಲುವ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ಆಭಿನಯಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಾಲಣ್ಣನವರಿಗೆ ಬಾಲಣ್ಣನವರೇ ಸಾಟಿ.

balanna3

ಹಲವಾರು ನಾಟಕ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾನಾರೀತಿಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ವೃತ್ತಿ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಕಾಶಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಗುಬ್ಬಿ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್, ನರಸಿಂಹರಾಜು ಮತ್ತು ಜಿ.ವಿ. ಅಯ್ಯರ್ ಅವರ ಪರಿಚಯವಾಗುವ ಮೂಲಕ ಬಾಲಣ್ಣನವರನ್ನು ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೂ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಯಿತು. 1943ರಲ್ಲಿ ರಾಧಾರಮಣ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಬಾಲಣ್ಣ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಸುಮಾರು 500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ ನಟ, ಖಳ ನಟ, ಪೋಷಕ ನಟ ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಬಹುತೇಕ ಕನ್ನಡ ನಟರಿಗೆ ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್, ಜಿ.ವಿ. ಅಯ್ಯರ್ ಮತ್ತು ನರಸಿಂಹರಾಜು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬಾಲಣ್ಣನವರೂ ಸೇರಿಕೊಂಡು ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ನಿರ್ಮಾಪಕರೂ ಆಗಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಅದರ ಮೂಲಕ ನೂರಾರು ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಅನ್ನದಾತರೂ ಆದರು ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು.

ನಟನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಇವೆರಡಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಹಸ ಕಾರ್ಯವೆಂದರೆ ಆಭಿಮಾನ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದು. ಅಂದೆಲ್ಲ ಬಹುತೇಕ ಚಿತ್ರಗಳು ಮದರಾಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರಗಳಿಗೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಸಿಕ್ಕು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಎರಡನೇ ದರ್ಜೆಯವರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ ನಟರು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಸಂಸಾರವನ್ನು ಮೆರೆತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲ ಪಾತ್ರಗಳ ಬರುವಿಕೆಗಾಗಿ ಮದರಾಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಇರಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಜನ ಅಂದಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಒಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಆಗ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರು ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವ ಬದಲು ಚಿತ್ರರಂಗದವರೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರದ ಕಡೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ಎಂದಾಗ, ಎಷ್ಟೋ ಘಟಾನು ಘಟಿ ನಿರ್ಮಾಪಕರೇ ಮುಂದೆ ಬಾರದಿದ್ದಾಗ ನಮ್ಮ ಬಾಲಣ್ಣ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗಿ ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಬದ್ದ ಹಣದ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಲ ಸೋಲ ಮಾಡಿಯೂ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ಹೃದಯವಂತರಾದ ಹಲವಾರು ಕನ್ನಡಿಗರಿಂದ ಅಷ್ಟೋ ಇಷ್ತು ಹಣ ಪಡೆದು ಉತ್ತರಹಳ್ಳಿಯ ಬಳಿ ಬಹಳ ಆಬಿಮಾನದಿಂದ ತಮ್ಮ ನೆಚ್ಚಿನ ಅಭಿಮಾನ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿಯೇ ಬಿಟ್ಟರು.

ತಾನೊಂದು ಬಗೆದರೆ ದೈವವೊಂದು ಬಗೆದೀತು ಎನ್ನುವಂತೆ ಅದೇಕೋ ಏನೋ ನಮ್ಮ ಕನ್ಣಡ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಬಾಲಣ್ಣನವರ ಕೈ ಹಿಡಿಯಲೇ ಇಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ನೇರ ನುಡಿಯ ಬಾಲಣ್ಣನವರಿಗೆ ನಿರ್ಮಾಪಕರನ್ನು ಓಲೈಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಹಾರದ ಚಾಕಚಕ್ಯತೆಯ ಕೊರತೆ ಇದ್ದ ಕಾರಣ ಅವರು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದ ಆದಾಯ ಅವರ ಅಭಿಮಾನ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ ನಿಂದ ಬಾರದೇ ಅದೇ ದುಃಖದಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮ ಅಂತಿಮ ದಿನಗಳವರೆಗೂ ಕಣ್ಣೀರಿನ ಕೈ ತೊಳಿಯು ಬೇಕಾದದ್ದೂ ನಿಜಕ್ಕೂ ದೌರ್ಭ್ಯಾಗ್ಯವೇ ಸರಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣರವರು ಜುಲೈ 19, 1995ರಂದು ನಿಧನರಾದಾಗ ಅದೇ ಅಭಿಮಾನ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ದಲ್ಲೇ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಬಾಲಣ್ಣನವರು ಇಂದು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಅವರ ಅಭಿಮಾನ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಮೂಲಕ ಇಡೀ ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿರಾಜಮಾನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ ಮದರಾಸಿನಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೇ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನೆಲೆಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು‌, ಆ ಮೂಲಕ ಸಾವಿರಾರು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ‌‌ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಉದ್ಯೋಗ ದೊರೆಯುವಂತಾಗಲು ಸಹಕರಿಸಿದ‌ ಬಾಲಣ್ಣನವರು ನಿಜಕ್ಕೂ ಕನ್ನಡದ ಕಲಿಯೇ ಸರಿ.

ಏನಂತೀರೀ?

ಶ್ರೀ ಗಳಗನಾಥರು

ಅದು ಹದಿನೆಂಟನೇಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ಕಾಲ. ಎಲ್ಲೆಡೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ಸವದ ಕಿಚ್ಚು ಹರಡಿತ್ತು. ಆಗ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಲೋಕಮಾನ್ಯ ತಿಲಕರ ಕೇಸರಿ ಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು , ಮತ್ತು ಹರಿ ನಾರಾಯಣ ಆಪ್ಟೆಯವರ ಕರಮಣೂಕ ಪತ್ರಿಕೆಗಳದ್ದೇ ಭರಾಟೆ. ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಿಗದ ಕಾರಣ ಕನ್ನಡಿಗರು ಸಹಾ ಮರಾಠಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಸುದ್ಧಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆಗಷ್ಟೇ ಶಿಕ್ಷಕರ ತರಭೇತಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ತರುಣನಿಗೆ ಅರೇ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿಯೇ ಓದುವಂತಿದ್ದರೆ ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳನ್ನೂ ಅನುವಾದ ಮಾಡಲು ಶುರು ಹಚ್ಚಿ, ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೂ ಸ್ವಾಂತಂತ್ರ್ಯದ ಕಿಚ್ಚನ್ನು ಹತ್ತಿಸಿದ ತರುಣರೇ ಶ್ರೀ ಗಳಗನಾಥರು. ಕೇವಲ ಅನುವಾದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವೇ ತಮ್ಮನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳದೇ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವತಃ ರಚಿಸಿ, ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದೇ ಹೆಸರಾದವರು. ಕನ್ನಡದ ಹೊಸ ಹುಟ್ಟಿನ ಕಾಲದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅನನ್ಯ ಮತ್ತು ಅನರ್ಘ್ಯ ಕನ್ನಡ ಬರೆವಣಿಗೆಯಿಂದ ಇಡೀ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಭಾಷಾ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕರಲ್ಲೊಬ್ಬರು ಎಂದರೆ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯೇನಲ್ಲ.

galaga3
ಗಳಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ

ಗಳಗನಾಥ ಎಂಬ ಕಾವ್ಯನಾಮದ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ ತಿರಕೊ ಕುಲಕರ್ಣಿಯವರು 1869ರ ಜನವರಿ 5ರಂದು ಹಾವೇರಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗಳಗನಾಥ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಏಣುಬಾಯಿ ಮತ್ತು ತ್ರಿವಿಕ್ರಮಭಟ್ಟ (ತಿರಕೋ) ಕುಲಕರ್ಣಿಯವರ ಹಿರಿಯ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವೆಂಕಣ್ಣಾ , ವೆಂಕಟೇಶಾ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಮುದ್ದಿನ ಮಗನಾಗಿರದೇ ಇಡೀ ಊರಿನ ಮೆಚ್ಚಿನ ಮಗನಾಗಿದ್ದರೂ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೂ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು. ತಮ್ಮ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ತಮ್ಮ ಹುಟ್ಟೂರಾದ ವರದಾ ಮತ್ತು ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮ ಸ್ಥಾನದ ಹತ್ತಿರ ರಮಣೀಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವ ಗಳಗನಾಥದ ಗಳಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವೇ ಅವರ ಪ್ರಥಮ ಪಾಠಶಾಲೆಯಾಯಿತು. ಅವರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಗುರುಕುಲ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಾದ ಕಾರಣ ಗಳಗನಾಥರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ಸ್ವಭಾಷೆ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರೇಮ ಬೆಳೆದವು. ನಂತರ ಮುಲ್ಕಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಹಾಗು ಶಿಕ್ಷಕರ ತರಭೇತಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆವರು ಅಧ್ಯಾಪಕ ವೃತ್ತಿ ಮಾಡಿದ ಕಡೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಕೇವಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರವೇ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರದೇ ಆ ಗ್ರಾಮದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನವರ ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಕನ್ನಡದ ಛಾಪನ್ನು ಒತ್ತಿ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಶಿಕ್ಷಕರ ತರಭೇತಿ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡ ಬರವಣಿಗೆಯಿಂದಾಗಿ ಸುಮಾರು 1908ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸದ್ಬೋಧ ಚಂದ್ರಿಕೆ ಎನ್ನುವ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ಸ್ವತಃ ಅವರೇ ಲೇಖನ ಬರೆಯುತ್ತಿಲ್ಲದೇ ಇತರೇ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಲೇಖಕರಿಂದ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಸಿ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ರಸದೌತಣವನ್ನು ಉಣಬಡಿಸ ತೊಡಗಿದರು. ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಅವರ ಸದ್ಬೋಧ ಚಂದ್ರಿಕೆ ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಸುಮಾರು 7000 ಚಂದಾದಾರರು ಇದ್ದರೆಂದರೇ ಆ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಮುಂದೆ 1919ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸದ್ಗುರು ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಬರೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಗಳಗನಾಥರು ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಬರವಣಿಗೆಯ ಹೊರತಾಗಿ ಸುಮಾರು 24 ಕಾದಂಬರಿಗಳು, 9 ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳು, 3 ಸತ್ಪುರುಷರ ಚರಿತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು 8 ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಅವರ 24 ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ 18 ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಅನುವಾದವಾದರೆ ಉಳಿದ 6 ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಅವರ ಕಲ್ಪನೆಯ ಕೂಸಾಗಿದ್ದವು. ಅವರ ಅನುವಾದಿತ ಕೃತಿಗಳು ಮೂಲ ಕೃತಿಯ ಪದದಿಂದ ಪದದ ಅನುವಾದ ಮಾಡದೇ ಇಲ್ಲಿಯ ಸೊಗಡಿಗೆ ಒಪ್ಪುವಂತೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಕಡೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಗಾದೇ ಮಾತುಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಬಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಿತ್ತಿದ್ದರಲ್ಲದೇ ಉತ್ತರ, ಮಧ್ಯ, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡಿಗರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಗಬಲ್ಲ ಕನ್ನಡ ಒಂದೇ ಎಂಬುದನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳ ತೋರಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಗೆ ಅವರದ್ದು.

galaga2

ಸರ್ಕಾರಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಘರ್ಷಣೆ ಉಂಟಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಭಿಮಾನಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಕವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಾವಧಿಯವರೆಗೂ ಕಾಯದೇ ಅವಧಿಗೆ ಮೊದಲೇ ಸ್ವಯಂ ನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆದು ಅಗಡಿಯ ಆನಂದವನದಲ್ಲಿ ತಮಗೆ ದೊರಕುತ್ತಿದ್ದ ಅಲ್ಪ ಪಿಂಚಣಿಯಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಜೀವಿತಾವಧಿಯವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಗಳಗನಾಥರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತ ಹೊರಟರೆ ಪುಟಗಳೇ ಸಾಲದಾದರೂ ಖ್ಯಾತ ಸಾಹಿತಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಡಾ. ಹ ಮಾ ನಾಯಕರು ಹೇಳಿದಂತಹ ಪ್ರಸಂಗ ತಿಳಿಸದೇ ಹೋದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುವುದೇ ಇಲ್ಲ.

ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರುವಂತೆ ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆಯೇ. ಅದರಲ್ಲೂ ಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಕೊಂಡು ಓದುವರ ಸಂಖ್ನೆ ಅಂದಿಗೂ ಇಂದಿಗೂ ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆಯೇ. ಈ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಅಂದೇ ಅರಿತಿದ್ದ ಗಳಗನಾಥರು ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತೋ ಇಲ್ಲವೇ ಅವರ ಜೋಳಿಗೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಕೊಂಡು ಊರು ಊರುಗಳಿಗೆ ಸುತ್ತಿ ಪುಸ್ತಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹ ಮಾ ನಾಯಕರೇ ಹೇಳಿದಂತೆ ಅವರು ಸಣ್ಣವರಿದ್ದಾಗ ಅದೊಂದು ದಿನ ಅವರ ಊರಿನ ಬಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವರಿಚಿತ ವಯಸ್ಸಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಇಳಿದು ತಮ್ಮ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಮೂಟೆಯೊಂದನ್ನು ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡು ಹ ಮಾ ನಾಯಕರ ಮನೆಯತ್ತ ಬಂದಾಗ, ಬಹಶಃ ಯಾರೋ ಸೀರೇ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಬಂದರೇನೋ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಓಡಿ ಹೋಗಿ ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಯಾರೋ ಸೀರೇ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಅವರು ಮನೆಗೆ ಬಂದು ತಮ್ಮ ಧೂಳಾದ ಹೊರೆಯನ್ನು ಇಳಿಸಿ ಗಂಟನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ಮಣ ಭಾರದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಭಂಡಾರವನ್ನು ನೋಡಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಶ್ವರ್ಯ. ಅದರಲ್ಲೂ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಲೇಖಕರೂ ಆ ವಯೋ ವೃಧ್ಧರೇ ಎಂದು ತಿಳಿದ ಮೇಲಂತೂ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅವರ ಮೇಲೆ ಧನ್ಯತಾ ಭಾವ ಮೂಡಿದ್ದಂತೂ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ತಮ್ಮ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮದೇ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಲುಪಿಸಬೇಕೆಂಬ ಅವರ ಉತ್ಕಟ ಬಯಕೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾದರೂ ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕನ ಬವಣೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿದ್ದಂತೂ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ.

ಆಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದೇ ಹೆಸರಾದರೂ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಅವರೆಂದೂ ಸಧೃಡರಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ. 1942ರಲ್ಲಿ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ನಿಮಿತ್ತ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮರಣ ಶ್ಯಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವರ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಬಂಧು ಮಿತ್ರರು ಆತಂಕಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದಾಗ, ಸ್ವಲ್ಪವೂ ವಿಚಲಿತರಾಗದ ಗಳಗನಾಧರು, ಎಲ್ಲಿಯ ವರೆಗೆ ನನ್ನ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಇರುತ್ತವೆಯೋ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ನಾನು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಜನಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದು,ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದ ಆತ್ಮ ವಿಶ್ವಾಸ ಎತ್ತಿ ತೋರುತ್ತಿತ್ತು . ಅವರ ಮರಣಾ ನಂತರ ಅವರ ಅಂತಿಮ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಆ ಹತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಹಣದಿಂದ ನಡೆಯಿತು ಎಂದರೆ, ಅಂತಹ ಮೇರು ಸಾಹಿತಿಗೆ ಈ ರೀತಿಯ ದುರ್ಗತಿ ಬಂದಿತಲ್ಲಾ ಎಂಬ ಕೊರಗು ಕಡೆಯ ವರೆಗೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡದೇ ಬಿಡದು.

ಈ ಲೇಖನ ಓದಿನ ನಂತರವಾದರೂ ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಮಾನ ಮೂಡಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕೊಂಡು ಓದುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಬೆಳೆದಲ್ಲಿ ಅದು ಶ್ರೀ ಗಳಗನಾಥರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅಂತಿಮ ನಮನಗಳು ಎಂದೆನಿಸುತ್ತದೆ.

ಏನಂತೀರೀ?