ವಿದುರಾಶ್ವಥ ಶ್ರೀ ಅಶ್ವತ್ಥ ನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ

ದ್ವಾಪರಯುಗಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ಕೌರವರ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧ ನಡೆದು ಕೌರವರನ್ನು ಸೆದೆಬಡೆದ ಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಮ್ಮ ಪುರಾಣ ಗ್ರಂಥವಾದ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಓದಿರುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಮಹಾಭಾರತ ಎಂಬುದು ನಡದೇ ಇಲ್ಲ. ಅದೊಂದು ಕಟ್ಟು ಕಥೆ ಎನ್ನುವವರಿಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡುವಂತೆಯೇ ವರಸೆಯಲ್ಲಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ತಮ್ಮ ಮತ್ತು ಆತನಿಗೆ ಆಪ್ತಸಲಹೆಗಾರ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ವಿದುರನು ಕೌರವರ ದುಷ್ಟ ಬುದ್ದಿಗೆ ಬೇಸತ್ತು, ಉತ್ತರ ಭಾರತದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಅದರಲ್ಲೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪಿನಾಕಿನಿ ನದಿಯ ತಟದಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಕುರುಗೋಡಿನಲ್ಲಿ ಮೈತ್ರೆಯೀ ಮುನಿಯ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನೆಲಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ, ಗುರುಗಳು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಒಂದು ಅಶ್ವತ್ಥ ವೃಕ್ಷವನ್ನು ನೆಟ್ಟು, ಬೆಳೆಸಿದನೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯಿರುವ ಕಾರಣ ವಿದುರಾಶ್ವತ್ಥ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿರುವ ಶ್ರೀಕ್ಷೇತ್ರದ ದರ್ಶನವನ್ನು ಮಾಡೋಣ ಬನ್ನಿ.

WhatsApp Image 2022-02-26 at 6.50.53 PM (1)ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಪುರ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೌರೀಬಿದನೂರು ತಾಲ್ಲೂಕ್ಕಿನಿಂದ ಕೇವಲ 7.2 ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ವಿಧುರಾಶ್ವತ್ಥ ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಅಶ್ವತ್ಥನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಸ್ವಾಮಿಯ ಸನ್ನಿಧಾನವಿರುವ ಪವಿತ್ರಭೂಮಿಯಾಗಿದ್ದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಂದಲೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಸಾವಿರಾರು ನಾಗರ ಕಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

VID1ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ವಿದುರನು ವರಸೆಯಲ್ಲಿ ದೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ತಮ್ಮನಗಿದ್ದು. ಧುರ್ಯೋಧನನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಲ್ಲದೇ, ಆತನಿಗೆ ರಾಜ್ಯಭಾರದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಪಾಂಡವರು ಪಗಡೆಯಾಟದಲ್ಲಿ ಸೋತ ನಂತರ ಒಪ್ಪಂದದಂತೆ 14 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವನವಾಸ ಮತ್ತು 1 ವರ್ಷ ಅಜ್ಞಾತವಾಸ ಮಾಡಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿ ಕೊಡುವಂತೆ ಕೌರವರಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಕೊಂಡಾಗಾ, ಮಾತಿಗೆ ತಪ್ಪಿದ ಧುರ್ಯೋಧನ ಯುದ್ದಕ್ಕೆ ಸನ್ನದ್ಧರಾಗಿದ್ದನ್ನು ಸಹಿಸದ ವಿದುರನು ಆಲಿಪ್ತ ನೀತಿ ತಾಳಿ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಉತ್ತರ ಪಿನಾಕಿನಿ ನದಿಯ ತಟದಲ್ಲಿದ್ದ ಮೈತ್ರೆಯೀ ಮುನಿಯ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದು ವಾಸಿಸತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ಋಷಿವರ್ಯರು ವಿದುರನಿಗೆ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅಶ್ವಥ ಮರ ನೆಟ್ಟು, ಅದನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಸಿ ದೇಶ ಪರ್ಯಟನೆಗೆ ಹೊರಟರಂತೆ. ಮೈತ್ರೇಯ ಮಹಾಮುನಿಗಳು ನೆಟ್ಟ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಮಹೇಶ್ವರರು ನೆಲೆಸಿಹ ಅಶ್ವತ್ಥಗಿಡವನ್ನು ಮೂಲತೋ ಬ್ರಹ್ಮರೂಪಾಯ, ಮಧ್ಯತೋ ವಿಷ್ಣು ರೂಪಿಣಿ, ಅಗ್ರತಃ ಶಿವರೂಪಾಯ ವೃಕ್ಷ ರಾಜಾಯತೇ ನಮಃ ಎಂದು ವಿದುರನು ಆ ಆಶ್ವತ ಮರವನ್ನು ಮತ್ತು ಆ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡದ್ದರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳ ವಿದುರಾಶ್ವಥ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿರುವ ಅಶ್ವತ್ಥ ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಪೂಜಿಸಲೆಂದೇ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ನೂರಾರು ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದವರು, ನಾಗದೋಷ ಇರುವವರು ಈ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿರುವ ಸಾವಿರಾರು ನಾಗರಕಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ನಾಗರ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅವರ ಇಚ್ಛೆಗಳು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇರುವ ಕಾರಣ, ನೆರೆಯ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕವಲ್ಲದೇ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ನೂರಾರು ಭಕ್ತರು ನಿತ್ಯ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿ ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಹಾಗೂ ಇಲ್ಲಿರುವ ದೇವರುಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಸಹಸ್ರಾರು ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಸಹಸ್ರಾರು ನಾಗಪ್ಪನ ಶಿಲಾಮೂರ್ತಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು ನೋಡಲು ನಯನ ಮನೋಹರವಾಗಿದೆ.

ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ದೇವಾಲಯ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯವೂ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಯೋಗ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಪುನಸ್ಕಾರಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾದ ಅಶ್ವತ್ಥವೃಕ್ಷದ ಸುತ್ತಲೂ ಪ್ರಾಕರವಿದ್ದು, ದೇವಾಲಯ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಮೊದಲು ಅಭಿಷ್ಟ ಸಿದ್ಧ ಗಣಪತಿ ಮಂಟಪವಿದ್ದು, ಅಮೃತಶಿಲೆಯಿಂದ ಕೆತ್ತಲಾಗಿರುವ ಬಲಮುರಿ ಗಣಪನ ಮೂರ್ತಿ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ. ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಅಶ್ವತ್ಥನಾರಾಯಣ ಗುಡಿ ಪ್ರಧಾನವಾದದ್ದು. ಇಲ್ಲಿ ಭವಾನಿಶಂಕರ, ಶ್ರೀರಾಮ, ವೀರಾಂಜನೇಯಸ್ವಾಮಿ, ಶ್ರೀದೇವಿ, ಭೂದೇವಿ ದೇವಾಲಯಗಳೂ ಇವೆ. ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹಿಂದಿರುವ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಚೈತ್ರಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನ ನಡೆಯುವ ದೊಡ್ಡಜಾತ್ರೆಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸುರಿದ ಭಾರೀ ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಅಶ್ವತ್ಥ ಮರದ ಒಂದು ಭಾಗ ಉರುಳಿಹೋಗಿದ್ದು ಈಗ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ.

ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 7 ರಿಂದ ಸಂಜೆ 7ರವರೆಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಾಗರ ಕಲ್ಲನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಬಯಸುವವರು ಒಂದೆರಡು ದಿನಗಳ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ, ನಿಗಧಿತವಾದ ಹಣವನ್ನು ಸಂದಾಯ ಮಾಡಿದಲ್ಲಿ, ದೇವಾಲಯದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ನಿರ್ವಿಘ್ನವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಭಕ್ತಾದಿಗಳ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ವಸತಿ ಗೃಹಗಳು ಸಹಾ ಲಭ್ಯವಿರುವುದಲ್ಲದೇ, ಪ್ರತಿದಿನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ದಾಸೋಹದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದ್ದರೆ, ರಾತ್ರಿಯ ಹೊತ್ತು ಫಲಾಹರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇದೆ.

IMG20220226123057ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿಯಲ್ಲದೇ ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತ್ತು. ಪಂಜಾಬಿನ ಜಲಿಯನ್ ವಾಲಾಭಾಗ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನರಮೇಧದಂತೆ, ಇಲ್ಲಿಯೂ ಸಹಾ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿ ಸುಮಾರು 10 ಮಂದಿ ದೇಶಭಕ್ತರನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮಡಿದವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ 1959ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋದಯ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆಯಲ್ಲದೇ, 1962ರಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಿಗಳ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರಕ ಸ್ತಂಭವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವೀರಸೌಧವನ್ನು ಸಹಾ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಸ್ವಾತ್ರಂತ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಪುರದ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ನಡುವೆ ಇರುವ ಗೌರಿಬಿದನೂರಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದಲೂ ನೇರವಾದ ಬಸ್ ಮತ್ತು ರೈಲಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದ್ದು ಅಲ್ಲಿಂದ ಬಸ್ ಇಲ್ಲವೇ ಖಾಸಗೀ ವಾಹನಗಳ ಮೂಲಕ ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೇಕೆ ತಡಾ ಈ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅಶ್ವತ್ಧಸ್ವಾಮಿಯ ಕೃಪಾಶೀರ್ವಾದಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗ್ತೀರೀ ತಾನೇ?

ಏನಂತೀರೀ?
ನಿಮ್ಮವನೇ ಉಮಾಸುತ

ಮೋಕ್ಷರಂಗ, ರಂಗಸ್ಥಳ

ಧನುರ್ಮಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ದಿನ ಶ್ರೀರಂಗ ಪಟ್ಟಣದ ಆದಿರಂಗ, ಶಿಂಷಾದ ಮಧ್ಯರಂಗ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಶ್ರೀರಂಗನ ಅಂತ್ಯರಂಗ ಈ ಮೂರು ರಂಗನಾಥನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಅದರೆ ಈ ಮೂರು ರಂಗನಾಥನ ದರ್ಶನದ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಮೋಕ್ಷ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನಾಲ್ಕನೇ ರಂಗನಾಥನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕು ಎನ್ನುವ ವಿಷಯ ಬಹುತೇಕರಿಗೆ ತಿಳಿದೇ ಇಲ್ಲ.  ಬನ್ನಿ ನಾವಿಂದು ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರದ ಸಮೀಪವೇ ಇರುವ ರಂಗಸ್ಥಳದ ಮೋಕ್ಷರಂಗನಾಥನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಕುಳಿತಲ್ಲಿಂದಲೇ  ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಕೃಪಾಶೀರ್ವಾದಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯೋಣ.

ಅವಿಭಜಿತ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಅನೇಕ ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿರುವುದು ಈಗಾಗಲೇ ನಮೆಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿರುವ ವಿಷಯವೇ ಸರಿ. ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರದಿಂದ  ಕೇವಲ ಆರೇಳು ಕಿಮೀ ದೂರಲ್ಲೇ ಇರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿದ್ದರೂ ಇನ್ನೂ ಬಹುತೇಕರಿಗೆ  ತಿಳಿಯದೇ ಇರುವ ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿಯ ಶ್ರೀ ಕ್ಶೇತ್ರವೇ  ರಂಗಸ್ಥಳ.

ವಿಜಯನಗರದ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳಿಗೆ ರಂಗಸ್ಥಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದ್ದು, ಶ್ರೀರಂಗಂ, ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ, ರಂಗಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ರಂಗನಾಥ ಮೂರ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯಾಯಿತು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇದೆ. ಗರ್ಭಗೃಹ ಬಿದಿರಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಬುಟ್ಟಿಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯ ಹಿಂದೆ ರಾಮಯಣದ ನಂಟಿದೆ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ.  ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮ ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ನಂತರ ತನ್ನ ಸಕಲ ಪರಿವಾರದೊಂದಿಗೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ  ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಹೋತ್ಸವವಕ್ಕೆ ರಾವಣನ ತಮ್ಮ ವಿಭೀಷಣನೂ ಬಂದಿರುತ್ತಾನೆ.  ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಎಲ್ಲವೂ ಸಾಂಗೋಪಾಂಗವಾಗಿ ನಡೆದ ನಂತರ, ಲಂಕೆಗೆ  ಹಿಂದಿರುಗುವ ಮನ್ನಾ  ಭಗವಾನ್ ರಾಮನು ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ತನ್ನ ಮನೆದೇವರಾದ ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಬಿದಿರಿನ ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಶ್ರೀದೇವಿ ಭೂದೇವಿ ಸಮೇತ ಇರುವ ಈ ರಂಗನಾಥನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ವಿಭೀಷಣನು ಶ್ರೀರಂಗಂನಲ್ಲಿ ಈ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು  ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಚಿಸಿದನಂತೆ. ಆದರೆ ನಂದಿಯ ಬಳಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ ಸಪ್ತ ಋಷಿಗಳು ಆ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಈಗಿನ ರಂಗಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಇದ್ದದ್ದರಿಂದ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯು ಬಿದಿರಿನ ಬುಟ್ಟಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎನ್ನುವ  ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ.

ಸ್ಥಳೀಯ ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸಪ್ತ ಋಷಿಗಳು  ಸ್ಕಂದ-ಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟದ ಹತ್ತಿರದ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಶ್ರೀರಾಮನು ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು  ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ, ಶ್ರೀರಂಗಂ ಮತ್ತು ರಂಗಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವ  ಒಂದೇ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ (ಒಂದು ಮಂಗಳಕರ ಸಮಯ) ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಪೂಜೆಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು ಎನ್ನುತದೆ.  ನಂತರ ಹೊಯ್ಸಳರ ರಾಜರ ಆಸ್ಥಾನ ಶಿಲ್ಪಿ ಜಕಣಾಚಾರಿ  ಇಲ್ಲಿ  ಸುಂದರವಾದ ಬುಟ್ಟಿಯಾಕಾರದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯನ್ನು ರಾತ್ರಿ ಮುಗಿದು ಬೆಳಗಾಗುವುದರೊಳಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದರಂತೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ರಂಗನಾಥನ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ  ಶೇಷಶಯನ ರಂಗನಾಥನ ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಭೂದೇವಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮೂರ್ತಿಇದ್ದಲ್ಲಿ  ಈ ರಂಗಸ್ಥಳದ ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಗ್ರಹವು  ಎಲ್ಲದ್ದಕಿಂತಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.  ಶಾಲಿಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯ, ಅನಂತ ಶೇಷನ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಆತನ ಪದತಲದಲ್ಲಿ ನೀಲಾದೇವಿ ಮತ್ತು ಭೂದೇವಿಯರು ಇರುವ  ಏಕಶಿಲೆಯ ರಂಗನಾಥನ ವಿಗ್ರಹವಾಗಿರುವುದು ಬಹಳ ಅಪರೂಪವಾಗಿದೆ. ಸ್ವಾಮಿಯ ಪಾದಗಳು ಕಮಲದ ಮೇಲಿದ್ದರೆ, ಸ್ವಾಮಿಯ ಸುತ್ತಲೂ  ಬ್ರಹ್ಮ, ಶಿವ, ಅಷ್ಟ-ದಿಕ್ ಪಾಲಕರು, ಸ್ವಾಮಿಯ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಆಯುಧಗಳು, ಕಲ್ಪ-ವೃಕ್ಷ  ಕಾಮಧೇನು ಮತ್ತು ಗರುಡ ಇದ್ದು, ಈ ಎಲ್ಲರೂ ಸ್ವಾಮಿಯ ಸೇವೆಗೆ ಸದಾಕಾಲವೂ ಸಿದ್ಧರಾಗಿವಂತಿದೆ. ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ವೈಕುಂಠದಲ್ಲಿ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಹೇಗೆ ಇರುತ್ತಾರೆಯೋ ಅದರ ಯಥಾವತ್ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದರೂ ಅತಿಶಯವೆನಿಸದು. ಸ್ವಾಮಿಯ  ಮಂದಸ್ಮಿತ ನಗು ಬಹಳ ಮೋಡಿಯನ್ನು ಮಾಡುವದಲ್ಲದೇ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ  ಸುಂದರವಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಜಗನ್ಮೋಹನ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ

ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಬೆಟ್ಟ ಗುಡ್ಡಗಳ ಪ್ರಶಾಂತ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಶೈಲಿಯ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬೃಹತ್ತಾದ  ರಾಜಗೋಪುರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಪ್ರಾಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಂಟಪವಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ತಿಳಿಸಿರುವಂತೆ ದೇವಾಲಯದ ಗರ್ಭಗೃಹವು ಬಿದಿರಿನ ಬುಟ್ಟಿಯಂತಿದ್ದು  ಆ ಬುಟ್ಟಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ರಂಗನಾಥನು ಇರುವಂತೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಗರ್ಭಗೃಹಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ  ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡುವಂತಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿಯೇ  ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದೇವಾಲಯವೂ ಇದೆ.

ಈ ದೇವಾಲಯದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ,  ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಮುಂಜಾನೆ ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ  ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ದೇವಾಲಯದ ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ ಭಗವಂತನ ಪಾದಕಮಲಗಳ ಮೇಲೆ  ಕೆಲ ಕ್ಷಣಗಳ ಕಾಲ ಬೀಳುತ್ತದೆ.  ಈ ಸುಂದರವಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ಪಾದಕಮಲಗಳ ದರ್ಶನವನ್ನು  ಪಡೆದವರ ಸಕಲ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳು ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವ ನಂಬಿಕೆ ಇರುವ ಕಾರಣ,  ಈ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ ಘಟನೆಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ ಸ್ವಾಮಿಯ ಕೃಪಾಶೀರ್ವಾದಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗಲು ಅಂದು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ  ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಬರುತ್ತಾರೆ. ದೇವಾಲಯದ ಹೊರೆಗೆ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶಂಖ ತೀರ್ಥ ಮತ್ತು ಚಕ್ರತೀರ್ಥಗಳೆಂಬ  ಕಲ್ಯಾಣಿಗಳು ಇದ್ದು ಈ ಮೊದಲ ಸ್ಪಟಿಕದಂತೆ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ ಬಳೆಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದಂತಹ ನೀರು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ  ಸೂಕ್ತವಾದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ನೀರೇಲ್ಲಾ ಪಾಚಿಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುವುದು ತುಸು ಬೇಸರ ತರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಜರಾಯಿ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯ ಸೂಕ್ತವಾದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇಲ್ಲದೇ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಇರುವ ಈ ದೇವಾಲಯ ಇಂದು  ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು ಮತ್ತು  ಇತ್ತೀಚಿಗೆ  ಆರಂಭವಾಗಿರುವ ಖಯಾಲಿ   Prewedding shootingಗಳ ಶೂಟಿಂಗ್ ಸ್ಪಾಟ್ ಆಗಿ ಹೋಗಿ ಹೋಯ್ಸಳರ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ  ಸುಂದರವಾಗಿ ಕೆತ್ತಿರುವ ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲಾಬಾಲಿಕೆಯರ ಮುಂದೆ ಅಸಭ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಫೋಟೋ ತೆಗೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ತುಸು ಮುಜುಗೊರದ ಜೊತೆಗೆ ಸಾತ್ವಿಕ ಕೋಪವನ್ನೂ ತರಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರತೀ ಶುಕ್ರವಾರ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಗೆ ಪಂಚಾಮೃತ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ಪ್ರತಿ ಶನಿವಾರ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಪಂಚಾಮೃತ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಪ್ರತೀ ಏಕದಶಿಯಂದು ಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಶೇಶ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವುದಲ್ಲದೇ, ಆಶ್ವಿಜ ಏಕಾದಶಿಯಿಂದ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯವರೆಗೆ ಪವಿತ್ರೋತ್ಸವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ,  ಮಾರ್ಗಶಿರ ಮಾಸದ ಏಕಾದಶಿಯಿಂದ ಬಹುಳ ದ್ವಿತೀಯವರೆಗೆ  ಬ್ರಹ್ಮ ರಥೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ಬ್ರಹ್ಮ ರಥವನ್ನು ಎಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಈ ಮಹಾ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲದೆ,  ವೈಕುಂಠ ಏಕಾದಶಿ, ಮುಕ್ಕೋಟಿ ದ್ವಾದಶಿ, ರಥ ಸಪ್ತಮಿ, ಶ್ರಾವಣಮಾಸದ ಪ್ರತೀ ಶನಿವಾರಗಳು ಮತ್ತು  ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ಸೋಮವಾರಗಲ್ಲದೇ ಎಲ್ಲಾ ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳಂದು ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಗಳು ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೇಕೆ ತಡಾ ಈ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು  ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರದಿಂದ ಗೌರಿಬಿದನೂರು ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುವ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ 6 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದ ತಿಪ್ಪನಹಳ್ಳಿ ತಲುಪಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ರಂಗಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತಲುಪಿ ಶೇಷಶಯನ ಶ್ರೀ ಮೋಕ್ಷರಂಗನಾಥನ ದರ್ಶವನವನ್ನು ಪಡೆದು ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ತೀರಿ ತಾನೇ?

ಏನಂತೀರಿ?

ನಿಮ್ಮವನೇ ಉಮಾಸುತ