ಶ್ರೀ ಪಲ್ಲಿಕೊಂಡೇಶ್ವರ, ಸುರಟಪಲ್ಲಿ

ನಮ್ಮ ಸನಾತನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ವೇದ, ಉಪನಿಷತ್ತು, ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ, ಭಗವದ್ಗೀತೆಗಳಂತಹ ಅಧ್ಭುತವಾದ ಪುರಾಣ ಪುಣ್ಯ ಗ್ರಂಥಗಳು ಮತ್ತು  ಕಥೆಗಳೇ ಪವಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಜೀವನ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ರೂಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವರು ಈ ರೀತಿಯ ಪುರಾಣ ಪುಣ್ಯ ಕಥೆಗಳೆಲ್ಲವೂ  ಕೇವಲ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯಷ್ಟೇ ಆ ರೀತಿಯ ಘಟನೆಗಳು ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡದೇ ಇಲ್ಲಾ ಎನ್ನುವ ವಿತಂಡ ವಾದವೂ ಇದೆ. ಆದರೆ  ಇಂತಹವರಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಉತ್ತರವನ್ನು ನೀಡಬಹುದಾದ ಮತ್ತು  ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅತಿ ವಿರಳವಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಪಾರ್ವರ್ತಿ ಸಮೇತನಾಗಿ  ಶಯನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪರಶಿವನಿರುವ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸುರಟಪಲ್ಲಿಯ ಶ್ರೀ ಪಳ್ಳಿಕೊಂಡೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯೋಣ ಬನ್ನಿ.

sumudra4ನಮ್ಮ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ಇಬ್ಬರೂ ಸೇರಿ ಅಮೃತವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಲುವಾಗಿ   ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ಮಂಥನ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾದಾಗ,  ಮಂದಾರ ಪರ್ವತವನ್ನು ಕಡೆಗೋಲಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆದಿಶೇಷನನ್ನು ಹಗ್ಗವನ್ನಾಗಿಸಿ ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನವನ್ನು ಮಾಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಕಾಮಧೇನು ಮುಂತಾದವುಗಳು ದೊರೆಯುವುದರ ಜೊತೆ,  ಅಮೃತ ದೊರೆಯುವ ಮುನ್ನಾ, ಹಾಲಾಹಲ ವಿಷವೂ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿ ಆ  ವಿಷವು ಹೊರಸೂಸಿದ ಮಾರಕ ಧೂಮವು ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು, ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ದೇವಾನು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸುರರಲ್ಲದೇ ಇಡೀ ಮನುಕುಲಕ್ಕೇ ಮಾರಕವಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ  ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವಿಕೆಯಿಂದ ಕುಸಿದು ಬೀಳುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಬ್ರಹ್ಮ ವಿಷ್ಣು ಆದಿಯಾಗಿ ವಿಫಲರಾದಾಗ ಅಂತಿಮವಾಗಿ  ಎಲ್ಲರೂ ಪರಶಿವನಲ್ಲಿ ಮೊರೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

shiva1ಭಕ್ತರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಾ ಎನ್ನದಂತೆ ಸದಾಕಾಲವೂ ಪೂರೈಸುವ ಕರುಣಾಸಾಗರ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಹಿಂದೂ ಮುಂದೂ ಯೋಚಿಸದೇ,  ಪ್ರಪಂಚದ ಸಕಲ ಜೀವರಾಶಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಆ ಹಾಲಾಹಲವನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಮುಂದಾದ ವಿಷಯ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಗೆ ತಿಳಿದು ಆಕೆ ಕೈಲಾಸದಿಂದ ಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಪರಶಿವನು ಹಾಲಾಹಲವನ್ನು ಕುಡಿದು ಇನ್ನೇನು ವಿಷ ಗಂಟಲು  ದಾಟಿ ಜಠರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮುನ್ನವೇ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯು ತನ್ನ ಪತಿ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಗಂಟಲನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಆ ಕಾರ್ಕೋಟಕ ವಿಷ ಜಠರವನ್ನು ತಲುಪದಂತೆ ತಡೆಯುವ ಮೂಲಕ  ಪರಶಿವನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಹೀಗೆ  ವಿಷವನ್ನು ಕುಡಿದ ಪರಶಿವ ವಿಷಕಂಠ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಲ್ಲದೇ,  ಆ ವಿಷವು ಗಂಟಲಲ್ಲೇ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡು ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಭಾಗ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ನೀಲಕಂಠ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಬರುತ್ತದೆ.

suru3ಈ ಪ್ರಸಂಗದ ನಡೆದ ನಂತರ  ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿಯರು ತಮ್ಮ ಪರಿವಾರದ ಸಮೇತರಾಗಿ  ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಶಿವನಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಲೆ ಸುತ್ತಿದಂತಾಗಿ ಆತ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಪಾರ್ವತಿಯ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದು ನಂತರ ಅಲ್ಲಿಂದ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆ ಪರಶಿವನು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದ ಸ್ಥಳವೇ ಇಂದು ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರ ಪದೇಶದ ಗಡಿಬಾಗದಲ್ಲಿರುವ  ಸುರುಟ್ಟುಪಳ್ಳಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಮಿಳುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ  ಸುರುಟು ಎಂದರೆ ತಲೆಸುತ್ತು ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿರುವ ಕಾರಣ ಶಿವನಿಗೆ ತಲೆಸುತ್ತು ಬಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸುರುಟ್ಟುಪಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದ್ದು ಅದರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ  ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪರಶಿವನು ಪಾರ್ವತೀ ದೇವಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ  ಒರಗಿರುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ  16 ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾದ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅಲ್ಲೊಂದು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಆ ದೇವರಿಗೆ  ಪಲ್ಲಿಕೊಂಡೇಶ್ವರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೇಶ್ವರ ಎಂದರೆ ಒರಗಿರುವ ದೇವರು ದೇವರು ಎಂಬ ಅರ್ಥವೂ ಇರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನನ್ನು  ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಲಗಿರುವ ದೇವಾಲಗಳನ್ನು ವಿವಿದೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾದರೆ, ಈ ರೀತಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಮಲಗಿರುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪರಶಿವನನ್ನು ಕಾಣುವುದು ಬಹುಶಃ ಏಕೈಕ ಸ್ಥಳ ಇದಾಗಿದೆ ಎಂದರೂ  ತಪ್ಪಾಗದು.

ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಈ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವು ಇಂದಿನ ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು  ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರಿರುವ  ಅರಣಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಪ್ರಶಾಂತ ವಾತಾವರಣವಿರುವ ಸುರುಟುಪಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಿಂಗರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಶಿವ ಇಲ್ಲಿ ಮಲಗಿರುವ ವಿಗ್ರಹರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣ ಈ ದೇವರನ್ನು ಭೋಗ ಸಾಯನ ಶಿವ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಪಾರ್ವತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ತಲೆಯನ್ನಿಟ್ಟು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಶಿವನ ಯೋಗಕ್ಷೇಮದ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸಿದ ದೇವಾನು ದೇವತೆಗಳು ಅಲ್ಲಿ ನೆರೆದು ಶಿವನ ಸುತ್ತಲೂ ನಿಂತು, ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು  ಎಂಬುದರ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ  ಗಣೇಶ, ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ನಾರದ ಮುನಿಗಳು ಶಿವನ ಸುತ್ತಲೂ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ  ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ಕುಬೇರ, ಆದಿಶಂಕರ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಋಷಿ ಮುನಿಗಳ ದೈವಿಕ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿವೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುರಾವೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ  ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು 14 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ  (1344-47) ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಹರಿ ಹರ ಮತ್ತು ಬುಕ್ಕ ರಾಯರಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು ನಂತರ 1833 ರಲ್ಲಿ ಕಾಳಹಸ್ತಿ ರಾಜಕುಮಾರಿಯು ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳುವ ಶಾಸನವು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ  ಚಿಕ್ಕ ರಾಜಗೋಪುರದ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಲ್ಮೀಕೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ದೇವಿ ಮರಕತಾಂಬಿಕಾ ಮತ್ತು ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲಿಕೊಂಡೇಶ್ವರನ ಗುಡಿ ಇದ್ದು ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ದೇವಿ ಮರಕತಾಂಬಿಕಾ ಮತ್ತು ವಾಲ್ಮೀಕೇಶ್ವರನದರ್ಶನ ಪಡೆದು ನಂತರ ಪಲ್ಲಿಕೊಂಡೇಶ್ವರರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಸಕಲ ಸಂಪತ್ತಿನ ಒಡೆಯ ಕುಬೇರನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯರಾದ ಕೌಬೇರಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರನೊಂದಿಗೆ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಪಾಲಕರಾಗಿ ಇದ್ದರೆ,  ದೇವಿ ಮರಕತಾಂಬಿಕೆಯ ಎರಡೂ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಮಧೇನು ಮತ್ತು ಕಲ್ಪ ವೃಕ್ಷವಿದ್ದು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯ ಗಣಪತಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ.  ದೇವಿ ಪಾರ್ವತಿಯ ಎರಡೂ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರರು ಇದ್ದಾರೆ. ಭಗವಾನ್ ಮಹಾ ವಿಷ್ಣು ಲಕ್ಶ್ಮೀ ಬ್ರಹ್ಮ ಸರಸ್ವತಿ ಅಲ್ಲದೇ, ಋಷಿಗಳಾದ  ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ, ಅಗಸ್ತ್ಯ, ವಾಲ್ಮೀಕಿ, ಇಂದ್ರ, ನಾರದರು, ಸನಕ ಮತ್ತು ಸಾನಂದ ಮುನಿಗಳು, ನಂದಿಕೇಶ್ವರ, ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಸ್ವಾಮಿಯು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯರಾದ, ವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೇವಯಾನಿಯೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದಾರೆ.

ಈ ದೇವಾಲಯದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷತೆ ಏನೆಂದರೆ ಪಲ್ಲಿಕೊಂಡೇಶ್ವರ – ಸರ್ವ ಮಂಗಳೆ, ವಾಲ್ಮೀಕೇಶ್ವರ – ಮರಕತಾಂಬಿಕಾ; ವಿನಾಯಕ – ಸಿದ್ಧಿ-ಬುದ್ಧಿ, ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ – ವಲ್ಲಿ-ದೇವಯಾನಿ,  ಸಾಸ್ತಾ (ಅಯ್ಯಪ್ಪ ದೇವರು)– ಪೂರ್ಣ- ಪುಷ್ಕಲಾ, ಕುಬೇರ-ಕೌಬೇರಿ – ಭದ್ರ, ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ – ತಾರಾ, ಕಾಶೀ ವಿಶ್ವನಾಥ – ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ ಹೀಗೆ ಇಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಇಡೀ ಕೈಲಾಸವೇ ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನೆರೆದಿರುವ ಅಪರೂಪದ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ. 

ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಬರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ  ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಋಷಿಗಳು ಶಿವನನ್ನು ಕುರಿತು  ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿನ ದೇವರಿಗೆ ವಾಲ್ಮೀಕೇಶ್ವರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾವಣನನ್ನು ಕೊಂದು ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಜನಾದ ನಂತರ ಭಗವಾನ್ ರಾಮನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಸೀತೆ, ಸಹೋದರರಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಭರತ, ಶತ್ರುಘ್ನ ಮತ್ತು ಹನುಮಂತರೊಂದಿಗೆ ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದ್ದು ಭಗವಾನ್ ರಾಮನ ಮಕ್ಕಳಾದ ಲವ ಮತ್ತು ಕುಶರ ಪಾದದ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ವಾಲ್ಮೀಕೇಶ್ವರ ದೇಗುಲದ ಮುಂಭಾಗದ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಇವೆಲ್ಲದರ ಹೊರತಾಗಿ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರದೋಷ ಪೂಜೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಪರಶಿವನು ಹಾಲಾಹಲವನ್ನು ಕುಡಿದ ನಂತರ ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದ ದೇವರು ಮತ್ತು ದಾನವರು, ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಅಮೃತವನ್ನು ಪಡೆದು ಅದನ್ನು ದಾನವರಿಗೂ ಕೊಡದೇ, ಶಿವನನ್ನು  ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದು ಬಿಡಿ ಕಡೆಗೆ ಧನ್ಯವಾದವನ್ನೂ ಹೇಳದೆ ಅಮೃತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಈ   ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.

tandava3ನಂತರ  ತ್ರಯೋದಶಿಯಂದು ತಮ್ಮ ತಪ್ಪಿನ ಅರಿವಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಪಾಪವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಪರಶಿವನನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡಾಗ ಶಿವನು ಅವರ ತಪ್ಪನ್ನು ಮನ್ನಿಸಿ  ಕ್ಷಮಿಸುವುದಲ್ಲದೇ, ತನ್ನ ವಾಹನ ನಂದಿಯ ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ದೇವಾನು ದೇವತೆಗಳ  ಜೊತೆ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿದ ಸಮಯವನ್ನು ಪ್ರದೋಷ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಭಗವಾನ್ ಶಿವನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರ ಸಕಲ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳು ಈಡೇರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಪ್ರತೀ ಪಕ್ಷದ ತ್ರಯೋದಶಿಯಂದು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದೋಷ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಶ್ರದ್ಧಾ ಭಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಪ್ರದೋಷದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭೂಕೈಲಾಸ  ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲಿಕೊಂಡೇಶ್ವರನಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುವ ವಿಶೇಷ ಅಭಿಷೇಕ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದು  ಫಲಪ್ರದವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ಪ್ರದೋಷ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಬಂದು ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ 6:30ಕ್ಕೆ ಉಷತ್ಕಾಲಂ, 8:00 ಗಂಟೆಗೆ ಕಲಶಾಂತಿ, 12:00 ಗಂಟೆಗೆ ಉಚ್ಚಿಕಾಳಂ, ಸಂಜೆ 5:00 ಗಂಟೆಗೆ ಸಾಯರಕ್ಷೈ, ರಾತ್ರಿ 8:00 ಗಂಟೆಗೆ ಅರ್ಧ ಜಾಮ ಹೀಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಆರು ಬಾರಿ  ಅಭಿಷೇಕ, ಅಲಂಕಾರ, ನೈವೇದ್ಯ, ಮತ್ತು ದೀಪರಾರ್ತಿಯನ್ನು ವಾಲ್ಮೀಕೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಮರಗದಾಂಬಿಕೆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ. ನಾಗಸ್ವರ ಮತ್ತು ತಾಳವಾದ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸಕಲ ಆಗಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಇದಲ್ಲದೇ,  ಸೋಮವಾರ  ಮತ್ತು ಶುಕ್ರವಾರ, ಪ್ರದೋಷದ ದಿನ, ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಹುಣ್ಣಿಮೆ, ಸಂಕಷ್ಟಹರ ಚತುರ್ಥಿಯಲ್ಲದೇ ಕಾರ್ತೀಕ ಮಾಸ ಮತ್ತು ಇತರೇ ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರದೋಷ ಪೂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 15,000 ಮತ್ತು ಶಿವರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 30,000- 50,000ದ ವರೆಗೂ ಈ ದೇವಲಯಕ್ಕೆ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಇಲ್ಲಿನ ದೇವರುಗಳ ಕೃಪಾಶೀರ್ವಾದಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಈ ದೇವಾಲಯ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದರೂ ಚೆನ್ನೈನಿಂದ ಮತ್ತು ತಿರುಪತಿಯಿಂದ ಕೇವಲ 70 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣ ಆರಾಮವಾಗಿ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ತಲುಪಬಹುದಾಗಿದೆ. ರೈಲುಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ  ಸಮೀಪದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಾದ ಶ್ರೀಕಾಳಹಸ್ತಿಗೆ ಬಂದು ಅಲ್ಲಿಂದ  ಸುಮಾರು 57 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ  ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಗಳು ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ  ಇನ್ನೇಕೆ ತಡಾ.  ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯಮಾಡಿಕೊಂಡು ಪಾರ್ವತಿಯ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಶಯನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರು ಪರಶಿವನದ ಜೊತೆ ಸಮಸ್ತ ಕೈಲಾಸವೇ ಇರುವ ಈ ಭೂಕೈಲಾಸವೇ ಎನ್ನಬಹುದಾದಂತಹ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಸಾರಾ ಸಗಟಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳ ಕೃಪಾಶೀರ್ವಾದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾತರಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಹಂಚ್ಕೋತೀರೀ ತಾನೇ?

ಏನಂತೀರಿ?
ನಿಮ್ಮವನೇ ಉಮಾಸುತ

ವೈಕುಂಠ ಏಕಾದಶಿ  

ಏಕಾದಶಿ ಎಂದರೆ 11ನೇಯ ದಿನವಾಗಿದ್ದು, ನಮ್ಮ ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 15 ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆ (ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷ) ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ದಿನಕ್ಕೆ ಏಕಾದಶಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನದಂದು ಬಹುತೇಕ ಆಸ್ತಿಕರು ಕಟ್ಟು ನಿಟ್ಟು ಉಪವಾಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಭಗವಂತನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುವುದು ಅನೂಚಾನಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಪದ್ದತಿಯಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಕಾಮದಾ ಏಕಾದಶಿ, ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಏಕಾದಶಿ, ಪುಷ್ಯ ಮಾಸದ ವೈಕುಂಠ ಏಕಾದಶಿ, ಫಾಲ್ಗುಣದ ಪಾಪ ವಿಮೋಚನೀ ಏಕಾದಶಿಯವರೆಗೂ ಹೀಗೆ ವರ್ಷವಿಡೀ ಬರುವ ಏಕಾದಶಿಗಳಿಗೆ ಅದರದ್ದೇ ಆದ ಮಹತ್ವವಿದೆ.

ಇನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿಯೂ ಏಕಾದಶಿಯ ಉಪವಾಸ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಲಂಘನಂ ಪರಮೌಷಧಂ ಎಂದರೆ ಉಪವಾಸವಾಸ ಮಾಡುವುದೂ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಔಷಧ ಎಂದು ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ಏಕಾದಶಿ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವವಾಗಿದೆ. ಉಪವಾಸದ ಮುಖಾಂತರ ಪಚನ ಕ್ರಿಯೆ ಶುದ್ಧಿಗೊಂಡಲ್ಲಿ, ಇಡೀ ದಿನ ದೇವರ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುವ ಕಾರಣ, ಅದು ಆತ್ಮವನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ದಿನ ನಿಟ್ಟುಪವಾಸ ಮಾಡುಲು ಆಶಕ್ತರಾದವರು ಮತ್ತು ವಯೋವೃದ್ಧರು, ಸಾತ್ವಿಕವಾದ ಲಘು ಫಲಹಾರವಾದ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಹಣ್ಣುಗಳು, ಹಾಲು ಮತ್ತು ಮುಸುರೆಯಲ್ಲದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಪದ್ದತಿಯೂ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬರುವ 24 ಏಕಾದಶಿಗಳನ್ನೂ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಒಂದೊಂದು ಅವತಾರವೆಂದೇ ಭಾವಿಸಿದ್ದು ಅಂದು ಉಪವಾಸದಿಂದಿದ್ದು, ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ದೃಢಚಿತ್ತದಿಂದ ಹರಿ ನಾಮ ಜಪ ಮಾಡಿದಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದೇ ಬಹುತೇಕ ಆಸ್ತಿಕರ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ನಿರಾಹಾರಿಗಳಾಗಿ ಭಗವಂತನ ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಸಾತ್ವಿಕ ಗುಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಸ್ವಸ್ಥವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿಯೂ ಸಾಭೀತಾಗಿದೆ.

vk2ಏಕಾದಶಿ ವ್ರತದ ಅಂಗವಾಗಿ, ಏಕಾದಶಿಯ ಹಿಂದಿನ ದಿನ ದಶಮಿಯಂದು ಕೇವಲ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಒಂದು ಹೊತ್ತು ಮಾತ್ರವೇ ಊಟ ಮಾಡಿ, ಸಕಲ ಭೋಗಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಇಡೀ ದಿನ ಉಪವಾಸವಿದ್ದು, ಮಾರನೆಯ ದಿನ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ನಿತ್ಯಕರ್ಮ ಮುಗಿಸಿ ಭೋಜನ ಮಾಡುವುದು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಉಪವಾಸ ಎಂದರೆ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸದಿರುವುದು ಎಂಬುದೊಂದು ಅರ್ಥವಾದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವುದು ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಬರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಶುಚಿರ್ಭೂತನಾಗಿ ಎಡಬಿಡದೆ ಭಗವಂತನ ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಎಂದರ್ಥವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಏಕ ಕಾಲಕ್ಕೆ ದೇಹಕ್ಕೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಭಗವನ್ನಾಮ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

WhatsApp Image 2022-01-13 at 8.45.12 AMಉಳಿದೆಲ್ಲಾ ಏಕಾದಶಿಗಿಂತಲೂ ಪುಷ್ಯಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಂದು ಬರುವ ವೈಕುಂಠ ಏಕಾದಶಿಯು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಈ ದಿನದಂದು ವೈಕುಂಠದ (ಸ್ವರ್ಗ ಲೋಕ ಅಥವಾ ವಿಷ್ಣುವಾಸ ಸ್ಥಾನ) ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಿರುವ ದಿನ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಅಂದು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ವಿಷ್ಣು ಅಥವಾ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಸ್ವಾಮಿಯ ದರ್ಶನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಸ್ವರ್ಗ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಅಂದು ಬಹುತೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಎತ್ತರದ ಉಯ್ಯಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತೂಗಿ ಹಾಕಿ ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಸ್ವರ್ಗದ ಬಾಗಿಲಿನಂತ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಹಾದು ಹೋಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಶರೀರಮಾಧ್ಯಂ ಖಲು ಧರ್ಮಸಾಧನಂ ಎಂದರೆ, ಒಳ್ಳೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಿದ್ದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಸದೃಢವಾಗಿರುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಏಕಾದಶಿವ್ರತ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ದೇಹದ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಸುಧಾರಿಸುವ ಕಾರಣ, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪರಮಪದವನ್ನು ಸೇರಬಹುದು ಎಂಬುದೇ ವೈಕುಂಠ ಏಕಾದಶಿಯ ವ್ರತಾಚರಣೆ ಹಿಂದಿರುವ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.

ವೈಕುಂಠ ಏಕಾದಶಿಯ ಆಚರಣೆಯ ಹಿಂದೆಯೂ ರೋಚಕವಾದ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯಿದೆ. ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಸಾಕು ತಂದೆ ನಂದಗೋಪನು ತಪ್ಪದೇ, ಏಕಾದಶಿಯ ಉಪವಾಸ ಹಾಗೂ ದ್ವಾದಶಿಯ ಪಾರಣೆಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಅದೊಮ್ಮೆ ಏಕಾದಶಿಯ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ ಮಾರನೇಯ ದಿನ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಬೆಳ್ಳಂಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಯಮುನಾನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಕ್ಕಿಳಿ. ಆ ಸಮಯ ರಾಕ್ಷಸರ ಸಂಚಾರದ ಸಮಯವಾದ್ದರಿಂದ, ವರುಣದೇವನ ಸೇವಕನು ನಂದಗೋಪನನ್ನು ವರುಣನ ಬಳಿಗೆ ಎಳೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ. ಸ್ನಾನಕ್ಕೆಂದು ಹೋದ ನಂದನು ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತಾದರೂ ಬಾರದಿದ್ದದ್ದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ, ಗೋಕುಲವಾಸಿಗಳು ಬಲರಾಮ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣರಿಗೆ ಈ ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೂಡಲೇ, ತಂದೆಯನ್ನು ಕರೆತರಲು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ವರುಣಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ವರುಣದೇವನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದಾಗ, ತಮ್ಮ ಸೇವಕರಿಂದಾದ ತಪ್ಪನ್ನು ಮನ್ನಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೋರಿದ ವರುಣನು ನಂದಗೋಪನನ್ನು ಸಕಲ ಮರ್ಯಾದೆಯೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾನೆ.

ವರುಣಲೋಕದಿಂದ ಹಿಂದುರಿಗಿದ ನಂದಗೋಪನು ತನ್ನ ಪರಿವಾರದೊಂದಿಗೆ ವರುಣನ ಲೋಕದ ವೈಭವದ ಜೊತೆಗೆ ವರುಣ ದೇವನನು ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ತೋರಿದ ಆದರಾತಿಥ್ಯಗಳನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ವಿವರಿಸಿದಾಗ, ಆ ಗೋಪಾಲಕರಿಗೆಲ್ಲಾ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೇ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಭವಂತನಾಗಿದ್ದು ಅಲ್ಪಮತಿಗಳಾದ ನಮಗೆ ಅದರ ಅರಿವಿಲ್ಲದೇ ಹೋಯಿತಲ್ಲಾ ಎಂದು ಪರಿತಪಿಸಿ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಬಳಿ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಯಮುನಾ ನದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡವೆಂಬ ಮಡುವಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಬರುವಂತೆ ಸೂಚಿರುತ್ತಾನೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಆದೇಶದಂತೆ ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದವರಿಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ವೈಕುಂಠದ ದರ್ಶನವಾಗಿ ಅವರ ಜೀವನ ಪರಮ ಪಾವನವಾಯಿತು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಆ ದಿನವನ್ನು ವೈಕುಂಠ ಏಕಾದಶಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.

ಮತ್ತೊಂದು ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ದೇವತೆಗಳ ರಾಜನಾದ ದೇವೇಂದ್ರನು ತನ್ನ ಐರಾವತದ ಮೇಲೇರಿ ಎಲ್ಲಿಗೋ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವರಿಗೆ ದೂರ್ವಾಸ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಎದಿರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ರಾಜಾ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ದೇವತ. ಅತನಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂಬು ಭಾವಿಸಿ, ಸುವಾಸನೆಯುಳ್ಳ ಹೂವಿನ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಅದರೆ ಅದಾವುದೋ ಯೋಚನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಇಂದ್ರನು ಒಂದು ರೀತಿಯ ತಿರಸ್ಕಾರ ಇಲ್ಲವೇ ದುರಹಂಕಾರದಿಂದ ಆ ಹೂವಿನ ಮಾಲೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಆನೆಯ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಕತ್ತೆಗೆ ಏನು ಗೊತ್ತು ಕಸ್ತೂರಿ ವಾಸನೆ ಎನ್ನುವಂತೆ ಅಂತಹ ಸುವಾಸನೆಯುಕ್ತ ಹೂವಿನ ಹಾರ ಆನೆಗೆ ಒಗ್ಗದೆ ಅದು ತನ್ನ ಕೊರಳಿನಿಂದ ಕಿತ್ತು ತೆಗೆದು ತನ್ನ ಕಾಲಿನಿಂದ ಹೊಸಕಿ ಹಾಕುತ್ತದೆ. ತಾನು ಆಶೀರ್ವಾದದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟ ಹೂವಿನ ಮಾಲೆಗೆ ಇಂದ್ರನು ಅಪಮಾನ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಸಹಿಸಿದ ಪರಮ ಕೋಪಿಷ್ಠ ದೂರ್ವಾಸರು, ಇಂದ್ರನ ಸಮೇತ ದೇವಾನು ದೇವತೆಗಳ ಸಕಲ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯಗಳು ನಶಿಸಿ ಹೋಗಲಿ ಎಂದು ಶಾಪವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಬುದ್ಧಿ ಬಂತು ಎನ್ನುವಂತೆ, ಇಂದ್ರನಿಗೆ ತನ್ನ ತಪ್ಪಿನ ಅರಿವಾಗಿ ಕೂಡಲೇ, ಅಂಬಾರಿಯಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದು ದುರ್ವಾಸರ ಬಳಿ ಮಾಡಿದ ಅಚಾತುರ್ಯಕ್ಕೆ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಿದರೂ ಶಾಂತರಾಗದ ದೂರ್ವಾಸರು ಸುಮ್ಮನೆ ಹೊರಟು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

bali

ಇದಾದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ರಾಕ್ಷಸ ರಾಜ ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ಶಕ್ತಿಹೀನರಾದ ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಧಾಳಿ ನಡೆಸಿ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಸಂಕಟ ಬಂದಾಗ ವೆಂಕಟರಮಣ ಎನ್ನುವಂತೆ ಸಕಲ ದೇವಾನು ದೇವತೆಗಳು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಈ ಸಂಕಷ್ಟದಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡು ಎಂದು ಕೋರಿದಾಗ, ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ವಾಮನನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭೂಲೋಕಕ್ಕೆ ಬಂದು ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಬಳಿ ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆಯ ದಾನ ಕೇಳಿ, ವಿಶ್ವರೂಪ ತಾಳಿ, ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಇಡೀ ಭೂಮಂಡಲದ ಮೇಲೆಟ್ಟು, ಎರಡನೇ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಆಕಾಶವನ್ನೇಲ್ಲಾ ಆಕ್ರಮಿಸಿ, ಮೂರನೇ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲಿಡಲಿ ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ಬಂದಿರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಟುವಾಗಿರದೇ, ಸಾಕ್ಷಾತ್ ವಿಷ್ಣು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತ ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಮೂರನೇ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ತನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲಿಡಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ವಾಮನರೂಪಿ ವಿಷ್ಣು, ಬಲಿಚಕ್ರವರ್ತಿಯನ್ನು ಪಾತಾಳ ಲೋಕಕ್ಕೆ ತುಳಿದು ಕಳಿಸುತ್ತಾನೆ.

samudra

ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಧಮನದ ನಂತರ ಕಳೆದು ಹೋದ ಲೋಕವೆಲ್ಲಾ ಹಿಂದಿರುಗಿದರೂ, ದೂರ್ವಾಸರ ಶಾಪದಿಂದಾಗಿ, ದೇವತೆಗಳ ಶಕ್ತಿ ಮಾತ್ರ ಇನ್ನೂ ಕ್ಷೀಣಿಸಿಯೇ ಇದ್ದಾ ಕಾರಣ, ಮತ್ತೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನ ಮಾಡಿ ಅದರಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಅಮೃತವನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ರಾಕ್ಷಸರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಮಂದರಗಿರಿ ಪರ್ವತವನ್ನು ಕಡಗೋಲನ್ನಾಗಿಸಿ, ಆದಿಶೇಷನನ್ನು ಹಗ್ಗವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ದೇವರು ಮತ್ತು ದಾನವರು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಕ್ಷೀರ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಕಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲೋಕಕಲ್ಯಾಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಬರಲಿ ಎಂದು ಭೂಲೋಕದ ಋಷಿಮುನಿಗಳು ಇಡೀ ದಿನ ಉಪವಾಸವಿದ್ದು ಶ್ರೀ ಸೂಕ್ತ, ಪುರುಷುಕ್ತವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾ ಯಜ್ಞಯಾಗಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಭಗವಂತನನ್ನು ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದ ದಿನವೇ ಪರಶಿವ ಹಾಲಾಹಲವನ್ನು ಕುಡಿದು ವಿಷಕಂಠನಾದರೇ ಸಮುದ್ರಮಂಥನದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಮೃತವು ದೊರಕಿದ ದಿನವು ಏಕಾದಶಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅಂದಿನಿಂದಲೇ ಪವಿತ್ರವಾದ ಏಕಾದಶಿ ವ್ರತದ ಆಚರಣೆಗೆ ಬಂದಿತು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ ಭಗವಂತನ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಆಯುರಾರೋಗ್ಯ ಐಶ್ವರ್ಯಾದಿಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಏಕಾದಶಿ ವ್ರತದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಧರ್ಮರಾಯನಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯೂ ಇದೆ.

kur

ಮಹಾಭಾರತ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದ ದಿನವೂ ಏಕಾದಶಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
ಮಹಾ ವಿಷ್ಣುವು ಬಹಳ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಅಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ಮುರ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ದಿನವೂ ಏಕಾದಶಿಯಾಗಿದ್ದು, ಹಾಗಾಗಿ ಈ ದಿನ ಅಕ್ಕಿ ಸೇವೆನೆ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂಬ ಪದ್ದತಿ ಇದೆ ಈ ದಿನ ವಿಷ್ಣು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಪುನಸ್ಕಾರಗಳು, ಹೋಮ ಹವನಗಳು, ಜಪ-ತಪಗಳು ನಡೆಯುವುದಲ್ಲದೇ, ಈ ದಿನ ಉಪವಾಸ ಹಾಗೂ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ರಾಕ್ಷಸರ ವಿರೋಧದ ನಡುವೆಯೂ ವಿಷ್ಣುವು ವೈಕುಂಠ ಏಕಾದಶಿ ದಿನ ತನ್ನ ವೈಕುಂಠದ ಬಾಗಿಲನ್ನು ತೆರೆದಿರುತ್ತಾನಂತೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಓದುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲವೇ ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಭಕ್ತರ ಸಕಲ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದಲ್ಲದೇ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಕರುಣಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.

ಧನುರ್ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಏಕಾದಶಿ ದಿನವನ್ನು ಮುಕ್ಕೋಟಿ ಏಕಾದಶಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮುಕ್ಕೋಟಿ ಏಕಾದಶಿಯ ದಿನ ಉಪವಾಸಮಾಡಿದಲ್ಲಿ, ವರ್ಷದ ಉಳಿದ 23 ಏಕಾದಶಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದ ಫಲ ಸಿಗುವುದಲ್ಲದೇ, ರಾಜಸಿಕ ಹಾಗೂ ತಾಮಾಸಿಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮುಕ್ತಿಗೆ ಮಾರ್ಗ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.

vk3

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳು ತಿಳಿದ ನಂತರ ಇನ್ನೇಕೆ ತಡಾ, ಇಂದು ವೈಕುಂಠ ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಮುಂಜಾನೆಯೇ ಸ್ನಾನ ಸಂಧ್ಯವಂಧನೆಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿ, ಶುಚಿರ್ಭೂತವಾಗಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶ್ರೀಮನ್ನಾರಾಯಣನ ದರ್ಶನ ಪಡೆದು ದೇವಾಲಯದ, ವೈಕುಂಠ ದ್ವಾರದ ಮೂಲಕ ಹೊರಗೆ ಬರುವ ಮೂಲಕ ಸಪ್ತ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಗಳ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪಡೆದು ಕೊಳ್ಳೋಣ ಅಲ್ವೇ?

ಏನಂತೀರೀ?

ನಿಮ್ಮವನೇ ಉಮಾಸುತ

ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿ

ಹಿಂದೂಗಳ ಪವಿತ್ರ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಹಬ್ಬವೂ ಒಂದಾಗಿದ್ದು ಇದು ಮಾಘ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನ ಬಹುತೇಕ ಶಿವಭಕ್ತರು ಇಡೀ ದಿನ ಉಪವಾಸವಿದ್ದು ಶ್ರದ್ಧಾಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿವಪೂಜೆಯನ್ನು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ ನಂತರದ ಹತ್ತಿರದ ಶಿವನ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಪರಶಿವನ ದರ್ಶನ ಪಡೆದ ನಂತರ ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡದೇ ಶಿವಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಾ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿದರೆ, ತಾವು ಮಾಡಿದ ಪಾಪಗಳೆಲ್ಲವೂ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ, ಮೋಕ್ಷ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಆಸ್ತಿಕ ಭಕ್ತ ಮಹಾಶಯರ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಅನೇಕ ಪೌರಾಣಿಕ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಕಥೆಗಳು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದೆ.

ಜಟಾಧರನಾದ ಪರಶಿವನನ್ನು ಹಿಮವಂತನ ಮಗಳಾದ ಗಿರಿಜೆಯು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ರ್ಪಾರ್ಥಿಸಿ, ಜಪ ತಪ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಶಿವನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಂಡು ವಿವಾಹವಾದದ್ದು ಶಿವರಾತ್ರಿಯಂದು ಎಂದು ಪುರಾಣದದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಅದೇ ರೀತಿ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರುಗಳು ಅಮೃತಕ್ಕಾಗಿ ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನ ಮಾಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಲಾಹಲ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿ ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಇಡೀ ಭೂಮಂಡಲವೇ ನಾಶವಾಗುವಂತಹ ಸಂದರ್ಭಬಂದಾಗ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಾನು ದೇವತೆಗಳು ಪರಶಿವನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಾಗ, ಸದಾಶಿವನು ಲೋಕ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಆ ಇಡೀ ಹಾಲಾಹಲವನ್ನು ಕುಡಿದದ್ದನ್ನು ಕಂಡು ಆತನ ಪತ್ನಿ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿ ಓಡಿ ಬಂದು ಶಿವನ ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ವಿಷ ಶಿವನ ಹೊಟ್ಟೆ ಸೇರದಂತೆ ಗಂಟಲಲ್ಲೇ ತಡೆ ಹಿಡಿದ್ದಲ್ಲದೇ, ಶಿವ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡಿದರೆ ವಿಷವೆಲ್ಲಾ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹರಡುವ ಕಾರಣ, ದೇವಾನು ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ಎಚ್ಚರವಾಗಿದ್ದು, ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ಶಿವನ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಶಿವ ನಿದ್ರಿಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡ ದಿನವನ್ನೇ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಎಂದು ಆಚರಿಸುವ ರೂಢಿಯಾಯಿತು. ಶಿವನ ಕಂಠದಲ್ಲಿಯೇ ವಿಷವು ನಿಂತು ಹೋದ ಕಾರಣ ಅಂದಿನಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ವಿಷಕಂಠ, ನೀಲಕಂಠ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಕಂಠನೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಹಾಗೆ ನಂಜನ್ನು ಉಂಡ ಕಾರಣ ಈಶ್ವರ ನಂಜುಂಡೇಶ್ವರನಾದ.

ಇನ್ನು ಜನಪದ ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅದೊಮ್ಮೆ ಬೇಡನೊಬ್ಬ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಗಾಗಿ ಹೋಗಿ ಇಡೀ ದಿನವೆಲ್ಲಾ ಅಲೆದಾಡಿದರೂ ಒಂದು ಬೇಟೆಯೂ ಸಿಗದೆ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ. ಆಷ್ಟರಲ್ಲಾಗಲೇ ಕತ್ತಲಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಕ್ರೂರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮರವೊಂದನ್ನು ಏರಿ ಕುಳಿತ. ಆ ಬೇಡನನ್ನು ನೋಡಿದ ಕ್ರೂರಮೃಗಗಳು ಮರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಾಗ ಭಯಭೀತನಾದ ಬೇಡನು ಶಿವನ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಾ ಆತ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಮರದ ಎಲೆಗಳನ್ನೇ ಕಿತ್ತು ಕೆಳಗೆ ಹಾಕತೊಡಗಿದ. ಅಚ್ಚರಿಯೆನ್ನುವಂತೆ ಆತ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಮರ ಬಿಲ್ವಮರವಾಗಿದ್ದು, ಆತ ಎಸೆದ ಎಲೆಗಳು ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆಯಗಿದ್ದು ಅದು ಅವನಿಗೇ ಅರಿವಿಲ್ಲದಂತೆಯೇ, ಮರದ ಕೆಳಗಡೆಯಿದ್ದ ಶಿವಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಬೀಳತೊಡಗಿದವು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ಶಿವಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿಯೇ ಬೇಡನಿಗೆ ಶಿವನೇ ಅಭಯದಾಯಕನಾದ ವಿಷಯ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿ ಆ ದಿನವನ್ನು ಶಿವರಾತ್ರಿ ಎಂದು ಕರೆದು, ಅಂದಿನಿಂದ ಪ್ರತೀವರ್ಷವೂ ಶಿವರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಭಯ ಭಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಶಿವಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಾ ಆಚರಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು ಎಂದು ಈ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಇನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, ರಥ ಸಪ್ತಮಿಯಂದು ಸೂರ್ಯ ಪಥವನ್ನು ಬದಲಿಸಿದ ನಂತರ ಶಿವರಾತ್ರಿಯವರೆಗೂ ಚಳಿ ಇದ್ದು ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ನಂತರ ಛಳಿಯೆಲ್ಲಾ ಮಾಯವಾಗಿ ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಹಗಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹವಾಮಾನದ ಈ ವೈಪರೀತ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿ ಹಲವರಿಗೆ ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ನೆಗಡಿ, ಕೆಮ್ಮು, ಶೀತದ ಬಾಧೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಲಂಘನಂ ಪರಮೌಷಧಂ ಎನ್ನುವಂತೆ ಶಿವರಾತ್ರಿಯಂದು ಉಪವಾಸವಿದ್ದು ಮಹಾಶಿವನಿಗೆ ನೀರಿನ ಅಭಿಷೇಕ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ವ ಪತ್ರೆಯ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆಯ ವಾಸನೆ ನೋಡುವುದರಿಂದ ರೋಗರುಜಿನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗ ಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ದಿನದಂದು ಮನೆಯವರೆಲ್ಲರೂ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮುಂಚೆ ಎದ್ದು ತೈಲಾಭ್ಯಂಜನ ಮಾಡಿ, ಇಡೀ ದಿನವೂ ಉಪವಾಸವಿದ್ದು ಅಭಿಷೇಕಪ್ರಿಯ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತನಾದ ಶಿವನಿಗೆ ಹಾಲು, ಜೇನುತುಪ್ಪ, ನೀರು, ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆ, ತುಳಸಿ, ಶ್ರೀಗಂಧಗಳಿಂದ ಶಿವನಿಗೆ ರುದ್ರಾಭಿಷೇಕಯುಕ್ತ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಬಗೆ ಬಗೆಯ ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು ಹೂಗಳಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಆಲಂಕರಿಸಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಹೃದಯವನ್ನೇ ಹೋಲುವ ಬಿಲ್ಪಪತ್ರಾರ್ಚನೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಪೂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರುದ್ರ, ನಮಕ ಮತ್ತು ಚಮಕಗಳನ್ನು ಬಾರಿ ಬಾರಿ, ಉಚ್ಚರಿಸುವುದರಿಂದ ಉಸಿರಾಟಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿ ಬರುವುದು ಮತ್ತು ಬಾಯಿಯಿಂದ ಹೊರ ಹೊಮ್ಮುವ ತರಂಗಗಳಿಂದ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರ ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗುವುದು. ಇಡೀ ದಿನ ಶಿವ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರವಾದ ಓಂ ನಮ: ಶಿವಾಯ, ಹರ ಹರ ಮಹಾದೇವ, ಶಂಭೋ ಶಂಕರ ಎಂದು ದಿನವಿಡೀ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸಂಜೆ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಶಿವನ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಾ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುವುದು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಜಾಗರಣೆ ಎಂದರೆ, ಜಾಗೃತರಾಗಿರೋದು ಎಂದರ್ಥವೂ ಇದೆ. ಬಹುತೇಕರು ಅಂದು ನಿಟ್ಟುಪವಾಸ ಮಾಡಿದರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಅಲ್ಪಾಹಾರ ಇಲ್ಲವ್ವೇ ಫಲಾಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಪರಿಪಾಠವೂ ಇದೆ. ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ರಾತ್ರಿಯ ದಿನ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುವುದು ಮೋಕ್ಷದ ಕಡೆಗೆ ಹೊಗುವುದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇದೆ.

ಶಿವರಾತ್ರಿಯಂದು ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಶಿವನ ದೇವಾಲಯಗಳಾದ ಕಾಶಿ ವಿಶ್ವನಾಥ, ಮುರುಡೇಶ್ವರ, ಗೋಕರ್ಣದ ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ, ನಂಜನಗೂಡಿನ ಶ್ರೀಕಂಠೇಶ್ವರನಿಗೆ, ರಾಮೇಶ್ವರದ ರಾಮೇಶ್ವರ, ತಂಜಾವೂರಿನ ಬೃಹದೇಶ್ವರ, ಕೊಯಮತ್ತೂರಿನ ಇಶಾ ಫೌಂಡೇಷನ್ನಿನ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬಿಲ್ವಾರ್ಚನೆ, ರುದ್ರಾಭಿಷೇಕ, ಶಿವನಾಮ ಧ್ಯಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಶಿವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ಶಿವದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ರುದ್ರಪಠಣದ ಜೊತೆ ಜಾಗರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಹಲವು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಭಜನೆ, ಹರಿಕಥೆ, ಗಮಕವಾಚನಗಳನ್ನೂ ಏರ್ಪಡಿಸಿರುತ್ತಾರೆ.

WhatsApp Image 2022-03-01 at 4.41.47 AMಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿಯಂದು ಈ  ದ್ವಾದಶ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಕ್ಷೇತ್ರದ ‌ದರ್ಶನ ಪಡೆದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುವುದು. ಹಾಗೆ ಈ ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ದರ್ಶನ ಮಾಡಲಾಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯವೂ ಪಠಿಸಿದರೂ ಏಳು ಜನ್ಮಗಳ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಆಸ್ತಿಕರದ್ದಾಗಿದೆ.

ಸೌರಾಷ್ಟ್ರೇ ಸೋಮನಾಥಂ ಚ ಶ್ರೀಶೈಲೇ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಮ್ ।
ಉಜ್ಜಯಿನ್ಯಾಂ ಮಹಾಕಾಲಂ ಓಂಕಾರಮ್ಮಲೇಶ್ವರಮ್ ॥
ಪರಲ್ಯಾಂ ವೈದ್ಯನಾಥಂ ಚ ಡಾಕಿನ್ಯಾಂ ಭೀಮಶಂಕರಮ್ ।
ಸೇತುಬಂಧೇ ತು ರಾಮೇಶಂ ನಾಗೇಶಂ ದ್ವಾರುಕಾವನೇll
ವಾರಾಣಸ್ಯಾಂ ತು ವಿಶ್ವೇಶಂ ತ್ರ್ಯಮ್ಬಕಂ ಗೌತಮೀತಟೇl
ಹಿಮಾಲಯೇ ತು ಕೇದಾರಂ ಘುಶ್ಮೇಶಂ ಚ ಶಿವಾಲಯೇ ॥
ಏತಾನಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಾನಿ ಸಾಯಂ ಪ್ರಾತಃ ಪಠೇನ್ನರಃl
ಸಪ್ತಜನ್ಮಕೃತಂ ಪಾಪಂ ಸ್ಮರಣೇನ ವಿನಶ್ಯತಿ ॥

ಭಗವಂತನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಎರಡನ್ನೂ ಸುಧಾರಿಸುವ ಈ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಗವಂತನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ಆಚರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅದರ ಸತ್ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯೋಣ ಅಲ್ಲವೇ?

ಏನಂತೀರೀ?
ನಿಮ್ಮವನೇ ಉಮಾಸುತ