ಜೂನ್ 25, 1975 ಲೋಕತಂತ್ರ ಕರಾಳ ದಿನ

ಆದು 1975ರ ಸಮಯ ನಾನಾಗ ಕೇವಲ 5 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕ ಆಗ ತಾನೇ ನಾವು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದ ರೈಲ್ವೇ ಸ್ಟೇಷನ್ ಬಳಿಯಿಂದ ನೆಲಮಂಗಲದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಬೀದಿಯ ಮನೆಗೆ ವರ್ಗವಾಗಿ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ಶಿಶುವಿಹಾರದಿಂದ ನೆಲಮಂಗಲದ ಪೇಟೇ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸರ್ಕಾರೀ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅದಾಗಲೇ ಅಮ್ಮ ಅಕ್ಷರಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ಮಾಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಆಗ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಪತ್ರಿಕೆಯ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷರದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಡೆಯ ಪುಟದ ಕ್ರೀಡಾ ವರದಿಗಳನ್ನು ಓದಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದೆ.

1975ರ ಜೂನ್ 25 ಸಂಜೆ ನಮ್ಮ ತಂದೆಯವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಿಇಎಲ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಿಂದ ಯಥಾಪ್ರಕಾರ ಮನೆಗೆ ಬಂದವರೇ, ರೇಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ವಾರ್ತೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ದಿಗ್ರ್ಭಾಂತರಾಗಿ ನಮ್ಮ ಬೀದಿಯ ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದವರೊಂದಿಗೆ ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ದೇಶದಲ್ಲೆ Emergency ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದಾಳಂತೇ.. ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ನಾರಾಯಣ್, ಮೊರಾರ್ಜಿ, ವಾಜಪೇಯಿ, ಅದ್ವಾಣಿ, ಮಧು ದಂಡವತೆ ಮುಂತಾದ ರಾಷ್ಟ್ರ ನಾಯಕರುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬಂಧಿಸಿ ಜೈಲಿಗೆ ಅಟ್ಟಿದ್ದಾರಂತೆ ಎಂದು ಮಾತನಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಕೇಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾದರೂ ನನಗೆ ಅದಾವುದೂ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅರ್ಥವಾಗುವ ವಯಸ್ಸೂ ನನ್ನದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಮಾರನೇಯ ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ನೇತೃತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ದೇಶದಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲೇ, ದೇಶದ ಮೇಲೇ ಈ ರೀತಿಯಾದ ಧಮನಕಾರಿಯಾದ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೇರಿರುವುದು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದ ಕರಾಳ ದಿನ ಎಂದು ವಿರೋಧಪಕ್ಷಗಳು ಆರೋಪಿಸಿವೆ ಎಂದು ಸಣ್ಣ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿತವಾಗಿದ್ದನ್ನೂ ಓದಿದ್ದೆ.

ಇದೆಲ್ಲವೂ ಆಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಅವರಿವರು ಮಾತನಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆಂದರೆ, 1975ರ ಜೂನ್ 12ರಂದು ಅಲಹಾಬಾದ್‌ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ವಿರುದ್ಧ ನೀಡಿದ್ದ ತೀರ್ಪನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ದೇಶದ ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀಮತಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರು, ಜೂನ್ 25ರಂದು ಇಡೀ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ರೇಡಿಯೋ ಮೂಲಕ ಸ್ವತಃ ತಮ್ಮ ಧನಿಯಲ್ಲಿಯೇ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೇರಲಾಗಿರುವ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು.

ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸುಮಾರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳು ಅಂದರೆ, 1977ರ ಮಾರ್ಚ್ 21ರವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆದಿತ್ತು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಫಕ್ರುದ್ದೀನ್ ಅಲಿ ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಶಿಫಾರಸ್ಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಚಕಾರವನ್ನೆತ್ತದೇ, ದೇಶದ ಸಂವಿಧಾನದ 352 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಘೋಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ದೇಶ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದ್ದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಹೇರಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು.

CJ

ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಈ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ಖಂಡನೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದಲ್ಲದೇ, ಇದರ ವಿರುದ್ದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಜನರು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದದ್ದನ್ನು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಇದರ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ಬಹಿರಂಗ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟವರನ್ನೂ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವವರನ್ನೂ, ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದು ಜನರನ್ನು ಜಾಗೃತಿ ಗೊಳಿಸುವವರನ್ನು ಮುಲಾಜಿಲ್ಲದೇ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ತನಿಖೆಗಳು ಇಲ್ಲದೇ ಬಂಧಿಸಿ ಸೆರೆಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಂಜಾಗ್ರತಾ ಕ್ರಮ ಎಂಬು ಬಿಂಬಿಸಿ, ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಬಹುತೇಕ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರುಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕರನ್ನು ಅಂದಿಗೆ ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿಯವರ ಪರಮ ನೆಚ್ಚಿನ ಭಂಟರಾಗಿದ್ದ ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಜೈಲಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣಿ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆ.

ಇವಿಷ್ಟೇ ಆಗಿದ್ದರೆ, ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಕುರಿತಾದ ಲೇಖನ ಬರೆಯುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯೇ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಹೋಗುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ನೆಲಮಂಗಲದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮನೆಯನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಬೀದಿಯಿಂದ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಬಳಿಯಿದ್ದ ಉರ್ದು ಶಾಲೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಊರ ಶಾನುಭೋಗರಾಗಿದ್ದ ನಾಗೇಶ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ವಿಶಾಲವಾದ ಮನೆಗೆ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿದ್ದೆವು. ಮನೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಓಣಿಯಂತಿದ್ದರೂ ವಿಶಾಲವಾಗಿತ್ತು. ಹಜಾರ, ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ಕೋಣೆಗಳು ಇದ್ದು ಮನೆಗೆ ಹತ್ತು ಹದಿನೈದು ಮಂದಿ ಬಂದರೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಂಭಾಳಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಮಾಲಿಕರಾದ ಶ್ರೀ ನಾಗೇಶ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಧುರೀಣರೂ ಮತ್ತು ಕೋರ್ಟು ಕಛೇರಿಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಬಹಳ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬರೆದು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಸದಾಕಾಲವೂ ಅವರ ಜನಜಂಗುಳಿಯಿಂದ ಅವರ ಮನೆ ಗಿಜಿ ಗಿಜಿ ಗುಟ್ಟುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ದೇಶದ ಆಗು ಹೋಗುಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ ಪರ ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಚರ್ಚೆಗಳು ಅನಾಯಾಸವಾಗಿ ನನ್ನ ಕಿವಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿತ್ತು.

ಹೇಳೀ ಕೇಳಿ ನಮ್ಮದು ಸಂಘದ ಮನೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪಾ, ಚಿಕ್ಕಪ್ಪಂದಿರೂ ಎಲ್ಲರೂ ಸಂಘದ ನಿಷ್ಟಾವಂತ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರೇ ಹಾಗಾಗಿ ನನಗೆ ಬುದ್ದಿ ತಿಳಿದು ಸುಮಾರು 3 ವರ್ಷಗಳು ಇದ್ದಾಗಲೇ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಶ್ರೀರಾಮ ಪುರದ ಶ್ರೀರಾಮ್ ಶಾಖೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಅಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂತ್ರಿಗಾಳಾಗಿರುವ ಶ್ರೀ ಸುರೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಮುರಳೀ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನವರೆಲ್ಲಾ ಸಹವರ್ತಿಗಳು. ಮುಂದೆ ನಾವು ನೆಲಮಂಗಲಕ್ಕೆ ವರ್ಗವಾದಾಗ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ಹಿಂದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಯಂ ಶಾಖೆಗೆ ನಾನು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯವೂ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅಲ್ಲೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾತೀ ಶಾಖೆಗೆ ನಮ್ಮ ತಂದೆಯವರು ತಪ್ಪದೇ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾನು ಸಾಯಂಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡು ಶ್ಲೋಕ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ರಾತ್ರಿಯ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ತಂದೆಯವರಿಗೂ ಅದೇ ಜವಾಬ್ಧಾರಿ ಇದ್ದದ್ದು ವಿಶೇಷವಾಗಿತ್ತು.

ದೇಶಾದ್ಯಂತ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೇರಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಅಘೋಷಿತವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಸಂಘದ ಶಾಖೆಗಳು ನಿಂತು ಹೋದವು. ಕೆಲ ವಾರಗಳ ನಂತರ ರಾತ್ರಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಸಂಘದ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರೊಬ್ಬರ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಖೆ ನಡೆಯಲಾರಂಭಿಸಿತು. ತಂದೆಯವರು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯವೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೊಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅಗೊಮ್ಮೆ ಈಗೊಮ್ಮೆ ನನ್ನನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ನೆನಪಿದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಅದೇ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಗಾಢವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಸಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ರೂಢಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಇದಾದ ಕೆಲ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ರಾತ್ರೀ ಶಾಖೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ ನಮ್ಮ ತಂದೆಯವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ವಾರಕ್ಕೆ ಇಬ್ಬರು ಇಲ್ಲವೋ ಮೂವರು ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬರತೊಡಗಿದರು. ಅಪ್ಪಾ ಮತ್ತು ಅಮ್ಮ ಅವರನ್ನು ನಮಗೆ ಈಶ್ವರ್ ಮಾವ, ವಾಮನ್ ಮಾವ, ಕೇಳಪ್ಪನ್ ಮಾವ ಎಂದು ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ನಮಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೆನಪಿದೆ. ಸುಮಾರು ಎರಡು ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಸಂಬಂಧೀಕರಂತೆಯೇ ನಮಗೆಲ್ಲಾ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ನಮ್ಮೊಡನೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತಿದ್ದವರು ನಾನು ರಾತ್ರಿ ಮಲಗಿ ಬೆಳಗೆ ಏಳುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತಯೇ ಕಾಣೆಯಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಮ್ಮಾ ವಾಮನ್ ಮಾವಾ ಎಲ್ಲಿ ಎಂದರೆ, ಅವರು ರಾತ್ರಿ ಊರಿಗೆ ಹೊರಟು ಹೋದರು ಎಂದಷ್ಟೇ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.

lorry

ಈ ರೀತಿ ಅನೇಕರು ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಹೋಗುವುದು ಸಹಜವಾಗಿ ಹೋದ ಕಾರಣ ನಾನು ಸಹಾ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳುವುದನ್ನೇ ಬಿಟ್ಟು ಬಿಟ್ಟೆ. ಅದಾದ ನಂತರ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ತಿಳಿದು ಬಂದ ವಿಷಯವೇನೆಂದರೆ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಸಂಘದ ಅನ್ಯಾನ್ಯ ಜವಾಬ್ಧಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಿರಿಯರಾಗಿದ್ದು ಸರ್ಕಾರ ಅವರನ್ನು ವಿನಾಕಾರಣ ಬಂಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಹೀಗೆ ಪೋಲಿಸರ ಕಣ್ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲದಿನಗಳು ಇದ್ದು ರಾತ್ರೀ ನೆಲಮಂಗಲದಿಂದ ಹಾಸನ, ಮಂಗಳೂರು, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಅರಸೀಕೆರೆ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಲಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಊರುಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾತ್ರಿ ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಊಟಮಾಡಿ ನಾವೆಲ್ಲಾ ಮಲಗಿದ ನಂತರ ನಮ್ಮ ತಂದೆಯವರು ಅಂತಹ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು ಲಾರಿಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹತ್ತಿಸಿ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೆ ಹತ್ತಿಸಿ ಕಳುಹಿಸಿದ ಅನೇಕರು ಮುಂದೇ, ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲೋ ಇಲ್ಲವೇ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಪೋಲೀಸರ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡ ವಿಷಯ ಅನೇಕ ದಿನಗಳ ನಂತರ ನಮಗೆ ತಿಳಿದು ಬೇಸರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

np

ದೇಶದಲ್ಲಿ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೇರಿದ್ದ ಕಾರಣ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಬರೆಯುವ ಪತ್ರಿಕಾ ಸಂಪಾದಕರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಧಮನಕಾರಿ ಸಂಗತಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಸತ್ಯ ಸಂಗತಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಮರೆ ಮಾಚಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯನ್ನೇ ಓದಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಮಗಿತ್ತು. ಆದರೂ ಸಹಾ ಸಂಘದ ಕಡೆಯಿಂದ ಪಾಕ್ಶಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಹಳೆ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತುನಿಷ್ಟವಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳ ಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ದುರಾದೃಷ್ಟವಾಶಾತ್ ಇಂತಹ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ತಲುಪಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನವರು ಇದ್ದರು. ರಾತ್ರಿ ಕತ್ತಲಾದ ನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಶ್ರೀರಾಮ ಪುರದಿಂದ ಸೈಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ನೆಲಮಂಗಲ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹಿಮಾಲಯ ಡ್ರಗ್ ಕಂಪನಿಯ ಮಾಕಳಿ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಅಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಅದೆಷ್ಟೋ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಕಹಳೆ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮತ್ತೆ ಯಶವಂತಪುರ, ರಾಜಾಜೀನಗರ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ಭಾಗದ ಕೆಲವು ಮನೆಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿ ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವಾಗ ಬೆಳಕು ಹರಿದಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರಕ್ಕೂ ಹೋಗಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ವಿತರಿಸಿರುವ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಶ್ಯವಾಗಿ ನೋಡಿದ್ದೇನೆ.

77ರಲ್ಲಿ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ವಿರೋಧಪಕ್ಷಗಳೂ ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಜನತಾ ಪರಿವಾರವಾಗಿ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿದಾಗ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತದೇ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಗರಿಗೆದರಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಅಪ್ಪಾ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಜನತಾಪಕ್ಷದ ಪರವಾಗಿ ಗೋಡೆಗಳ ಬರಹ, ಪೋಸ್ಟರ್ ಅಂಟಿಸುವುದು, ಬ್ಯಾನರ್ ಕಟ್ಟುವುದೆಲ್ಲವನ್ನು ನೋಡಿದ್ದ ನಮಗೆ ಜನತಾ ಎನ್ನುವ ಬ್ರಾಂಡ್ ಮನದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚೊತ್ತಿತ್ತು. ಮನೆಯ ಮುಂದೆಯೇ ಇದ್ದ ಸರ್ಕಾರೀ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಜನತಾಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಓಟು ಕಾಂಗ್ರೇಸಿಗೆ ಏಟು ಎಂದು ಕಿರುಚಿದ್ದ ನನಗೆ ಯಾರೋ ಕಾಂಗ್ರೇಸ್ ಪುಢಾರಿ ಒದೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೂ ನನೆಪಿದೆ.

janata

ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿಯವರ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರೀ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಇಡೀ ದೇಶದ ಜನ ಖಂಡಿಸಿ ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಕಾಂಗ್ರೇಸ್ಸೇತರ ಸರ್ಕಾರ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಸಿಹಿ ಹಂಚಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸಿದ್ದು ನನ್ನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದಂತಿದೆ. ಅದಾದ ನಂತರ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಲ್ಲೂ ಜನತಾ ಬಜಾರ್, ಜನತಾ ಮಾರ್ಕೆಟ್, ಜನತಾ ಹೋಟೇಲ್ ಗಳು ಆರಂಭವಾದಾಗ, ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಅಪ್ಪನೊಂದಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಬಲವಂತ ಮಾಡಿ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದ 8ನೇ ಅಡ್ಡತತೆಯ ಜನತಾ ಹೋಟೆಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಮಸಾಲೇ ದೋಸೆ ಜಾಮೂನ್ ತಿಂದು ಅದು ನಮ್ಮದೇ ಹೋಟೆಲ್ ಏನೋ ಎನ್ನುವಂತೆ ಸಂಭ್ರಮಿಸಿದ್ದೂ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಾಸಿಲ್ಲ.

ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೇರಿ ದೇಶವನ್ನು ಕರಾಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ದೂಡಿದ್ದು ಇಂದಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ 46 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಎಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿದಾಗ ಅಂದು ನಡೆದಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳೂ ಸ್ಮೃತಿ ಪಟಲದ ಮುಂದೆ ಹಾದು ಹೋಯಿತು. ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಹಿತ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ರೀತಿಯಾದ ನಿಸ್ವಾರ್ಥವಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಸಂಘದ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿಯೇ ಇಂದು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು, ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು, ವಿವಿಧ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಹತ್ತಾರು ರಾಜ್ಯಗಳ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿ ಸಂಘದ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರನ್ನು ಕಾಣುವಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮೂಡಿದೆ ಎಂದರೂ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯೇನಲ್ಲ.

ಏನಂತೀರೀ?

ನಿಮ್ಮವನೇ ಉಮಾಸುತ