ಆಯುಧಪೂಜೆಯ ಮರುದಿನವೇ ಅರಮನೆಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಕಾಳಗ! ತಲೆಯಿಂದ ರಕ್ತ ಚಿಮ್ಮಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ನಿಲ್ಲುವ ಹೋರಾಟದ ಹಿಂದಿದೆ ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸ, ರಾಜಾಶ್ರಯ, ದೈವಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜಟ್ಟಿಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬದುಕು!

ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಎಂದಾಕ್ಷಣ ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ಬರುವುದು ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳಿಂದ ಝಗಮಗಿಸುವ ಅರಮನೆ, ಗಜಗಾಂಭೀರ್ಯದಿಂದ ಸಾಗುವ ಆನೆಗಳು, ಚಿನ್ನದ ಅಂಬಾರಿ, ಜಂಬೂಸವಾರಿ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಸಂಭ್ರಮ. ಆದರೆ ಈ ವೈಭವದ ಹಿಂದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದ ಮತ್ತೊಂದು ರೋಚಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಅದೇ ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗ!

ಕೈಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಯುಧ ಧರಿಸಿ, ಎದುರಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ಸೆಣಸುವ ಈ ಕಾಳಗವನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಒಂದು ರೋಮಾಂಚನಕಾರಿ ಅನುಭವ. ಎದುರಾಳಿಯ ತಲೆಯಿಂದ ರಕ್ತ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ತಕ್ಷಣ ಹೋರಾಟ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುವ ಈ ಕಾಳಗದ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿರುವುದು ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ಬಲವಲ್ಲ; ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಹರಿದುಬಂದಿರುವ ಸಮರಕಲೆ, ಕಠಿಣ ತರಬೇತಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ರಾಜಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗಿನ ನಂಟು.

ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಲೆಯನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿಟ್ಟಿರುವವರು ಜಟ್ಟಿ ಸಮುದಾಯದ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳು. ಅವರ ಮೂಲ ಯಾವುದು? ಮೈಸೂರು ಅರಸರೊಂದಿಗೆ ಅವರಿಗಿದ್ದ ಸಂಬಂಧವೇನು? ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಆಯುಧದ ವಿಶೇಷತೆಯೇನು? ಕುಸ್ತಿ ಕಣದಿಂದ ಹೊರಬಂದಾಗ ಅವರ ಬದುಕು ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ? ಇಂದಿನ ಯುವಪೀಳಿಗೆಯವರು ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಮೈಸೂರು ದಸರೆಯ ಈ ಅಪರೂಪದ ಪರಂಪರೆಯೊಳಗೆ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡೋಣ.

ಮೈಸೂರು ದಸರಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಕುಸ್ತಿ ಪರಂಪರೆಗಳು!

ಮಲ್ಲಯುದ್ಧ ಅಥವಾ ಕುಸ್ತಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಾಚೀನ ದೈಹಿಕ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಶಕ್ತಿ, ವೇಗ, ದೇಹದ ಸಮತೋಲನ, ಎದುರಾಳಿಯ ಚಲನವಲನವನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕುಸ್ತಿಪಟುವಿಗೆ ಅಗತ್ಯ. ಮೈಸೂರಿನ ದಸರೆಯಲ್ಲಿ ಕುಸ್ತಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮೈಸೂರು ದಸರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳು ಮತ್ತು ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳು ತಮ್ಮ ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಹಿಡಿತ, ಪಟ್ಟು, ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕೌಶಲವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಿಯಮಗಳು, ತೂಕದ ವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿರಬಹುದು.

ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗ ಮಾತ್ರ ಜಟ್ಟಿ ಸಮುದಾಯದೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಮರಕಲೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಮುಷ್ಟಿ ಆಯುಧವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ನಿಯಂತ್ರಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಎದುರಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೆಣಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮೈಸೂರು ದಸರೆಯ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವೇದಿಕೆಯಿದೆ. ದಸರೆಯ ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ಅರಮನೆಯ ಖಾಸಗಿ ಆಚರಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗವು ತನ್ನದೇ ಆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಹೀಗಾಗಿ, ದಸರೆಯಲ್ಲಿ ಕುಸ್ತಿ ನೋಡುವುದೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ನೋಡುವುದಲ್ಲ. ಒಂದೆಡೆ ಆಧುನಿಕ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಕುಸ್ತಿ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಸಮರಕಲೆಯ ಆಚರಣೆ—ಎರಡೂ ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ವಿಭಿನ್ನ ಮುಖಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತವೆ.

ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗ ಎಂದರೇನು? ಕೈಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸುವ ಆ ಆಯುಧದ ವಿಶೇಷತೆಯೇನು?

ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು. ವಜ್ರ ಎಂದರೆ ಗಟ್ಟಿಯಾದುದು ಅಥವಾ ವಜ್ರದಷ್ಟು ದೃಢವಾದುದು. ಮುಷ್ಟಿ ಎಂದರೆ ಕೈಯನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿ ಹಿಡಿಯುವುದು. ಈ ಸಮರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಜ್ರನಖ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಮುಷ್ಟಿ ಆಯುಧ. ಇದನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಅಥವಾ ಬೆರಳುಗಳ ಸುತ್ತ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ಎದುರಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಕೊಂಬು ಅಥವಾ ದಂತದಂತಹ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅದರ ರೂಪ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇಂದಿನ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಆಯುಧದ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ವಿಧಾನಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಆಯುಧಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸುವ ರೀತಿಯ ಹೋರಾಟವಲ್ಲ. ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಎದುರಾಳಿಗೆ ಹೊಡೆತ ನೀಡುವ ತಂತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಕಾಳಗಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರವಾಗಿದ್ದವು ಎಂಬ ವಿವರಣೆಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಮೈಸೂರು ದಸರೆಯ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಳಗವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎದುರಾಳಿಯ ತಲೆಯಿಂದ ರಕ್ತ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ತಕ್ಷಣ ಹೋರಾಟವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು ಈ ಆಚರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಲೇ ಈ ಕಾಳಗವನ್ನು ನೋಡುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲ ಮತ್ತು ಆತಂಕ ಎರಡೂ ಮೂಡುತ್ತವೆ.

ಜಟ್ಟಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಆಯುಧವನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ತೋರಿಸುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆ, ಎದುರಾಳಿಯ ಚಲನವಲನವನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುವ ತಂತ್ರಗಳು ಈ ಕಲೆಯ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳ ಕಾಳಗದ ಹಿಂದೆ ಹಲವು ದಿನಗಳ ಅಭ್ಯಾಸ, ವರ್ಷಗಳ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಅಪಾರ ದೈಹಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಡಗಿದೆ.

ಆಯುಧಪೂಜೆಯ ಮರುದಿನವೇ ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗ ನಡೆಯುವುದೇಕೆ?

ಮೈಸೂರು ದಸರೆಯ ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ನಡೆಯುವ ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗವು ರಾಜಪರಂಪರೆಯ ಖಾಸಗಿ ಆಚರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ದಸರೆಯ ನವರಾತ್ರಿ ಆಚರಣೆಗಳು ಪೂಜೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ. ಆಯುಧಪೂಜೆಯ ನಂತರ ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಹಲವು ಆಚರಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗವು ವಿಜಯದಶಮಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಜವಂಶಸ್ಥರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಜಂಬೂಸವಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಜಯಯಾತ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.  ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜರು ಯುದ್ಧಕಲೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅರಮನೆಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, ಸೇನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಕೌಶಲಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವವಿತ್ತು. ಆ ಕಾಲದ ಸಮರಕಲೆಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ರಾಜರ ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಸೈನಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗವೂ ಇದೇ ವಿಶಾಲ ಪರಂಪರೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರಬಹುದು.

ಇಂದು ಈ ಕಾಳಗದ ಉದ್ದೇಶ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಂತೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುವುದಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಜಟ್ಟಿ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಗೆಲುವು-ಸೋಲಿನ ಪಂದ್ಯವೆಂದು ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಶೌರ್ಯ, ನಿಷ್ಠೆ, ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ರಾಜಾಶ್ರಯದ ನೆನಪನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಜನಪ್ರಿಯ ಜಟ್ಟಿಗಳ ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ  ನಡೆಯುವ ಈ ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗ

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಗುರುಪ್ರಸಾದ್‌ ಜೆಟ್ಟಿ, ಚೆನ್ನಪಟ್ಟಣದ ಅನೀಲ್‌ ಜೆಟ್ಟಿ ಜೋಡಿ, ಚಾಮರಾಜನಗರದ ತಿರುಮಲ್ಲೇಶ್‌ಜೆಟ್ಟಿ, ಮೈಸೂರಿನ ಅಶೋಕ ಜೆಟ್ಟಿ ಜೋಡಿಗಳು, ಮೈಸೂರಿನ ಮಂಜುನಾಥ ಜೆಟ್ಟಿ, ಚೆನ್ನಪಟ್ಟಣದ ವಿದ್ಯಾಧರ ಜೆಟ್ಟಿ, ರಾಘವೇಂದ್ರ ಜೆಟ್ಟಿ ಮುಂತಾದ ಕುಸ್ತಿ ಪಟುಗಳು ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಜೆಟ್ಟಿ, ಟೈಗರ್‌ ಬಾಲಾಜಿ ಜೆಟ್ಟಿ ಮುಂತಾದ ಹಿರಿಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿ.ಎನ್‌. ಬಾಲಾಜಿ, ಚಾಮರಾಜ ನಗರದ ಬಂಗಾರಜೆಟ್ಟಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೃಷ್ಣ ಜೆಟ್ಟಿ, ಮೈಸೂರಿನ ಮಾದು ಜೆಟ್ಟಿ ಮಂತಾದ ಉಸ್ತಾದ್‌ಗಳ ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಮಲ್ಲಯುದ್ದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಹಿರಿಯ ಉಸ್ತಾದ್ ಕೃಷ್ಣಾಜೆಟ್ಟಪ್ಪನವರು (94) ತಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕಸುವು ಇರುವವರೆಗೂ ಹಿರಿಯ ಉಸ್ತಾದ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವ ಒಡೆಯರ್ ಮತ್ತು ಜಟ್ಟಿಗಳ ಇತಿಹಾಸದ ನಂಟು

ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು 1638ರಿಂದ 1659ರವರೆಗೆ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದರು. ಶೌರ್ಯ, ಆಡಳಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಸೈನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದ ಈ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಭಾವ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ದೈಹಿಕ ಬಲ, ಕುಸ್ತಿ ಕೌಶಲ ಮತ್ತು ಸಮರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಥೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಿರುಚನಾಪಳ್ಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವರು. ಸ್ವತಃ ಅಜಾನುಬಾಹು, ಧೈರ್ಯ, ಶೌರ್ಯವಂತರಾಗಿದ್ದರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದರು ಅದೊಮ್ಮೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಿರುಚನಾಪಳ್ಳಿಯ ಜಟ್ಟಿಯೊಬ್ಬರು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಜೆಟ್ಟಿಗಳನ್ನೂ ಮೆಟ್ಟಿ ಜಗಜ್ಜಟ್ಟಿ ಎಂದು ವಿಖ್ಯಾತವಾಗಿ ಆ ಊರಿನ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಚೆಲ್ಲವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಅದರ ಕೆಳಗೇ ಓಡಾಡುವಂತೆ ದರ್ಪದಿಂದ ಮೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಯಾರಾದರೂ ಅದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗಲು ಬಯಸದಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಆ ಜೆಟ್ಟಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ಈ ವಿಷಯ ನಮ್ಮ ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವರಿಗೆ ಕಿವಿಗೆ ತಲುಪಿ ಅವರು ಮಾರುವೇಷದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ್ದ ಚೆಲ್ಲವನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದು ಆ ಜೆಟ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೆಣಸಾಡಿ, ಅವನನ್ನು ಅನಾಯಾಸವಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿ ಬಂದಿದ್ದರು. ತನ್ನನ್ನು ಈ ಪರಿಯಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಯಾರು? ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ತನ್ನ ಗೂಢಾಚಾರರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ, ತನ್ನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದವರು ಸಾಧಾರಣ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿರದೇ, ಮೈಸೂರಿನ ಒಡೆಯರು ಎಂದು ತಿಳಿದು ಅವರನ್ನು ಮೋಸದಿಂದ ಸಾಯಿಸಲು ಅಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೇ ದೊಡ್ಡಮ್ಮಣ್ಣಿ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು (honey trap) ಬಂದಿದ್ದ ಸುಮಾರು 26ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಜಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ವಿಜಯನಾರಸಿಂಹ ಎಂಬ ಬಾಕುವಿನಿಂದ ಇರಿದು ಕೊಂದು ಆ ದೊಡ್ಡಮ್ಮಣ್ಣಿಯವರನ್ನು ವಿದ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವ ಅವರು ಕೇವಲ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ವಜ್ರಮುಷ್ಥಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತರಾಗಿದ್ದರು.

 ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಮರಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಕೌಶಲಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವವಿತ್ತು. ಜಟ್ಟಿ ಸಮುದಾಯದ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳು ರಾಜಾಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು ಎಂಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆಯೂ ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜರ ರಕ್ಷಣೆ, ಅಂಗರಕ್ಷಕ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸಮರಕಲೆಗಳ ಅಭ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ ಜಟ್ಟಿಗಳ ಹೆಸರು ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಕಾಲ ಬದಲಾದಂತೆ ರಾಜಾಶ್ರಯದ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲೆಯು ಮೈಸೂರು ದಸರೆಯ ಮೂಲಕ ಮುಂದುವರಿಯಿತು.

ಜಟ್ಟಿ ಸಮುದಾಯದ ಮೂಲ ಯಾವುದು? ಗುಜರಾತಿನಿಂದ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಬಂದವರೇ?

ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಜಟ್ಟಿ ಸಮುದಾಯದ ಮೂಲದ ಕುರಿತು ಹಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಪರಂಪರೆಯ ಕಥನಗಳಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಟ್ಟಿಗಳು ಅಥವಾ ಜೇಷ್ಠಿಮಲ್ಲರ ಪೂರ್ವಜರು ಗುಜರಾತಿನ ಮೊಡೇರಾ ಮತ್ತು  ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ ಸಮೀಪದ ದೇಲ್ಮಲ್‌ ಪ್ರದೇಶದ  ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು ಎಂಬ ಪರಂಪರೆಯ ವಿವರಣೆಗಳೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.

ಹೀಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದವರ ನಿಖರ ಕಾಲಮಾನ, ಅದರ ಹಂತಗಳು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಸೂಕ್ತವಾದ ಅಥವಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಇಲ್ಲದೇ ಇದ್ದರೂ, ಜಟ್ಟಿ ಸಮುದಾಯದವರು ಮೈಸೂರು, ಹೊಳೇನರಸೀಪುರ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ, ಚಾಮರಾಜನಗರ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕುಸ್ತಿ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ.

ಜಟ್ಟಿ, ಜೇಷ್ಠಿಮಲ್ಲ ಮುಂತಾದ ಹೆಸರುಗಳು ಅವರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಮರಕಲೆಗಳ ಗುರುತಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜಾಶ್ರಯ ಪಡೆದಿದ್ದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ತಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡು ಕೃಷಿ, ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ವೃತ್ತಿಗಳತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿದವು ಎಂಬ ವಿವರಣೆಗಳಿವೆ. ಆದರೂ, ತಮ್ಮ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಸ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈಬಿಡದೆ, ಗರಡಿ ಮನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಅದನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಜಟ್ಟಿ ಸಮುದಾಯದ ಇತಿಹಾಸವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಮರಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿರದೆ, ವಲಸೆ, ವೃತ್ತಿ ಬದಲಾವಣೆ, ರಾಜಾಶ್ರಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತಿನ ಕಥೆಯಾಗಿಯೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಜಟ್ಟಿಗಳ ಜೀವನಶೈಲಿ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ? ಕುಸ್ತಿಯ ಹೊರತಾಗಿ ಅವರ ಬದುಕು ಏನು?

ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಜಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅವರ ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಮೈಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯ ನಮ್ಮ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಆ ಮೈಕಟ್ಟಿನ ಹಿಂದೆ ಅವರ ಜೀವನಶೈಲಿ, ಕುಟುಂಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಅಭ್ಯಾಸದ ಪಾತ್ರವೂ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.

ಜಟ್ಟಿ ಸಮುದಾಯದ ಎಲ್ಲರೂ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳೇ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಮರಕಲೆ ಮತ್ತು ಕುಸ್ತಿ ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳ ಪ್ರಮುಖ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಂದು ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರು ವಿವಿಧ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಕೃಷಿಕರು, ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವವರೂ ಇರಬಹುದು. ಯುವಪೀಳಿಗೆಯವರು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.  ಆದರೆ ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ವಿಶೇಷ ತಯಾರಿ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ದೈಹಿಕ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಗರಡಿ ಮನೆಯ ಪಾತ್ರ

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳಿಗೆ ಗರಡಿ ಮನೆ ಒಂದು ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಅದು ಶಿಸ್ತು, ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಸ್ಥಳವೂ ಹೌದು. ಅಲ್ಲಿ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳು ದೇಹದ ಬಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ವ್ಯಾಯಾಮ, ಹಿಡಿತದ ತಂತ್ರ, ಸಮತೋಲನ, ವೇಗ ಮತ್ತು ಎದುರಾಳಿಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸುವ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರಿಗೆ ಈ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಸ್ತಿ ತರಬೇತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ತಮ್ಮ ಸಮರಕಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಶೇಷ ಅಭ್ಯಾಸವೂ ಅಗತ್ಯ. ಕಾಳಗಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವವರು ಅನುಭವಿ ಉಸ್ತಾದ್‌ಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ತಯಾರಿ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಈ ಪರಂಪರೆಯ ಕುರಿತು ಪ್ರಕಟವಾದ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವರು ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಇಂತಹ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಹೊಡೆಯುವ ಕೌಶಲವಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. ಎದುರಾಳಿಯ ಹೊಡೆತವನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸುವುದು, ಅನಗತ್ಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು, ದೈಹಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ.

ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ?

ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಅವರ ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ, ಆರೋಗ್ಯ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಭಾರತೀಯ ಕುಸ್ತಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಲು, ತುಪ್ಪ, ಬೇಳೆ, ಧಾನ್ಯಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ಜಟ್ಟಿಗಳೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಚ್ಚರಿ ಎನ್ನುವಂತೆ ಬಹುತೇಕ ಜಟ್ಟಿಗಳು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಎಲ್ಲೋ ಕೆಲ ಬೆರಳೆಣೆಕೆಯಷ್ಟು ಜಟ್ಟಿಗಳು ಮಾಂಸಾಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ನವರಾತ್ರಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವ್ರತ, ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು  ಆಚರಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಟ್ಟಿಗಳು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ

ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ

ಕುಸ್ತಿಪಟುವಿನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನಿದ್ರೆ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ, ವ್ಯಾಯಾಮ ಮತ್ತು ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ದೇಹವನ್ನು ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಗಾಯಗಳಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಮುಖ್ಯ. ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವವರಿಗೆ ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಧೈರ್ಯ ಅಗತ್ಯವಾದರೂ, ಧೈರ್ಯವೊಂದೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಅಭ್ಯಾಸ, ನಿಯಂತ್ರಿತ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಅನುಭವವೂ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಉಸ್ತಾದ್‌ಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಜಟ್ಟಿ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ.

ಜಟ್ಟಿಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು

ಜಟ್ಟಿ ಸಮುದಾಯದ ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಕುಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಮರಕಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳೂ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಹನುಮಂತನನ್ನು ಶಕ್ತಿ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಭಾರತೀಯ ಕುಸ್ತಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಭಾವ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಮೈಸೂರು ಭಾಗದ ಜಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹನುಮಂತ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವತೆಗಳ ಆರಾಧನೆಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡುವ ಕುಟುಂಬಗಳಿವೆ. ಮೈಸೂರು ದಸರೆಯ ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗವನ್ನು ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯ ಆಶೀರ್ವಾದದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸುವ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇದೆ.

ಶ್ರೀ ನಿಂಬುಜಾ ದೇವಿಯ ಆರಾಧಕರು

ಈಗಾಗಲೇ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ಜಟ್ಟಿಗಳ ಮೂಲಜರು ಗುಜರಾತ್‌ ಕಡೆಯಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರೂ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಶ್ರೀ ನಿಂಬುಜಾಂಬಾ ದೇವಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮರೆಯದೇ ಆಕೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಕುಲದೇವತೆ ಮತ್ತು ಆರಾಧ್ಯ ದೈವ ಎಂದೇ ನಂಬಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಮೈಸೂರಿನ ನಜರ್‌ಬಾದ್ ಬಡಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜರು ಜಟ್ಟಿ ಜನಾಂಗದವರಿಗಾಗಿಯೇ ಶ್ರೀ ನಿಂಬುಜಾಂಬಾ ದೇವಿಯ ದೇಗುಲವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ

ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಜಟ್ಟಿಗಳು ಈ ದೇವಿಯ ದರ್ಶನ ಪಡೆದು ಆಶೀರ್ವಾದ ಕೋರುತ್ತಾರೆ. ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪೂಜೆಯ ನಂತರ ಜಟ್ಟಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಲೆ ಬೋಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಮೈಗೆ ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣನ್ನು ಬಳಿದುಕೊಂಡು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯೂ ಇದೆ. ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಜ್ರನಖ ಆಯುಧವನ್ನು ಬಳಸಿ ಎದುರಾಳಿಯ ತಲೆಯಿಂದ ರಕ್ತವನ್ನು ಚಿಮ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಕಾಳಗವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಕೆಲವು ಹಿರಿಯ ಜಟ್ಟಿಗಳು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ವಿಜಯದಶಮಿಯ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ರಾಜಮನೆತನದ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಾಂಕೇತಿಕ ರಕ್ತಾರ್ಪಣೆಯೆಂದು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಈ ದೇವಿಯನ್ನು ಅವರು ನೇರವಾಗಿ ನೋಡದೆ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಹಾಕಿ, ಆ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ದೇವಿಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನೂ ನೋಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ

ಈ ಆಚರಣೆ ರಾಜಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ದೈವಭಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಕಾಳಗಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ನಡೆಯುವುದು ಅದರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ವರೂಪದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಉಪನಯನ, ಗೋತ್ರ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮದುವೆ, ಕುಟುಂಬ ಸಮಾರಂಭಗಳು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಕುಟುಂಬಗಳಿವೆ.

ಆದರೆ ಇಂದು ಜಟ್ಟಿ ಸಮುದಾಯದ ಎಲ್ಲ ಕುಟುಂಬಗಳ ಆಚರಣೆಗಳು ಒಂದೇ ಆಗಿರದೇ, ಅವು ಕಾಲ, ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಾಗಿದ್ದರೂ, ಈ ಸಮುದಾಯದ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ, ಒಂದು ಕಡೆ ಸಮರಕಲೆಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಕುಟುಂಬ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು ಮೆಚ್ಚುವಂತಹ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ.

ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗಕ್ಕೆ ಜಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ?

ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಸ್ತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಇಳಿದಂತಲ್ಲ. ಇದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಮೈಸೂರು, ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ, ಚಾಮರಾಜನಗರ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ಭಾಗಗಳ ಜಟ್ಟಿಗಳು ಈ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿರುವುದನ್ನು ಹಿಂದಿನ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಜಟ್ಟಿಗಳಿಗೆ ಉಸ್ತಾದ್‌ಗಳು ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಎದುರಾಳಿಗಳ ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾಳಗದ ದಿನ ಜಟ್ಟಿಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಲೆ ಬೋಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ಉಡುಪು ಧರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಾಳಗಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಪರಂಪರೆಯ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾಳಗಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಜಟ್ಟಿಗಳು ಅರಮನೆಯ ಹಿರಿಯರ ಅಥವಾ ರಾಜಮನೆತನದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಪ್ಪಣೆ ಪಡೆಯುವ ವಿಧಿಯೂ ಇದೆ.

ಈ ರೀತಿಯ ಆಚರಣೆಗಳು ಕಾಳಗವು ಕೇವಲ ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲ. ರಾಜಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ವಿಧಿವಿಧಾನ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಆಯ್ಕೆಯ ನಿಖರ ವಿಧಾನ, ಜೋಡಿಗಳ ನಿರ್ಧಾರ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧತೆಯ ಅವಧಿ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಿಯಮವನ್ನು ಎಲ್ಲ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು.

ತಲೆಯಿಂದ ರಕ್ತ ಚಿಮ್ಮಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಕಾಳಗ ನಿಲ್ಲುವುದೇಕೆ?

ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗದ ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಎದುರಾಳಿಯ ತಲೆಯಿಂದ ರಕ್ತ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ತಕ್ಷಣವೇ ಹೋರಾಟವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಸಮರಕಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದವು ಎಂಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿವರಣೆಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ಹಳೆಯ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಳಗದ ಕ್ರೂರತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ ಮೈಸೂರು ದಸರೆಯಲ್ಲಿ ಇಂದು ನಡೆಯುವ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರಕ್ತಸ್ರಾವವೇ ಕಾಳಗವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುವ ಸೂಚನೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಹಿರಿಯರು ಅಥವಾ ತೀರ್ಪುಗಾರರು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಹೋರಾಟವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಈ ನಿಯಮವು ಈ ಆಚರಣೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಹೋರಾಟವನ್ನು ಅನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯದಂತೆ ತಡೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಸಮುದಾಯದ ನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತಸಮರ್ಪಣೆಯನ್ನು ದೇವಿಗೆ ಅಥವಾ ರಾಜಪರಂಪರೆಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಗೌರವದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಆಚರಣೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅರ್ಥವನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಬೇಕು. ದೈವಭಕ್ತಿಯ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಗಾಯವನ್ನು ತಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಗಾಯವಾದರೆ ಅದು ತಾನಾಗಿಯೇ ಮಾಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರವಿಲ್ಲ. ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗವು ಗಾಯದ ಅಪಾಯ ಹೊಂದಿರುವ ಸಮರಕಲೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳು, ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಿದ್ಧತೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ.

ಗೆದ್ದ ಜಟ್ಟಿಗೆ ಏನು ಬಹುಮಾನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ?

ಹಿಂದಿನ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜಾಶ್ರಯ ಪಡೆದಿದ್ದ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳಿಗೆ ಬಹುಮಾನ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಅಥವಾ ಇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ರಾಜಾಶ್ರಯವು ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳಿಗೆ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ಒದಗಿಸಿರಬಹುದು. ಕೆಲವರು ರಾಜರ ಅಂಗರಕ್ಷಕರಾಗಿ ಅಥವಾ ಅರಮನೆಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ಪರಂಪರೆಯೂ ಇದೆ. ಅಂದು ಅನೇಜ ಜಟ್ಟಿಗಳಿಗೆ ರಾಜರಿಂದ ಜಮೀನು ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಇದೆ. ಆದರೆ ಇಂದು ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗದ ಮಹತ್ವವು ಹಣಕಾಸಿನ ಬಹುಮಾನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ನಿರಂತರತೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಜಟ್ಟಿ ಸಮುದಾಯದ ಹಿರಿಯರು ಮತ್ತು ಉಸ್ತಾದ್‌ಗಳು ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಕಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಕೇವಲ ಗೌರವ ಅಥವಾ ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನದಿಂದ ಈ ಕಲೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ತರಬೇತಿ, ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು, ಯುವಕರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯ ದಾಖಲೀಕರಣವೂ ಅಗತ್ಯ.

ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯಿಂದ ಗರಡಿ ಮನೆಗಳವರೆಗೆ, ರಾಜಾಶ್ರಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ ಜಟ್ಟಿಗಳ ಬದುಕು

ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕುಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಮರಕಲೆಗಳಿಗೆ ರಾಜಾಶ್ರಯವಿತ್ತು. ಅರಮನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯದ ಅವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬದಲಾದಂತೆ ರಾಜಾಶ್ರಯದ ಸ್ವರೂಪವೂ ಬದಲಾಯಿತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಹಳೆಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಂತ್ಯಗೊಂಡವು. ಇದರಿಂದ ಅರಮನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು.

ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗದಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಸಮರಕಲೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯ ಎದುರಿಸಿದವು. ಈ ಕಲೆಯು ಅಳಿವಿನಂಚಿಗೆ ತಲುಪಿತ್ತು .  ಆದರೆ ಜಟ್ಟಿ ಸಮುದಾಯದವರು ತಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರು ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ವೃತ್ತಿಗಳತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿದರು. ಕೆಲವರು ಕುಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಗರಡಿ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.

ಇಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ಯುವಕ ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗವನ್ನು ಕಲಿಯಬೇಕೆಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಮಯ ಮೀಸಲಿಡಬೇಕು. ದೈಹಿಕ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯಬೇಕು. ಕುಟುಂಬದ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಅನುಭವಿ ಗುರುಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವೂ ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನೂ ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಕುಟುಂಬದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಇಚ್ಛೆ, ಸಮುದಾಯದ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನೂ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.

ಜಟ್ಟಿ ಸಮುದಾಯದವರು ಕುಸ್ತಿಯ ಹೊರತಾಗಿ ಯಾವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ?

ಒಂದು ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಅದರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೃತ್ತಿಯೊಂದರ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಜಟ್ಟಿ ಸಮುದಾಯದ ಅನೇಕರು ತಮ್ಮ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಸ್ತಿ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಸಮಕಾಲೀನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಶಿಕ್ಷಣ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಉದ್ಯೋಗ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಬದುಕನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ.

ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದ ರಾಜನ್–ನಾಗೇಂದ್ರ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಜೋಡಿಯೂ ಜಟ್ಟಿ ಸಮುದಾಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಗೆ ಸೇರಿದವರು ಎಂದು ಕೆಲವು ಜೀವನಚರಿತ್ರಾತ್ಮಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸುವಾಗ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುವ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಅಥವಾ ಸಂದರ್ಶನವನ್ನು ಆಧರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕುಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಮರಕಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಬಹುದು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ಕಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಗೌರವವನ್ನೂ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಜಟ್ಟಿ ಸಮುದಾಯದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವಾಗ ಅವರ ಕುಸ್ತಿ ಪರಂಪರೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಕಲೆ, ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದುಕಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನೂ ದಾಖಲಿಸಬೇಕು.

ಮೈಸೂರು ದಸರೆಯ ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗದ ಭವಿಷ್ಯ ಏನು?

ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗದಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಮರಕಲೆಗಳು ಇಂದು ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ.

• ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ: ಇಂದಿನ ಯುವಕರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಮೀಸಲಿಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪದ ಸಮರಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿಯಲು ನಿರಂತರ ಅಭ್ಯಾಸ ನಡೆಸುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ.
• ಎರಡನೆಯದಾಗಿ :  ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಅನುಭವಿ ಗುರುಗಳ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಕೇವಲ ವಾರ್ಷಿಕ ಕಾಳಗದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಲೆಯ ಅರಿವು ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
• ಮೂರನೆಯದಾಗಿ :  ಸುರಕ್ಷತೆಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಗಾಯದ ಅಪಾಯ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವಾಗ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಿದ್ಧತೆ, ತರಬೇತಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು.
• ನಾಲ್ಕನೆಯದಾಗಿ :  ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಮನರಂಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿ ನೋಡುವ ಬದಲು, ಅದರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಜನರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಬೇಕು.

ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು:

• ಜಟ್ಟಿ ಸಮುದಾಯದ ಹಿರಿಯ ಉಸ್ತಾದ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳ ಮೌಖಿಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದು.
• ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗದ ಆಯುಧ, ಉಡುಪು, ತರಬೇತಿ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವುದು.
• ಯುವಪೀಳಿಗೆಗೆ ಈ ಕಲೆಯ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಸುವ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು.
• ಗರಡಿ ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಬೆಂಬಲ ಒದಗಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು.
• ಕಾಳಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
• ಜಟ್ಟಿ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನೂ ದಾಖಲಿಸುವುದು.

ಇಂತಹ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದರೆ ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗವು ಕೇವಲ ಅರಮನೆಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅಪರೂಪದ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಮಹತ್ವದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಪರಿಚಯವಾಗಬಹುದು.

ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಕೆಲವು ಕ್ಷಣಗಳ ಕಾಳಗದ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿದೆ ಶತಮಾನಗಳ ಪರಂಪರೆ!

ಮೈಸೂರು ದಸರೆಯ ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗವು ಕೇವಲ ಇಬ್ಬರು ಜಟ್ಟಿಗಳು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಆಯುಧ ಹಿಡಿದು ಸೆಣಸುವ ದೃಶ್ಯವಲ್ಲ. ಅದು ದೈಹಿಕ ಕೌಶಲ, ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ, ರಾಜಾಶ್ರಯ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಅಪರೂಪದ ಆಚರಣೆ.

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜರ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಮರಕಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದ ಜಟ್ಟಿಗಳ ಪರಂಪರೆ ಇಂದು ಬದಲಾಗಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿಯೂ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಕುಸ್ತಿಯನ್ನು ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವರಿಗಿರುವ ನಂಟು ಮೈಸೂರು ದಸರೆಯ ಮೂಲಕ ಇಂದಿಗೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ಅರಮನೆಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಜಟ್ಟಿಗಳು ಕಾಳಗಕ್ಕೆ ಇಳಿದಾಗ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳ ಹೋರಾಟವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಆ ಕ್ಷಣದ ಹಿಂದೆ ಹಲವು ವಾರಗಳ ತಯಾರಿ, ವರ್ಷಗಳ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಹರಿದುಬಂದಿರುವ ಪರಂಪರೆ ಅಡಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾಳಗವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದಲ್ಲ. ಅದರ ಹಿಂದಿರುವ ಜನರ ಇತಿಹಾಸ, ಜೀವನಶೈಲಿ, ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತನ್ನೂ ಉಳಿಸುವುದಾಗಿದೆ.

ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ಮೈಸೂರು ದಸರೆಯಲ್ಲಿ ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗವನ್ನು ನೋಡುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆತರೆ, ಆ ಜಟ್ಟಿಗಳ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಆಯುಧವನ್ನಷ್ಟೇ ನೋಡದೇ, ಆ ಆಯುಧದ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿರುವ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳೋಣ. ಏಕೆಂದರೆ, ಆ ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ತಲೆಮಾರುಗಳ ಪರಂಪರೆ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಸಿದ್ಧತೆ ಇರುತ್ತದೆ ಅಲ್ವೇ?

ಏನಂತೀರೀ?
ನಿಮ್ಮವನೇ ಉಮಾಸುತ