ಒಂದು ದಿನ ಬೇಸಿಗೆಯ ಬಿಸಿಲು ತನ್ನ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ತಲುಪಿತ್ತು. ಅರಮನೆಯೊಳಗೂ ಬಿಸಿಯ ತಾಪ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ರಾಜ ಹಾಗೂ ಅವರ ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿ ಇಬ್ಬರೂ ಬೆವರಿನಲ್ಲಿ ತೋಯ್ದಿದ್ದರು. ಸೇವಕರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬೀಸಣಿಗೆಯಿಂದ ಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ರಾಜನಿಗೆ ತನ್ನ ರೂಪ-ಸೌಂದರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಹೆಮ್ಮೆ ಇತ್ತು. ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿಗಳ ಅಪಾರ ಜ್ಞಾನ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಕವಿತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಮೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವರ ರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಆಗಾಗ ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಆ ದಿನವೂ ರಾಜನು ಮುಗುಳ್ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು:
“ಮಹಾಕವಿಗಳೇ! ನೀವು ಅಪಾರ ಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಅಪರೂಪದ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರು, ಚತುರರು. ಆದರೆ ದೇವರು ನಿಮಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಇನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು ಅಲ್ಲವೇ?”
ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಲವರು ಮುಸುಮುಸು ನಕ್ಕರು.
ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಕೋಪಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಶಾಂತವಾಗಿ ನಗುತ್ತಾ,
“ಮಹಾರಾಜರೇ, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರವನ್ನು ನಾಳೆ ನೀಡುತ್ತೇನೆ.”
ಎಂದು ಹೇಳಿ ಮನೆಗೆ ಹೊರಟರು.
ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿಗಳ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಯೋಜನೆ
ಅಂದು ರಾತ್ರಿ ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿಗಳು ಒಬ್ಬ ಅಕ್ಕಸಾಲಿಗನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅವನಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುವ ಬಂಗಾರದ ಹೂಜಿಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ದರ್ಬಾರು ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಣ್ಣಿನ ಹೂಜಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ಬಂಗಾರದ ಹೂಜಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಅದರಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿಸಿದರು.
ಬಂಗಾರದ ಸೌಂದರ್ಯ… ಆದರೆ ತಂಪಿಲ್ಲ!
ದರ್ಬಾರು ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಬಿಸಿಲಿನ ತಾಪದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜ ಎಂದಿನಂತೆ ನೀರು ಕುಡಿಯಲು ಹೂಜಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು. ನೀರು ಕುಡಿದ ತಕ್ಷಣ ಅವರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನ ಮೂಡಿತು.
“ಇದು ಏನು? ನೀರು ತಣ್ಣಗೇ ಇಲ್ಲ!”
ಎಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಹೂಜಿಯನ್ನು ನೋಡಿದರು. ಅದು ಮಿನುಗುವ ಬಂಗಾರದ ಹೂಜಿ.
ರಾಜನಿಗೆ ಸಿಟ್ಟು ನೆತ್ತಿಗೇರಿತು.
“ಮಣ್ಣಿನ ಹೂಜಿ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಯಿತು? ಬಂಗಾರದ ಹೂಜಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆಯೇ? ಈ ಮೂರ್ಖತನ ಮಾಡಿದವರು ಯಾರು?”
ಎಂದು ಗದರಿದರು.
ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿಗಳ ಉತ್ತರ
ಆಗ ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿಗಳು ಎದ್ದು ನಿಂತು ವಿನಮ್ರವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು:
“ಮಹಾರಾಜರೇ, ಆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವನು ನಾನೇ.”
ರಾಜನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ನೋಡಿದರು.
ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿಗಳು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು:
“ನೀವು ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿಸುವವರಲ್ಲವೇ? ಆದ್ದರಿಂದ ನೋಡಲು ಕುರೂಪವಾಗಿರುವ ಮಣ್ಣಿನ ಹೂಜಿಯ ಬದಲು ಈ ಸುಂದರವಾದ ಬಂಗಾರದ ಹೂಜಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟೆ. ಆದರೆ ಈಗ ನಿಮಗೇ ತಿಳಿಯಿತು—ಬಂಗಾರಕ್ಕೆ ಹೊರಗಿನ ಸೌಂದರ್ಯ ಇದೆ, ಆದರೆ ನೀರನ್ನು ತಂಪಾಗಿಡುವ ಗುಣವಿಲ್ಲ. ಮಣ್ಣಿನ ಹೂಜಿ ನೋಡಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದರೂ ಅದರೊಳಗೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಗುಣವಿದೆ.”
“ಅದೇ ರೀತಿ, ಮನುಷ್ಯನ ಮೌಲ್ಯವೂ ಅವನ ರೂಪದಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಅವನ ಗುಣ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಿಂದ ಅಳೆಯಬೇಕು.”
ರಾಜನಿಗೆ ಆದ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ
ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿಗಳ ಮಾತು ರಾಜನ ಹೃದಯವನ್ನು ತಟ್ಟಿತು. ತಾನು ರೂಪಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವ ನೀಡಿ, ಗುಣವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬ ಅರಿವು ಅವರಿಗೆ ಮೂಡಿತು.
ಅವರು ತಕ್ಷಣ ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿಗಳ ಬಳಿ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಿ,
“ಮಹಾಕವಿಗಳೇ, ಇಂದು ನೀವು ನನಗೆ ಜೀವನದ ಅಮೂಲ್ಯ ಪಾಠವನ್ನೇ ಕಲಿಸಿದ್ದೀರಿ.”
ಎಂದು ಗೌರವದಿಂದ ಹೇಳಿದರು. ಆ ದಿನದಿಂದ ರಾಜನು ಯಾರನ್ನೂ ಅವರ ರೂಪದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಳೆಯಲಿಲ್ಲ.
ಕಥೆಯ ನೀತಿ
ಈ ಕಥೆ ನಮಗೆ ಒಂದು ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಕ್ಷಣಿಕ; ಆಂತರಿಕ ಗುಣ ಶಾಶ್ವತ.
ಬಂಗಾರದ ಹೂಜಿ ಎಷ್ಟೇ ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಮಣ್ಣಿನ ಹೂಜಿಯಂತೆ ನೀರನ್ನು ತಂಪಾಗಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಮನುಷ್ಯನ ನಿಜವಾದ ಸೌಂದರ್ಯ ಅವನ ಮುಖದಲ್ಲಲ್ಲ; ಅವನ ಗುಣ, ವಿನಯ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸೇವಾಭಾವದಲ್ಲಿದೆ. ರೂಪ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ; ಗುಣ ಹೃದಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ,
“ರೂಪವಲ್ಲ, ಗುಣವೇ ಮನುಷ್ಯನ ನಿಜವಾದ ಆಭರಣ.”
ಏನಂತೀರೀ?
ನಿಮ್ಮವನೇ ಉಮಾಸುತ