ಬಿ.ಸಿ. ನಾಗೇಶ್ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣ

ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕಾರಣವೆಂದರೆ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಅಧಿಕಾರವೆಂದರೆ ಸಂಪಾದನೆ, ರಾಜಕೀಯವೆಂದರೆ ಸ್ವಾರ್ಥ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ಬೇರೂರುತ್ತಿರುವುದು ವಿಷಾದಕರ ಸಂಗತಿ. ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಬರುವವರು ಜನಸೇವೆಗಿಂತ ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಬರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಅನುಮಾನವೂ ಆಗಾಗ್ಗೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲೊಂದು ಇಲ್ಲೊಂದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಓಯಸಿಸ್‌ನಂತೆ, ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸರಳತೆ, ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬದುಕಿನ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಇದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಾಯಕರು ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರದ ರಾಜಕಾರಣದ ಮೂಲಕವೇ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಪ್ರಮುಖ ನೀತಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದ, ಈ ಎರಡೂ ಹಂತಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ರಾಜಕಾರಣಿ. “ರಾಜಕಾರಣವೆಂದರೆ ಹೀಗೆಯೇ ಇರಬೇಕೆ?” ಎಂದು ಜನರನ್ನು ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಅಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಬಿ.ಸಿ. ನಾಗೇಶ್ ಅವರ ಹೆಸರು ಗಮನಾರ್ಹ.

ತಿಪಟೂರಿನ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅವರು, ಬಸವರಾಜ ಬೊಮ್ಮಾಯಿ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವರಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ಸಕಾಲ ಇಲಾಖೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಂಘಟನಾ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಕ್ಷೇತ್ರದ ಜನರೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕ, ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸುಧಾರಣೆಯ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತು ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಸುತ್ತ ನಡೆದ ತೀವ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳು—ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ.

ಬಾಲ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದ ಆರಂಭ

ಬಿ.ಸಿ. ನಾಗೇಶ್ ಅವರ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು ಬೆಳ್ಳೂರು ಚಂದ್ರಶೇಖರಯ್ಯ ನಾಗೇಶ್. ಅವರು 1959ರ ಜುಲೈ 1ರಂದು ಬಿ. ಎಸ್. ಚಂದ್ರಶೇಖರಯ್ಯ ಮತ್ತು ಬಿ. ಸಿ. ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು.  ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ತಮ್ಮ ಹುಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮುಗಿಸುವಾಗಲೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘದ ಪರಿಚಯವಾಗಿ ಸಂಘದ ಸಕ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾಗಿದ್ದವರು, ನಂತರ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ . ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಿ.ಎಂ.ಎಸ್. ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್  ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಾಗಲೇ ಸಂಘ ಪರಿವಾರದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘಟನೆಯಾದ ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪರಿಷತ್‌ (ABVP) ಪರಿಚಯವಾಗಿ ಅದರ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಅನೇಕ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಗಳಾಗುವ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಚಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸಂಘಟನೆಯ ಹೋರಾಟಗಳಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲದೇ ಓದಿನಲ್ಲೂ ಚುರುಕಾಗಿದ್ದ ನಾಗೇಶ್ B.E. (Electrical) ಪದವಿಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಮುಂದೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದು ಕೂಡ ಅವರ ಜೀವನದ ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿ. ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಅವರ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಮೇಲಿನ ಒಲವಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬುದು ಅವರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ಅಂಶ.

ತಿಪಟೂರಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣ

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿಯೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘ ಮತ್ತು ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪರಿಷತ್‌ (ABVP) ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಕೆಲ ಕಾಲ ಸಂಘದ ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರೂ (ಪ್ರಚಾರಕ್) ಆಗಿದ್ದಂತಹ ಬಿ.ಸಿ. ನಾಗೇಶ್ ಅವರು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ 1984ರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಲ್ಲದೇ ತಿಪಟೂರು ಕ್ಷೇತ್ರದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರವೇಶ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು. 2008ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತಿಪಟೂರಿನಿಂದ ಬಿಜೆಪಿಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಗೆದ್ದರು. 2013ರಲ್ಲಿ ಸೋತರೂ, ಐದು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. 2018ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ₹9.47 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಯಾವುದೇ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಲ್ಲದೇ ಇದ್ದದ್ದೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿತ್ತು.

2018ರ ಗೆಲುವಿನ ನಂತರ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. PRS Legislative Research ಪ್ರಕಾರ, 2018ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಹಾಜರಾತಿ 93.4%, ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ 82.5% ಆಗಿತ್ತು.

“ಜನರ ಕೈಗೆ ಸಿಗುವ ನಾಯಕ” ಎಂಬ ಗುರುತು

2021ರಲ್ಲಿ ಬಸವರಾಜ ಬೊಮ್ಮಾಯಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದ ನಂತರ ಬಿ.ಸಿ. ನಾಗೇಶ್ ಅವರಿಗೆ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನ ದೊರೆಯಿತು. 2021ರ ಆಗಸ್ಟ್ 4ರಂದು ಅವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ ಸಚಿವರಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು ಕುರಿತು ಆ ಕಾಲದ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ, ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಭೇಟಿಯಾಗಬಹುದಾದ ನಾಯಕ ಎಂಬ ಚಿತ್ರಣವೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ( ತಿಪಟೂರು ಕ್ಷೇತ್ರದಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಗೆದ್ದಿರುವುದು ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘಟನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚಕವಾಗಿದೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವರಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಎದುರಾದ ಸವಾಲು

ನಾಗೇಶ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವರಾದ ಸಮಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಲವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ learning loss ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ಇದೇ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಇಲಾಖೆಯು “ಕಲಿಕಾ ಚೇತರಿಕೆ” (Kalika Chetarike) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದರು. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಲಿಕಾ ನಷ್ಟವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.

2022ರಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಜ್ಯದ 48,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಲೆಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿ, 28,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿದ್ದರೆ, ಸುಮಾರು 10,000 ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೌಚಾಲಯ ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಕೊರತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 7,000 ತರಗತಿ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದರು.  ಇದು ಅವರ ಸಚಿವಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಜೊತೆಗೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವೂ ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

NEP 2020 ಜಾರಿಗೆ ಒತ್ತು

ನಾಗೇಶ್ ಅವರ ಸಚಿವಾವಧಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ–2020 (NEP 2020) ಅನುಷ್ಠಾನ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ NEP ಜಾರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅವರು ಹಲವು ಬಾರಿ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದರು. 2021ರಲ್ಲಿ ಅವರು NEPಯ ಕರಡು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಹಿಂದಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಅದರ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.  ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಲುವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿತ್ತು. ಕೋವಿಡ್ ನಂತರದ ಕಲಿಕಾ ನಷ್ಟ, ಹೊಸ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಶಾಲಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ—ಈ ಮೂರು ವಿಷಯಗಳು ಅವರ ಸಚಿವಾವಧಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳಾಗಿದ್ದವು.

ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ: ಪ್ರಶಂಸೆಗೂ ಟೀಕೆಗೂ ಕಾರಣವಾದ ಅಧ್ಯಾಯ

ಬಿ.ಸಿ. ನಾಗೇಶ್ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾದದ್ದು 2022ರ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ವಿವಾದ. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೆ ರೋಹಿತ್ ಚಕ್ರತೀರ್ಥ ನೇತೃತ್ವದ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ಒಟ್ಟು 534 ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ 83 ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ವರದಿಯೊಂದು ದಾಖಲಿಸಿದೆ.

ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು, ಕೆಲವು ಸಾಹಿತಿಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಗಳು ಈ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯನ್ನು “saffronisation” ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದರೆ, ನಾಗೇಶ್ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ತಪ್ಪು ಅಥವಾ ವಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಲಾಯಿತು.  ವಿವಾದದ ನಡುವೆ 70%ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಮುದ್ರಣಗೊಂಡಿದ್ದವು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಸಚಿವರಿಂದಲೇ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಬಸವರಾಜ ಬೊಮ್ಮಾಯಿ ಅವರ ಸರ್ಕಾರವು ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿ, ಆಕ್ಷೇಪಾರ್ಹ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು.  ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 10ನೇ ತರಗತಿಯ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಗುರುಗಳ ಪಾಠವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ನಾಗೇಶ್ ಸೂಚಿಸಿದ್ದರು.  ಹೀಗಾಗಿ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಅವರ ಸಚಿವಾವಧಿಯ ಅತ್ಯಂತ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಾಯವಾದರೂ, ಶಿಕ್ಷಣದ ವಿಷಯವಸ್ತುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜ್ಯವ್ಯಾಪಿ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ ಘಟನೆಯೂ ಆಗಿತ್ತು.

ಹಿಜಾಬ್ ವಿವಾದದಲ್ಲೂ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸಚಿವ

2022ರ ಹಿಜಾಬ್ ವಿವಾದ ಕೂಡ ಅವರ ಸಚಿವಾವಧಿಯ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಅಧ್ಯಾಯ. ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜುಗಳ ಸಮವಸ್ತ್ರ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತೀರ್ಪಿನ ನಂತರ, ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ ನಿಲುವನ್ನು ನಾಗೇಶ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿದರು. 2022ರ SSLC ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಮವಸ್ತ್ರ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವಂತೆ ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಆ ವರ್ಷದ SSLC ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ 8.76 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, 3,440 ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.  ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಅವರ ನಿಲುವಿಗೆ ಬೆಂಬಲವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು; ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧವೂ ಎದುರಾಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಧರ್ಮ, ಸಮವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನೂ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು.

ರಾಜಕೀಯ ಶೈಲಿ: ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ, ನಿಲುವಿನಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿತನ

ಬಿ.ಸಿ. ನಾಗೇಶ್ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಶೈಲಿಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ ನಿಲುವಿನಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿತನ. ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಸುಧಾರಣೆಯ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ನಿಲುವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಬೆಂಬಲಿಗರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು “ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಬದ್ಧ ನಾಯಕ” ಎಂಬ ಚಿತ್ರಣ ಪಡೆದರೆ, ವಿರೋಧಿಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೆಲವು ನಿಲುವುಗಳು “ಅತಿಯಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತಪರ” ಎಂಬ ಟೀಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಹಿಜಾಬ್ ವಿವಾದಗಳು ಈ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಂತೆ ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣ!

ಬಿ.ಸಿ. ನಾಗೇಶ್ ಅವರ ಸರಳತೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಹಲವು ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ತಮ್ಮ ತಿಪಟೂರಿಗೆ ತೆರಳುವಾಗ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಚಿವರಿಗೆ ಇರುವ ಭದ್ರತಾ ವಾಹನಗಳ ಬೆಂಗಾವಲು, ದೊಡ್ಡ ಕಾರುಗಳ ಸಾಲು ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಬದಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಂತೆ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದೃಶ್ಯಗಳು ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದವು. ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಸರಳವಾದ ಚೀಲವೊಂದನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ಯಾವುದೇ ಆಡಂಬರವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಸಚಿವರನ್ನು ಕಂಡಾಗ “ಸಚಿವರು ಹೀಗೂ ಇರಬಹುದೇ?” ಎಂಬ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಸಹಜ. ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಂದ ದೂರ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂಬುದನ್ನು ಇಂತಹ ಸರಳ ನಡವಳಿಕೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.

2023ರ ಚುನಾವಣೆಯ ತಿರುವು

2023ರ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಿ.ಸಿ. ನಾಗೇಶ್ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ಎಂದರೂ ತಪ್ಪಾಗದು. ತಿಪಟೂರು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಕೆ. ಷಡಕ್ಷರಿ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ  17,000 ಮತಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸೋತದ್ದೂ ಸಹಾ ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಗತಿ. ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದಾಗ ರಾಜ್ಯದ ಶಿಕ್ಷಣ ರಾಜಕಾರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖವಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಮಟ್ಟದ ಚುನಾವಣಾ ರಾಜಕೀಯದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಸರಳ ಸಜ್ಜನತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗಳು ಹಣದ ಮುಂದೆ ಗೌಣಾಗಿ ಹೋಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಜ್ವಲಂತ ಉದಾರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಚುನಾವಣಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೊಡುವ ಕೆಲವು ಆಮಿಷಗಳಿಗೆ ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಮ್ಮನ್ನೇ ತಾವಾ ಭ್ರಷ್ಟರಿಗೆ ಮಾರಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯ/ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗೆ ಮಾರಕವಾಗುತ್ತಿರುವ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿದೆ.

ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳ ಕುರಿತ ವರದಿ

ಕಳೆದ ಒಂದು ವರ್ಷದಿಂದ ಅವರು ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದು, ಎರಡು ಬಾರಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದ  ಬಿ.ಸಿ. ನಾಗೇಶ್  2026ರ ಆಗಸ್ಟ್ 18ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರೈನ್ ಟ್ಯೂಮರ್‌ನಿಂದ ನಿಧನರಾರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀಯುತರ ಪತ್ನಿ, ಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಪುತ್ರಿಯರಲ್ಲದೇ ಅವರ ಅಪಾರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಅವರ ಅಕಾಲಿಕ ಅಗಲಿಕೆಯ ದುಃಖವನ್ನು ಭರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಆ ಭಗವಂತ ನೀಡಲಿ.

ಬಿ.ಸಿ. ನಾಗೇಶ್ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ

ಒಬ್ಬ ರಾಜಕಾರಣಿಯ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವಾಗ ಕೇವಲ ಅವರು ಗೆದ್ದ ಚುನಾವಣೆಯ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೋ, ಪಡೆದ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನವನ್ನೋ ನೋಡಿದರೆ ಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಯಾವ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದರು, ಯಾವ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು, ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಜನರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪು ಏನು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಬಿ.ಸಿ. ನಾಗೇಶ್ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣವೂ ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಗಮನಾರ್ಹ.

ತಿಪಟೂರಿನ ಕ್ಷೇತ್ರ ರಾಜಕಾರಣದಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿದ ಅವರು, ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ, NEP, ಕಲಿಕಾ ಚೇತರಿಕೆ, ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಸಮವಸ್ತ್ರದಂತಹ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಲುವು ಮೂಡಿಸಿದ ನಾಯಕ. ಅವರ ಕೆಲವು ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾದರೆ, ಕೆಲವು ತೀವ್ರ ವಿರೋಧಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾದವು. ಇದೇ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ರಾಜಕಾರಣದ ಸ್ವಭಾವ—ನಾಯಕನ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಚರ್ಚೆಗೆ ಬರುತ್ತವೆ, ಜನರು ಅವುಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮತಪೆಟ್ಟಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ತೀರ್ಪನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಬಿ.ಸಿ. ನಾಗೇಶ್ ಅವರ ಕಥೆ ಹೀಗಾಗಿ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಬಿಜೆಪಿಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲ. ತಿಪಟೂರಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕಾರಣದಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಿನವರೆಗೆ ಸಾಗಿದ, ಸಾಧನೆ–ವಿವಾದ–ಸೋಲು–ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣವಾಗಿದ್ದು ಬಿ.ಸಿ. ನಾಗೇಶ್ ಅವರ ಅಕಾಲಿಕ ಮರಣದಿಂದಾಗಿ ಸರಳ ಸಜ್ಜನ ರಾಜಕೀಯದ ಕೊಂಡಿ ಕಳಚಿ ಹೋಗಿರುವುದಂತೂ ಸುಳ್ಳಲ್ಲಾ!

ಏನಂತೀರೀ?
ನಿಮ್ಮವನೇ ಉಮಾಸುತ