ಐದು ದಶಕಗಳ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರೀತಿ, 20 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳ ಜ್ಞಾನಭಂಡಾರ… ಈಗ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಗೌರವ
“ಪುಸ್ತಕಗಳು ನನ್ನ ಉಸಿರು; ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದು ನನ್ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ” ಎಂಬ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಬದುಕಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಸಂಪಾದನೆಯ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗಾಗಿ ವ್ಯಯಿಸಿ, ಇಂದು ಸಾವಿರಾರು ಜನರಿಗೆ ಉಚಿತ ಜ್ಞಾನಕೇಂದ್ರವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದರೆ ನಂಬಲು ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಾಂಡವಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಎಂ. ಅಂಕೇಗೌಡರು ಇದನ್ನು ನಿಜವಾಗಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಸ್ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದ ಅಂಕೇಗೌಡರು, ನಂತರ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಬಹುಪಾಲು ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನು ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟರು. ಐದು ದಶಕಗಳ ಈ ಅಪರೂಪದ ಜ್ಞಾನಸೇವೆಯ ಫಲವೇ ಹರಳಹಳ್ಳಿಯ ‘ಅಂಕೇಗೌಡ ಪುಸ್ತಕ ಮನೆ’. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 2026ರ ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಕೇಗೌಡರನ್ನು ಸಮಾಜ ಸೇವೆ (Social Work) ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಅಧಿಸೂಚನೆಯಲ್ಲೂ ಇದೇ ವಿಭಾಗ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಅಂತಹ ಎಂ. ಅಂಕೇಗೌಡರ ಕುರಿತಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡದ ಕಲಿಗಳು ಮಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯೋಣ ಬನ್ನಿ
ಚಿನಕುರಳಿಯ ರೈತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಅಂಕೇಗೌಡರು

ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಾಂಡವಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಚಿನಕುರಳಿ ಗ್ರಾಮದ ರೈತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ 1949ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17ರಂದು ಮರೀಗೌಡ ಮತ್ತು ನಿಂಗಮ್ಮ ದಂಪತಿಯ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಅಂಕೇಗೌಡರು ಜನಿಸಿದರು. ಬಡತನ ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಕುಟುಂಬದ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾದರೂ ಓದಿನ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಐದನೇ ತರಗತಿಯ ನಂತರ ಕುರಿ ಕಾಯುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಸಂದರ್ಭ ಬಂದರೂ, ಮುಂದುವರಿದು ಓದಿ ಸಂಜೆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿ ಹಾಗೂ ನಂತರ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಕೆಲವು ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಈ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರೀತಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ದೆಸೆಯಲ್ಲೇ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಬಿ.ಎ. ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಪ್ರೆಸ್ನಲ್ಲಿ Earn and Learn ಮಾದರಿಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಗಳಿಸಿದ ಅಲ್ಪ ಮೊತ್ತದಿಂದಲೇ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಿಷನ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಸಣ್ಣ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು ಎಂದು ಅಂಕೇಗೌಡರು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗೆ ಆರಂಭವಾದ ಸಣ್ಣ ಹವ್ಯಾಸವೇ ಮುಂದೆ ಜೀವನದ ಮಹಾ ಧ್ಯೇಯವಾಯಿತು.
ಬಸ್ ಕಂಡಕ್ಟರ್ನಿಂದ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಉದ್ಯೋಗಿಯವರೆಗೆ
ಅಂಕೇಗೌಡರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಸ್ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಪಾಂಡವಪುರದ ಸಹಕಾರಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿ ಸೇರಿ, ಮುಂದೆ ಟೈಮ್ಕೀಪರ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರ ಜೀವನದ ವಿಶೇಷತೆ ಏನೆಂದರೆ—ಉದ್ಯೋಗ ಅವರಿಗೆ ಕೇವಲ ಜೀವನೋಪಾಯವಾಗಿತ್ತು; ಪುಸ್ತಕಗಳೇ ಅವರ ನಿಜವಾದ ಬದುಕಾಗಿದ್ದವು.
ವಿವಿಧ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಂಬಳದ 40ರಿಂದ 80 ಪ್ರತಿಶತದವರೆಗೆ ಹಣವನ್ನು ಪುಸ್ತಕ ಖರೀದಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ವಿವರಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಈ ಅಂಕಿ ಕಾಲಘಟ್ಟ ಅಥವಾ ಮೂಲದ ಪ್ರಕಾರ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಸಂಗತಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟ—ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸಿ, ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಅವರು ಅಸಾಧಾರಣ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದರು.
ಪುಸ್ತಕ ಹುಡುಕಾಟವೇ ಜೀವನದ ಗುರಿಯಾಯಿತು
ಅಂಕೇಗೌಡರು ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ ಖರೀದಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ನಿಘಂಟುಗಳು, ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು, ಬಳಕೆಯಾಗದೆ ಉಳಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳು—ಯಾರಿಗಾದರೂ ಬೇಡವಾದರೂ ಜ್ಞಾನಮೌಲ್ಯವಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ ತಮ್ಮ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೊಸ ಪುಸ್ತಕವೊಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಂದಿದೆ ಎಂದರೆ ಅದನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಅವರ ಮತ್ತೊಂದು ಉತ್ಸಾಹ. ಅಪರೂಪದ ಪುಸ್ತಕ ಸಿಕ್ಕರೆ ಅದರ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಅದರ ಜ್ಞಾನಮೌಲ್ಯವೇ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಂಗ್ರಹ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಜಾಗವಿಲ್ಲದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಪಾಂಡವಪುರದ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನಗರದಲ್ಲಿದ್ದ ಅವರ ಪುಟ್ಟ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳ ರಾಶಿ ಮನೆಯ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗವನ್ನೇ ಆವರಿಸಿತ್ತು ಎಂದು ವರದಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ನಿವೇಶನವನ್ನೇ ಮಾರಿ ಪುಸ್ತಕ ಖರೀದಿಸಿದ ಅಪರೂಪದ ವ್ಯಕ್ತಿ
ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವರ ಪ್ರೀತಿ ಕೇವಲ ಮಾತಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯನ್ನೇ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಿವೆ. ನಿವೃತ್ತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಹಣವನ್ನೂ ಪುಸ್ತಕ ಖರೀದಿಗೆ ಬಳಸಿದರು ಎಂಬ ವಿವರಗಳಿವೆ. ಮೈಸೂರಿನ ತಮ್ಮ ನಿವೇಶನವನ್ನೂ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ವರದಿಗಳು ದಾಖಲಿಸಿವೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರೀತಿ ಅಲ್ಲ. ಆಸ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ಜ್ಞಾನ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದುಕು.
ಹೀಗೆ ಹುಟ್ಟಿತು ಅಂಕೇಗೌಡರ ಪುಸ್ತಕ ಮನೆ

ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿತೆಂದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಯಿತು. ಅಂಕೇಗೌಡರ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಕಂಡ ಉದ್ಯಮಿ ಹರಿಖೋಡೆ ಅವರು ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ನೆರವಿಗೆ ಬಂದರು. ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ 2005ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹12 ಲಕ್ಷ ಮೌಲ್ಯದ ನಿವೇಶನವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ, ಅಂಕೇಗೌಡ ಜ್ಞಾನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹80 ಲಕ್ಷ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಿಸಲು ನೆರವಾದರು. ಹೀಗೆ ಅವರ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಜಗತ್ತು ‘ಪುಸ್ತಕ ಮನೆ’ಯಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಇಂದು ಪಾಂಡವಪುರ–ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ/ನಾಗಮಂಗಲ ಮಾರ್ಗದ ಹರಳಹಳ್ಳಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಜ್ಞಾನಭಂಡಾರಕ್ಕೆ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರೇಮಿಗಳು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಸಂಶೋಧಕರು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಜನರು ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಎಷ್ಟು ಪುಸ್ತಕಗಳಿವೆ?

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯಿದೆ. ವಿವಿಧ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ವರದಿಗಳು ಅಂಕೇಗೌಡರ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು 15 ಲಕ್ಷ, 20 ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು 25 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಎಂದು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿವೆ. 2026ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಅವರು ಕಳೆದ ಐದು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ 20 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಅಂಕೇಗೌಡರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹ 25 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದಾದ ಅಂಕಿ 20 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ, ಆದರೆ ಅವರ ಸ್ವಂತ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅದು 25 ಲಕ್ಷದ ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟಿದೆ. ಅಂಕಿ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಇದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಅಪರೂಪದ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಪತ್ತಾಗಿದೆ ಎಂಬುದೇ ಇದರ ನಿಜವಾದ ಮಹತ್ವ.
ಕನ್ನಡದಿಂದ ಫ್ರೆಂಚ್, ಚೀನೀ, ಲ್ಯಾಟಿನ್ವರೆಗೆ!
‘ಪುಸ್ತಕ ಮನೆ’ಯ ವಿಶೇಷತೆ ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲ; ಅವುಗಳ ವೈವಿಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.
ಕನ್ನಡ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಮಲಯಾಳಂ, ಮರಾಠಿ, ಉರ್ದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಗಳ ಪುಸ್ತಕಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಕೆಲವು ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್, ಜರ್ಮನ್ ಮುಂತಾದ ಭಾಷೆಗಳ ಪುಸ್ತಕಗಳೂ ಇರುವುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳು:
- ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ
- ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ
- ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
- ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ
- ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮ
- ಪುರಾಣಗಳು
- ಕೃಷಿ
- ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ
- ಭೂಗೋಳ
- ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ
- ಗಣಿತ
- ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ
- ನಿಘಂಟುಗಳು
- ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ
ಅಂದರೆ ಇದು ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಗೋದಾಮು ಅಲ್ಲ; ಹಲವು ವಿಷಯಗಳ ಜ್ಞಾನಕೋಶ.
ಸಾವಿರಾರು ನಿಘಂಟುಗಳು… ಸಾವಿರಾರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳು
ಅಂಕೇಗೌಡರ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ ವಿವರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅವರ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 5,000 ನಿಘಂಟುಗಳು, 2,500 ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಪ್ರತಿಗಳು, ಸುಮಾರು 100 ಕುರಾನ್ ಪ್ರತಿಗಳು, 500 ಬೈಬಲ್ ಪ್ರತಿಗಳು, ಸುಮಾರು 2,500 ರಾಮಾಯಣ–ಮಹಾಭಾರತ ಕೃತಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅಪರೂಪದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳಿವೆ. ಅದೇ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 10 ಲಕ್ಷ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು, 5 ಲಕ್ಷ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗಳ ತಲಾ ಸುಮಾರು 10,000 ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಉರ್ದು–ಪರ್ಷಿಯನ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡವ, ಕೊಂಕಣಿ, ತುಳು ಮುಂತಾದ ಭಾಷೆಗಳ ಪುಸ್ತಕಗಳಿರುವುದಾಗಿ ಅಂಕೇಗೌಡರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ 35,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 2,500 ಕನ್ನಡ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಯೂ ಇದೆ.
ಪುಸ್ತಕಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ… ಇತಿಹಾಸದ ಜೀವಂತ ದಾಖಲೆಗಳೂ ಇಲ್ಲಿವೆ
ಅಂಕೇಗೌಡರ ಸಂಗ್ರಹದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಭಾಗವೆಂದರೆ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಅವರು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿರುವ ವಸ್ತುಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪದ:
ನಾಣ್ಯಗಳು, ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಗಳು, ಹಳೆಯ ಲಗ್ನಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ಶುಭಾಶಯ ಪತ್ರಗಳು, ಹಳೆಯ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು, ಪೆನ್ನುಗಳು, ಭೂಪಟಗಳು, ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ದಾಖಲೆಗಳು ಕೂಡ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ 19ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು 1832ರಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವೂ ಇದೆ. ಇಂತಹ ವಸ್ತುಗಳು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಬಹುದು.
ಬಾಗಿಲು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತೆರೆದಿದೆ!

ಅಂಕೇಗೌಡರ ಪುಸ್ತಕ ಮನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ವಿಶೇಷತೆ ಉಚಿತ ಜ್ಞಾನ ಪ್ರವೇಶ. ಇಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ ಓದಲು ದೊಡ್ಡ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಸಂಶೋಧಕರು, ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಾಸಕ್ತರು ತಮ್ಮ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಓದಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವೂ ಅಂಕೇಗೌಡರ ಈ ಪ್ರಯತ್ನದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ಪ್ರವೇಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದೆ. ಇದು ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸಂದೇಶವೊಂದನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ: ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ದೊಡ್ಡ ವಿಷಯವಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ದೊಡ್ಡ ವಿಷಯ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವರೆಗೆ…
ಅಂಕೇಗೌಡರ ಪುಸ್ತಕ ಮನೆಗೆ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಗಣ್ಯರು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮಾಜಿ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂ.ಎನ್. ವೆಂಕಟಾಚಲಯ್ಯ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಗೋಪಾಲಗೌಡ, ಸಾಹಿತಿ ಎಸ್.ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪ, ನಾಗತಿಹಳ್ಳಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್, ಸುಧಾಮೂರ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಗಣ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ನಿಜವಾದ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಕೇವಲ ಗಣ್ಯರಲ್ಲ.
ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥಿಗಳು, ಶಾಲಾ–ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಶಿಕ್ಷಕರು, ಸಂಶೋಧಕರು, ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದುಗರು ಇಲ್ಲಿನ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕವೊಂದರಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಸಂಶೋಧಕನಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಅಪರೂಪದ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಕ್ಕರೆ, ಅಂಕೇಗೌಡರ ಐದು ದಶಕಗಳ ಪರಿಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಅದೇ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರತಿಫಲ.
ಲಿಮ್ಕಾ ದಾಖಲೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಗೌರವಗಳು
ಅಂಕೇಗೌಡರ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಗೌರವಗಳು ಸಂದಿವೆ. 2009ರಲ್ಲಿ ಜಿ.ಪಿ. ರಾಜರತ್ನಂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಚಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 2011ರಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ ಗೌರವ, 2014ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. 2018ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪಾಂಡವಪುರ ತಾಲೂಕು 7ನೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಅವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಲಿಮ್ಕಾ ಬುಕ್ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ದೊರೆತಿರುವುದನ್ನು ಹಲವು ಮೂಲಗಳು ದಾಖಲಿಸಿವೆ. 2017ರ ಅಧಿಕೃತ PIB ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲೂ ಈ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
2026ರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ. ಐದು ದಶಕಗಳ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಗೌರವ

2026ರ ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಕೇಗೌಡರಿಗೆ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಅಧಿಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿಭಾಗ ‘ಸಮಾಜ ಸೇವೆ’ ಎಂದು ನಮೂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ಸೇವೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರಿಗೆ ಉಚಿತ ಜ್ಞಾನಪ್ರವೇಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಅಂಕೇಗೌಡರ ಸಾಧನೆ ಕೇವಲ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬುದೇ ಅವರ ಸಾಧನೆಯ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ.
ಇನ್ನೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಸರ್ಕಾರದ ಬೆಂಬಲ
ಅಂಕೇಗೌಡರ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಸೂಕ್ತ ಕಟ್ಟಡ, ಅಲ್ಮೆರಾ, ಹವಾನಿಯಂತ್ರಣ, ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಓದುವ ಕೊಠಡಿಗಳ ಅಗತ್ಯವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಕುರಿತು ಅಂಕೇಗೌಡರು 2026ರ ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಬಳಿಕ ಸರ್ಕಾರವು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ 2 ಎಕರೆ ಜಾಗ ಮತ್ತು ₹5 ಕೋಟಿ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಒದಗಿಸಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಹೊಸ, ಸುಸಜ್ಜಿತ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ. ಇದು ಅಂಕೇಗೌಡರ ಜೀವನದ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು. ಐದು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ಜ್ಞಾನಭಂಡಾರವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಈಗ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ಈಗ ಪುಸ್ತಕ ಮನೆಗೆ ಬೇಕಿರುವುದು ಕಟ್ಟಡ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ
ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಂತಲ್ಲ.
ಇಷ್ಟೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ:
- ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ
- ಪುಸ್ತಕಗಳ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ
- ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣಾಂಶ ನಿಯಂತ್ರಣ
- ಹಳೆಯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ
- ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಣ
- ಅಗ್ನಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
- ಸೂಕ್ತ ಪುಸ್ತಕದ ಅಲ್ಮೆರಾಗಳು
- ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್
- ಸಂಶೋಧಕರಿಗಾಗಿ ಓದುವ ಕೊಠಡಿಗಳು
- ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರು
- ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅಂಕೇಗೌಡರ ಪುಸ್ತಕ ಮನೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಿರುವ ಸ್ಥಳವೆಂದು ನೋಡುವ ಬದಲು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಜ್ಞಾನಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ರೂಪಿಸುವುದು ಅದರ ಭವಿಷ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ಅವಕಾಶವಾಗಿದೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಅಂಕೇಗೌಡರ ಸಂದೇಶ
ಇಂದು ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಪುಟಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ಇ-ಪುಸ್ತಕ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಆನ್ಲೈನ್ ಆರ್ಕೈವ್ಗಳು ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಆದರೂ ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕದ ಮಹತ್ವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಏಕೆಂದರೆ ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕವೊಂದು ಕೇವಲ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಒಂದು ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಭಾಷೆ, ಮುದ್ರಣಶೈಲಿ, ಚಿಂತನೆ, ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನೂ ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂಕೇಗೌಡರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಅನೇಕ ಅಪರೂಪದ ಗ್ರಂಥಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮೌಲ್ಯ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಅವುಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ ಮಾಡಿದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಶೋಧಕರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ದೇಶ-ವಿದೇಶದ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೂ ಉಪಯೋಗವಾಗಬಹುದು.
ಪುಸ್ತಕವೇ ನನ್ನ ಆಸ್ತಿ ಎಂದ ಅಂಕೇಗೌಡರು
ಅಂಕೇಗೌಡರ ಬದುಕಿನ ದೊಡ್ಡ ವಿರೋಧಾಭಾಸವೇನೆಂದರೆ—ಅವರು ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಜ್ಞಾನಸಂಪತ್ತನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಇತರರು ನಿವೇಶನ, ಮನೆ, ಕಾರು, ಚಿನ್ನ, ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಾಗ ಅಂಕೇಗೌಡರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಇತರರಿಗೆ ಬೇಡವಾದ ಪುಸ್ತಕವೊಂದರಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಜ್ಞಾನ ಇರಬಹುದು ಎಂದು ನಂಬಿದರು. ಇತರರು ಹಳೆಯದು’ಎಂದು ಬದಿಗಿಟ್ಟ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಅವರು ಅಪರೂಪದ ದಾಖಲೆ’ಎಂದು ಕಂಡರು. ಅವರ ಬದುಕನ್ನು ಒಂದು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕಾದರೆ: ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗಾಗಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಕೊನೆಗೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನೇ ತನ್ನ ಆಸ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.
ಅಂಕೇಗೌಡರ ಪತ್ನಿಯ ಪಾತ್ರವೂ ಮರೆಯಲಾಗದು
ಇಂತಹ ಬೃಹತ್ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಪುಸ್ತಕಗಳ ಜೋಡಣೆ, ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಪತ್ನಿಯ ಸಹಕಾರವಿದೆ ಎಂದು ಹಲವು ವರದಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಪುಸ್ತಕ ಖರೀದಿಗಾಗಿ ಕುಟುಂಬದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ ಅವರು ಅಂಕೇಗೌಡರೊಂದಿಗೆ ನಿಂತಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಗಳು ದಾಖಲಿಸಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪುಸ್ತಕ ಮನೆ ಕೇವಲ ಅಂಕೇಗೌಡರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲ; ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ತ್ಯಾಗದ ಫಲವೂ ಹೌದು.
ಒಂದು ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಕಲಿಸಿದ ದೊಡ್ಡ ಪಾಠ
ಅಂಕೇಗೌಡರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕ ಸಂಗತಿ ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಅಲ್ಲ; ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ. ಬಸ್ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂಗ್ರಹಕಾರರಾಗಬಹುದು. ಸಣ್ಣ ಸಂಬಳದ ಉದ್ಯೋಗಿಯೊಬ್ಬರು ಜ್ಞಾನಭಂಡಾರ ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು. ಹಳ್ಳಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ದೇಶದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವಂತಹ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜ್ಞಾನಕೇಂದ್ರ ಕಟ್ಟಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಬಂಡವಾಳ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಆಸಕ್ತಿ, ನಿರಂತರತೆ, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕನಸು. ಅಂಕೇಗೌಡರು ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನಿಂದ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅಂಕೇಗೌಡರ ಪುಸ್ತಕ ಮನೆ ಕೇವಲ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಲ್ಲ; ಅದು ಜ್ಞಾನ ದಾಸೋಹದ ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಮಾದರಿ.
ಐದು ದಶಕಗಳ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರೀತಿಗೆ 2026ರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಈಗ 20 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳ ಈ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಪತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ, ಡಿಜಿಟಲೀಕರಿಸಿ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದು ಸಮಾಜದ ಮುಂದಿರುವ ಮುಂದಿನ ದೊಡ್ಡ ಜವಾಬ್ದಾರಿ.
ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಪುಸ್ತಕದ ಸಣ್ಣ ದೀಪ ಇಂದು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಜ್ಞಾನಜ್ಯೋತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ.
ಅಂಕೇಗೌಡರು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವ ಪಾಠ ಒಂದೇ—
ಹಣವನ್ನು ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದರೆ ಆಸ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು;
ಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದರೆ, ಅದು ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಇಂತಹ ಅಕ್ಷರಯೋಗಿಗೆ, ಜ್ಞಾನ ದಾಸೋಹಿಗೆ, ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರೇಮಿಗೆ ಹೃದಯಪೂರ್ವಕ ನಮನಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವರು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕನ್ನಡದ ಕಲಿಗಳು ಎಂದರೂ ತಪ್ಪಾಗದು ಅಲ್ವೇ?