ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಬದಲಿಸಿದ ಬದುಕಿನ ಹಾದಿ, ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಸೇವೆ ಇಂದು ಸಾವಿರಾರು ನಿರ್ಗತಿಕರ ಬದುಕಿಗೆ ಆಸರೆಯಾಗಿದೆ!
ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಲು ದೊಡ್ಡ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ, ಅಧಿಕಾರ, ಪ್ರಭಾವ ಅಥವಾ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಮಾನವೇ ಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜದ ನೋವಿಗೆ ಮಿಡಿಯುವ ಹೃದಯ, ಏನಾದರೂ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಸಂಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪವಿದ್ದರೆ ಸಾಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಮೂಲಕ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹಿರಿಯ ಸಮಾಜಸೇವಕಿ ಡಾ. ಎಸ್.ಜಿ. ಸುಶೀಲಮ್ಮ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡದ ಕಲಿಗಳು ಮಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯೋಣ ಬನ್ನಿ
ಇಂದು ಅಮ್ಮ ಎಂದೇ ಸಾವಿರಾರು ಜನರಿಂದ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸುಶೀಲಮ್ಮ ಅವರು, ಐದು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಅನಾಥ ಮಕ್ಕಳು, ನಿರ್ಗತಿಕ ಮಹಿಳೆಯರು, ವೃದ್ಧರು, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಹಾಗೂ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೇವಲ 15 ರೂಪಾಯಿಗಳಿಂದ 1975ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಅವರ ಸಮಾಜಸೇವೆಯ ಪಯಣ ಇಂದು ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಅವರ ಈ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ 2026ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ.
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದ ಸಮಾಜಸೇವೆಯ ಬೀಜ
ಸುಶೀಲಮ್ಮ ಅವರು 1939ರ ಮೇ 24ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಗಣೇಶಪ್ಪ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನಮ್ಮ ದಂಪತಿಯ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಅನುಕೂಲಸ್ಥವಾಗಿತ್ತು. ತಂದೆ ನೇಯ್ಗೆ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ದೇಶ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ ಉಂಟಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ಸಂಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕ್ರಮೇಣ ಹದಗೆಟ್ಟಿತು.
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇತರರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕುಟುಂಬವೇ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದಾಗ, ಬಡತನದ ನೋವು ಎಂದರೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಸ್ವತಃ ಅನುಭವಿಸಿದರು. ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆಯ ವಾಣಿ ವಿಲಾಸ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸುಶೀಲಮ್ಮ ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಘಟನೆ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅವರು ಒಂಬತ್ತನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಶಾಲೆಯ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ನೀಡಿದ ದೇಣಿಗೆಯಿಂದ ಖರೀದಿಸಿದ್ದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಿತರಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸುಶೀಲಮ್ಮ ಅವರೂ ಆ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಆ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ನೀಡುವಾಗ ಶಿಕ್ಷಕರು, ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಖರೀದಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.
ಆ ಕ್ಷಣ ಸುಶೀಲಮ್ಮ ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡಿತು. ಇಂದು ನಾನು ಬೇರೆಯವರು ನೀಡಿದ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಮುಂದೆ ನಾನೂ ದುಡಿದು ಇಂತಹ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೆರವಾಗಬಾರದೇ? ಅಂದೇ ತಮ್ಮ ದುಡಿಮೆಯಿಂದ ಬಡ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಮುಂದೆ ಅವರ ಇಡೀ ಜೀವನವೇ ಆ ಸಂಕಲ್ಪದ ಸಾಕಾರ ರೂಪವಾಯಿತು.
ಉದ್ಯೋಗ ಜೀವನದಿಂದ ಸಮಾಜಸೇವೆಯತ್ತ
ಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಸುಶೀಲಮ್ಮ ಅವರು 1959ರಲ್ಲಿ ರೆಮ್ಕೊ (REMCO) ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಆಪರೇಟರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿ, ನಂತರ ಶಿಶುಪಾಲನಾ ಕೇಂದ್ರದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕಿ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ದಶಕದ ಉದ್ಯೋಗ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಮಕ್ಕಳ ಆರೈಕೆಯ ಅಗತ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಗಮನಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹದಗೆಟ್ಟಾಗ ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುವ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಅವರನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದವು.
ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಕೇವಲ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಅವರ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ, ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಗೌರವ ದೊರೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಬಲವಾಯಿತು. ಕ್ರಮೇಣ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆಯತ್ತ ಒಲವು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡ ಅವರು, ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಸಮಾಜಸೇವೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡರು. ಸಮಾಜದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕುವುದೇ ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಬೇಕು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು.
ಕೇವಲ 15 ರೂಪಾಯಿಯಿಂದ ಸುಮಂಗಲಿ ಸೇವಾ ಆಶ್ರಮದ ಸ್ಥಾಪನೆ!

1975ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳತಿ ಎಂ. ಕಾಂತಮ್ಮ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಸುಶೀಲಮ್ಮ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಂಗಲಿ ಸೇವಾ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆರಂಭದ ಕಥೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ರೋಚಕ. ಅವರ ಬಳಿ ಇದ್ದದ್ದು ಕೇವಲ 15 ರೂಪಾಯಿ. ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯದ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದದ್ದು ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳು. ಹಣವಿಲ್ಲ, ದೊಡ್ಡ ಕಟ್ಟಡವಿಲ್ಲ, ಉದ್ಯಮಿಗಳ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಏನಾದರೂ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪವಿತ್ತು.
ಈ ಅಲ್ಪ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಆರಂಭವಾದ ಆಶ್ರಮವು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಹಲವು ಬಾರಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಎದುರಾದವು. ಆದರೂ ಸುಶೀಲಮ್ಮ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗುರಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸೊಸೈಟೀಸ್ ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆ 1960ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 1975-76ರಲ್ಲಿ 212/75-76 ನೋಂದಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ ನೋಂದಣಿಯಾಯಿತು.
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಸ್ಥೆ, ಕ್ರಮೇಣ ಅನಾಥ ಮಕ್ಕಳು, ಪರಿತ್ಯಕ್ತ ಮಹಿಳೆಯರು, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿಂಸೆಗೆ ಒಳಗಾದವರು ಮತ್ತು ನಿರ್ಗತಿಕರಿಗೆ ಆಸರೆಯಾಗುವ ದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಇಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಚೋಳನಾಯಕನಹಳ್ಳಿ, ಆರ್.ಟಿ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಆಶ್ರಮವು ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸುಮಾರು 50 ನಿರ್ಗತಿಕ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ವಸತಿ, ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆಶ್ರಮವಲ್ಲ, ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಸಮಗ್ರ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರ
ಸುಮಂಗಲಿ ಸೇವಾ ಆಶ್ರಮದ ವಿಶೇಷತೆ ಏನೆಂದರೆ, ಅದು ಕೇವಲ ಊಟ ಮತ್ತು ವಸತಿ ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗಿ ಬದುಕಲು ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ನೆರವನ್ನು ನೀಡುವ ಸಮಗ್ರ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
- ಪ್ರೇಮಾನಂದ ಮಕ್ಕಳ ಕುಟೀರ : ಅನಾಥ, ಪರಿತ್ಯಕ್ತ ಮತ್ತು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ವಸತಿ, ಆಹಾರ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೇವಲ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅವರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಬೆಳೆಸಿ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬದುಕುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
- ಬಸವಾನಂದ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಬಾಲಕಿಯರ ಶಿಕ್ಷಣ: ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಂಗಲಿ ಸೇವಾ ಆಶ್ರಮ ಬಾಲಕಿಯರ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ, ಬಸವಾನಂದ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಕಣ್ಮಣಿ ಶಿಶುವಿಹಾರದಂತಹ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಲಿಕೆಯ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣವೇ ಕುಟುಂಬದ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದರ ಹಿಂದಿದೆ.
- ಸೌಹಾರ್ದ ಮಹಿಳಾ ಆಶ್ರಯ ಕೇಂದ್ರ : ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಲಹ, ಹಿಂಸೆ, ಪರಿತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುವ ಕೇಂದ್ರವಿದು. ಇಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ವಾತಾವರಣದ ಜೊತೆಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಪುಣ್ಯಕೋಟಿ ವಾನಪ್ರಸ್ಥಾಶ್ರಮ : ವಯಸ್ಸಾದ ನಂತರ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೊಳಗಾದ ಅಥವಾ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಬದುಕು ಕಲ್ಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಗೌರವ, ಪ್ರೀತಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ ದೊರೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ಇದರ ಆಶಯ.
- ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ : ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ, ಉಚಿತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಆರೋಗ್ಯ ನೆರವು ಒದಗಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಆಶ್ರಮ ಬೆಳೆಸಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಲೋಚನೆಗೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಭಾಷ್ಯ ಬರೆದ ಸುಶೀಲಮ್ಮ

ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಹಣ ಅಥವಾ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಅವರಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬೆಳೆಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸುಶೀಲಮ್ಮ ಅವರ ದೃಢವಾದ ನಂಬಿಕೆ. ಈ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳು, ಮಹಿಳಾ ಮಂಡಳಿಗಳು, ವಯಸ್ಕರ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವೃತ್ತಿಪರ ತರಬೇತಿಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.
ಹೊಲಿಗೆ, ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮ, ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ, ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ವಹಣೆಯಂತಹ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಕಾಲ ಮೇಲೆ ತಾವು ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಪ್ರಯತ್ನವೆಂದರೆ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಆಟೋರಿಕ್ಷಾ ಚಾಲನಾ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ್ದು.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರ ಉದ್ಯೋಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಆಟೋರಿಕ್ಷಾ ಚಾಲನೆಯನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರೂ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಸುಮಾರು 30 ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ದುಡಿದು ಉತ್ತಮ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿರುವುದು ಈ ಪ್ರಯತ್ನದ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಹಿಂದಿರುವ ಸಂದೇಶ ಬಹಳ ಸರಳ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರೆ ಅವರು ಯಾರ ಮೇಲೂ ಅವಲಂಬಿತರಾಗದೆ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದಿಂದ ಬದುಕಬಲ್ಲರು.
ಬೆಂಗಳೂರಿನಾಚೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೇವೆ
ಸುಶೀಲಮ್ಮ ಅವರ ಸಮಾಜಸೇವೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆಶ್ರಮದ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರು, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಸಮುದಾಯಗಳ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲು ಹಲವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ವಯಸ್ಕರ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಅಭಿಯಾನ, ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳ ರಚನೆ, ಸಣ್ಣ ಉಳಿತಾಯ ಮತ್ತು ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯ, ಉದ್ಯೋಗ ತರಬೇತಿ, ಪಂಚಾಯಿತಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ನಾಯಕತ್ವ ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು.
ಮಾಗಡಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇರುಳಿಗರು ಮತ್ತು ಕುರುಬರು ಸೇರಿದಂತೆ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ, ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ, ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಹೊಂದಿ, ಗ್ರಾಮಸಭೆ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯಿತಿ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿರುವುದು ಅವರ ಸೇವೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಆಯಾಮವಾಗಿದೆ.
40 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟ ಪರಿಸರ ಪ್ರೇಮಿ!
ಸುಶೀಲಮ್ಮ ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯೂ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಮರಗಳಿಲ್ಲದೆ ಮಳೆ, ನೀರು ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅರಿವಿನಿಂದ ಅವರು ವೃಕ್ಷ ಮಹಾದಾಸೋಹ ಎಂಬ ಪರಿಸರ ಆಂದೋಲನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.
ಈ ಆಂದೋಲನದ ಮೂಲಕ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ 40 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕುರಿತ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಕೇವಲ ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದಷ್ಟೇ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲ. ಅವುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು, ನೀರುಣಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮರಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ.
ಈ ಚಿಂತನೆಯೊಂದಿಗೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮರಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಮತ್ತು ಜನರಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತೆಂಗಿನ ಸಸಿಗಳಂತಹ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಆದಾಯಕ್ಕೂ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಆಶಯ ಅವರಲ್ಲಿದೆ.
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ತತ್ವಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಬದುಕು
ಸುಮಂಗಲಿ ಸೇವಾ ಆಶ್ರಮದ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಸರಳತೆ, ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ, ಗ್ರಾಮಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯೋದಯದ ಚಿಂತನೆಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಸಮಾಜದ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ದೊರೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಕಾರ್ಯಗಳ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು. ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಜಸೇವೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ದಾನ ಮಾಡುವುದಲ್ಲ. ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಕಾಲ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನೀಡುವುದು.
ಅನಾಥ ಮಗುವಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ನಿರ್ಗತಿಕ ಮಹಿಳೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗ, ವೃದ್ಧೆಗೆ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಆಶ್ರಯ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಬಡ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಆರೋಗ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಸಮಾಜಸೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆ
ಐದು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದ ನಿರಂತರ ಸಮಾಜಸೇವೆಗೆ ಸುಶೀಲಮ್ಮ ಅವರಿಗೆ ಹಲವು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಗೌರವಗಳು ಸಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು:
- ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮಕ್ಕಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
- ಶ್ರೀಮತಿ ಯಶೋಧರ ದಾಸಪ್ಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
- ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
- ಡಾ. ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಕ್ಕಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
- ಡಾ. ದುರ್ಗಾಬಾಯಿ ದೇಶಮುಖ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
- ಬಸವ ಪುರಸ್ಕಾರ
- ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
- ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಎನ್. ಮೆನನ್ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
- ನಾಡಪ್ರಭು ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
- ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2020-21)
- ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ – ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ವಿಜಯಪುರ.
ಈ ಎಲ್ಲ ಗೌರವಗಳ ಕಿರೀಟಕ್ಕೆ 2026ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಗರಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಯಿತು.
ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – 2026

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 2026ರ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಶೀಲಮ್ಮ ಅವರ ಜೀವಮಾನದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು. 2026ರ ಮೇ 25ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಂದ ಗೌರವವಲ್ಲ. ಐದು ದಶಕಗಳಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಮಾಜದ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಜನರಿಗಾಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿರುವ ಸಾವಿರಾರು ಸೇವಾಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ಸಂದ ಗೌರವವೂ ಹೌದು.
15 ರೂಪಾಯಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪಯಣದ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವೇನು?.
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಅಳೆಯಬೇಕಾದದ್ದು ಅವರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿ, ಅಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಗಳಿಸಿದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲಲ್ಲ. ಅವರಿಂದ ಎಷ್ಟು ಜನರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಉಂಟಾಯಿತು ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ. ಆ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, ಕೇವಲ 15 ರೂಪಾಯಿಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಸುಮಂಗಲಿ ಸೇವಾ ಆಶ್ರಮ ಇಂದು ಸಾವಿರಾರು ಜನರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಭರವಸೆಯ ಬೆಳಕಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದ ಸಂಕಲ್ಪ, 40 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಸಿಗಳಂತೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹರಡಿದೆ. ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಸರೆಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಪುಟ್ಟ ಪ್ರಯತ್ನ ಇಂದು ಅನೇಕ ತಲೆಮಾರುಗಳ ಬದುಕಿಗೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿದೆ.
ಇಂತಹ ಮಹಾನ್ ಸೇವಾಮೂರ್ತಿಗಳ ಬದುಕು ಇಂದಿನ ಯುವಜನತೆಗೆ ಪರಿಚಯವಾಗಬೇಕು. ಸಮಾಜದಿಂದ ಏನನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನಾವೇನು ನೀಡಬಹುದು ಎಂದು ಯೋಚಿಸುವ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು. ಸುಶೀಲಮ್ಮ ಅವರಂತಹ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವಕರು ಇರುವುದೇ ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದ ನಿಜವಾದ ಸಂಪತ್ತು. ಇದೇ ಅಲ್ಲವೇ ನಿಜವಾದ ಸಾಧನೆ?