ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾ

ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುವ ದಸರಾದಂತೆಯೇ ಕೊಡಗಿನ ಮಡಿಕೇರಿಯ ದಸರಾ ಆಚರಣೆಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಆರಂಭವಾಗಿ ಸಂಜೆ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಮಾನದ ವೇಳೆಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡರೆ ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾ ಆರಂಭವಾಗುವುದೇ ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆ. ಹಾಗಾಗಿ ದಸರಾ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮಡಿಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಮಾತು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇಂತಹ ಅದ್ದೂರಿಯಾದ ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ತಿಳಿದು ಕೊಳ್ಳೋಣ.

ಮೈಸೂರಿನ ದಸರಾಕ್ಕಿರುವ ಇತಿಹಾಸದಂತೆಯೇ ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾಕ್ಕೂ ಪುರಾತನವಾದ ಇತಿಹಾಸವಿದ್ದು, ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಇಕ್ಕೇರಿಯಿಂದ ಕೊಡಗಿನ ಹಾಲೇರಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದ ಹಾಲೇರಿ ವಂಶಸ್ಥರು ವಿಜಯದಶಮಿ ಆಚರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೊಡಗನ್ನು ಆಳಿದ ದೊಡ್ಡವೀರರಾಜೇಂದ್ರ ಮಹಾರಾಜರು ಸಹಾ ಆಯುಧಪೂಜೆ, ಶ್ರೀದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ನವರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬದಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ.

md4

ಇನ್ನು ಜನಪದ ಉಲ್ಲೇಖದ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು‌ 300 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮಡಿಕೇರಿಯ ಸುತ್ತ ಮುತಲ್ಲೂ ಭಾರೀ ಸಾಂಕ್ರಮಿಕ ರೋಗ ತಲೆದೋರಿ ನೂರಾರು ಮಂದಿ ಸಾವನ್ಬಪ್ಪಿದ್ದರಂತೆ. ಆಗ ಊರಿನ ಜನರೆಲ್ಲಾ ಸೇರಿ ತಮ್ಮ ಊರಿನ ಶಕ್ತಿದೇವತೆಗಳ ಮೊರೆ ಹೋದಾಗಾ, ಅವರ ಮೊರೆಯನ್ನು ಆಲಿಸಿದ ಶಕ್ತಿದೇವತೆಗಳು ರೋಗವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿದವು ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇರುವ ಕಾರಣ, ಅಂದಿನಿಂದ ಪ್ರತೀವರ್ಷವೂ ನವರಾತ್ರಿಯ ಒಂಭತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಈ ಶಕ್ತಿದೇವತೆಗಳ ಕರಗವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಆ ಒಂಭತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಗರ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ವಿಜಯದಶಮಿಯ ಮುನ್ನಾ ದಿನ ಶಕ್ತಿದೇವತೆಗಳ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಹಿಂದೆ ಪಾರ್ವತೀ ದೇವಿ ದುಷ್ಟರನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಹೊರಡುವ ಮುನ್ನಾ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದಳಂತೆ. ಆಗ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ತನ್ನ ಆಯುಧಗಳಾದ ಶಂಖ ಚಕ್ರ ಗಧೆ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಪಾರ್ವತೀ ದೇವಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಕಳುಹಿಸಿದನಂತೆ. ಆಗ ಪಾರ್ವತೀ ದೇವಿ ವಿವಿಧ ದೇವತೆಗಳ ರೂಪ ತಾಳಿ, ಅದೇ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಆ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದಳಂತೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅಂದಿನಿಂದ ಪ್ರತೀವರ್ಷವೂ ಆ ಊರಿನ ನಾಲ್ಕು ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆಗಳಾದ ಕಂಚಿ ಕಾಮಾಕ್ಷಿ, ಕುಂದುರುಮೊಟ್ಟೆ ಚೌಟಿಮಾರಿಯಮ್ಮ, ದಂಡಿನ ಮಾರಿಯಮ್ಮ, ಕೋಟೆ ಮಾರಿಯಮ್ಮನ ಕರಗದ ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ಅಚರಿಸುವ ಪದ್ದತಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಥಳೀಯರ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

md9

ಮಡಿಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ದಸರಾ ಆಚರಣೆ ಬಹಳ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಆಚರಣೆಯ ತಯಾರಿ ಸುಮಾರು 3 ತಿಂಗಳ ಮೊದಲೇ ಆರಂಭವಾಗಿ ಸ್ಥಳಿಯರಿಂದ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡಿ ದಸರಾ ಸಿದ್ಧತೆಗೆ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಾಲಯ ಅಮವಾಸ್ಯೆಯ ಮಾರನೆಯ ದಿನದಂದು ಈ ನಾಲ್ಕು ದೇವಾಲಯಗಳ ಅರ್ಚಕರು ಕರಗ ಕಟ್ಟಲು ಬೇಕಾದ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಊರ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಪಂಪಿನ ಕೆರೆ ಎಂಬ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭಾಜಾಭಜಂತ್ರಿ ತಂಡದಿಂದಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಕರಗವನ್ನು ಹೊರುವ ಪೂಜಾರಿಯು ತಲೆಯ ಕೂದಲನ್ನು ನುಣ್ಣಗೆ ತೆಗಿಸಿ, ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಕಚ್ಚೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣದಾದ ಕತ್ತಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮರದ ಬೆತ್ತವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುತ್ತಾರೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅರ್ಚಕರು ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಕನಕಾಂಬರ, ಸೇವಂತಿಗೆ ಮೊದಲಾದ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕರಗ ಕಟ್ಟಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ ಕರಗ ಕಟ್ಟಿದ ನಂತರ ಈ ನಾಲ್ಕು ಕರಗಗಳಿಗೆ ಪೂಜೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಪೂಜೆಯ ನಂತರ ದೇವಾಲಯದ ಅರ್ಚಕರು ತಮ್ಮ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕರಗವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ರಥಬೀದಿಲ್ಲಿರುವ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕರಗದ ನೃತ್ಯ ನೋಡಲು ತುಂಬಾ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ ಕರಗದ ಮೂಲಕ ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆಗೊಂಡು ಈ ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆಗಳ ಕರಗ ಉತ್ಸವ ಮುಂದಿನ 9 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಗರದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

md8

ಈ ಕರಗಗಳು ಮಡಿಕೇರಿ ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್9 ದಿನಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆ ಕರಗ ಬರುವ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀ ಮನೆಯವರೂ ಬಹಳ ಶ್ರದ್ಧಾ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಾರಿಸಿ ಗುಡಿಸಿ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ರಂಗೋಲಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟು ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಈ ಕರಗ ಬಂದಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಮಂಗಳಾರತಿ ಮಾಡಿ ನಮಿಸುವುದು ಇಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ. ಈ ನಾಲ್ಕು ಕರಗಗಳು ಮಡಿಕೇರಿಯ ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಈ 10 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ . ಎಲ್ಲಾ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳನನ್ನೂ ಬಗೆ ಬಗೆಯ ಬಣ್ಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿರುವ ಕಾರಣ, ಇಡೀ ಮಡಿಕೇರಿ ಝಗಮಗಿಸುತ್ತಾ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

md1

ದಸರಾದ 10 ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ 7 ದಿನಗಳು ಮಡಿಕೇರಿಯ ಟೌನ್ ಹಾಲ್ ಕಾವೇರಿ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆದರೆ, ಉಳಿದ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಗಾಂಧಿ ಮೈದಾನ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ರಾಜಸೀಟ್ ಬಳಿಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಜಯದಶಮಿಯ ದಿನ ರಾತ್ರಿ 9 ರಿಂದ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿ ಆರಂಭವಾದರೆ, ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 6 ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಮೈಸೂರಿನ ದಸರಾ ನೋಡಲು ಬಂದ ಅನೇಕರು ಅಲ್ಲಿನ ಬನ್ನಿ ಮಂಟಪದ ಪೂಜೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ ನೇರವಾಗಿ ಮಡಿಕೇರಿಗೆ ಬಂದು ರಾತ್ರಿ ಇಡೀ ನಡೆಯುವ ವಿವಿಧ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸುವ ರೂಢಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

md2

ಮಡಿಕೇರಿ ಹತ್ತು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಹೊರಡುವ ಮೆರವಣಿಗೆಯೇ ಇಲ್ಲಿಯ ದಸರಾದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ ಅತಿಶಯವೇನಲ್ಲ. ವಿಜಯದಶಮಿಯ ರಾತ್ರಿ ಸುಮಾರು 9 ಗಂಟೆಗೆ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮಾರನೇಯ ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉತ್ಸವವೂ ಸುಮಾರು 2೦ 25 ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರವಿದ್ದು ತರ ತರಹದ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ವಿವಿಧ್ಯಮಯ ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ನೋಡಿದರೇ ಬಲು ಆನಂದ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಉತ್ಸವಗಳ ಮುಂದೆ ಬಾಜಾ ಭಜಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಡಿಜೆಯ ಮುಖಾಂತರ ಎದೆ ಝಲ್ ಎನಿಸುವಂತಹ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಮನಸೋ ಇಚ್ಚೆ ಕುಣಿಯಲೆಂದೇ ಸಾವಿರಾರು ಯುವಕರು ಬರುತ್ತಾರೆ.

md10

ಮಡಿಕೇರಿಯ ದಸರಾ ಈ ಪರಿಯಾದ ಅದ್ದೂರಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸುವಂತಾಗಲೂ ಕಾರಣೀಭೂತರಾದ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಭೀಮ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೇ ಬೇಕಿದೆ. ಭೀಮ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಪೂರ್ವಜರು ರಾಜಸ್ಥಾನದಿಂದ ಮೈಸೂರಿಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಲ ಕ್ರಮೇಣ ಭೀಮ್ ಸಿಂಗ್ ಆವರ ತಂದೆ ಅರ್ಜುನ್ ಸಿಂಗ್ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಡಿಕೇರಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು. ಅಪಾರ ದೈವ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದ ಭೀಮ್ ಸಿಂಗ್ ಆರ ಕುಟುಂಬ ಈ ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಮೆರಗನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮದಿಕೇರಿ ದಸರಾ ಮಹೋತ್ಸವದ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಚಾಲಕರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಹಿಂದೆ ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಜನರು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತೊಕೊಂಡೋ ಇಲ್ಲವೇ ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೊಂಡುಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಭೀಮ್ ಸಿಂಗ್ ಮೂತ್ತ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಟ್ರಾಕ್ಟರ್ ಮೇಲೆ ಹಲಗೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ನಯನ ಮನೋಹರವಾದ ಸುಂದರವಾದ ಮಂಟಪಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ದಸರಾ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಕರ್ಷಣಿಯವಾಗಿಸಿದರು.

1958 ರಲ್ಲಿ ಭೀಮ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ತಂದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಅವರ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯವರೂ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹಿಂದಿಗಿಂತಲೂ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಮುಖಾಂತರ ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾ ಉತ್ಸವದ ವೈಭವಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮೆರಗನ್ನು ತಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾದ ಬಗ್ಗೆ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿದ ನಂತರ, ಇನ್ನೇಕೆ ತಡಾ, ಈ ಬಾರಿ ಸಮಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮೈಸೂರು ದಸರಾದ ಜೊತೆ ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾವನ್ನೂ ಸಹಾ ನೋಡಿಕೊಂಡು ಅದರ ಅನುಭವವನ್ನು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ತೀರೀ ಅಲ್ವೇ?

ಏನಂತೀರೀ?
ನಿಮ್ಮವನೇ ಉಮಾಸುತ

ಏರ್ ಇಂಡಿಯ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ನೆಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಚರ್ಚೆ ಎಂದರೆ, ಈ ಸರ್ಕಾರ ದೇಶವನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಮಾರಲು ಹೊರಟಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ ನಡೆಸಿ ಎಂದು ಅವರನ್ನು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ತಂದರೆ ಇವರು ಹೀಗೆ ಒಂದೊಂದೇ ಸರ್ಕಾರೀ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅವರಿಗೆ ಯಾವ ಹಕ್ಕಿದೆ? ಎಂಬುದರ ಕುರಿತಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಡೆಯುತ್ತಿರುದಾದರೂ ಏನು? ಎಂಬುದರ ಕುರಿತಾಗಿ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡೋಣ.

ಅದೊಂದು ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳ ಶಾಲೆ. ಶಾಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಪ್ರತೀ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೂ ಒಂದೊಂದು ಹಣ್ಣನ್ನು ತರಲು ಹೇಳಿದ್ದ ಕಾರಣ ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮಾರನೆಯ ದಿನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಂದು ಅದನ್ನು ಆ ಶಿಕ್ಷಕಿಗೆ ತೋರಿಸಿದಾಗ ಅದನ್ನು ತಾನು ಹೇಳುವವರೆಗೂ ತಮ್ಮ ಚೀಲದಲ್ಲೇ ಇಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳಲು ತಿಳಿಸಿದರೆ, ಹೀಗೆ ಒಂದು, ಎರಡು, ಮೂರು, ನಾಲ್ಕು ಹೀಗೇ ಹತ್ತು ದಿನಗಳು ಕಳೆದವು. ಚೀಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಣ್ಣು ಕೊಳೆತು ನಾರಲು ಆರಂಭವಾದಾಗ, ಅದರ ನಾತವನ್ನು ತಡೆಯಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅಗದಿದ್ದರೂ ಶಿಕ್ಷಕಿಯ ಭಯದಿಂದ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅದೊಮ್ಮೆ ಎಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡಿ ಆ ಕೊಳೆತ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಬೀಸಾಡಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಎಲ್ಲರೂ ಕೊಳೆತು ನಾರುತ್ತಿದ್ದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಬಿಸಾಡಿದ ನಂತರ ನೆಮ್ಮೆದಿಯಾಗಿ ಶಾಲೆಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ದಿನ ಶಿಕ್ಷಕಿಯು ಎಲ್ಲರೂ ನಾನು ಹೇಳಿದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಜೋಪಾನವಾಗಿ ಇಟ್ಟು ಕೊಂಡಿದ್ದೀರಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ಒಕ್ಕೊರಲಿನಿಂದ, ಮಿಸ್, ಐದಾರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದ ಹಣ್ಣುಗಳು ದಿನೇ ದಿನೇ ಕಳೆದಂತೆ ಕೊಳೆತು ನಾರುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದೇ, ವಿಧಿ ಇಲ್ಲದೇ ಬಿಸಾಡಬೇಕಾಯಿತು ಎಂದರು. ಇಂತಹ ಉತ್ತರವನ್ನೇ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಇದೇ ನೋಡಿ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳದೇ ಮುಂದೂಡುತ್ತಾ ಹೋದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಲ್ಬಣವಾಗಿ ಈ ರೀತಿಯಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು.

ಆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಂದು ಶಿಕ್ಷಕಿ ತೋರಿಸಿದ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಯನ್ನೇ ಇಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವೂ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಆಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದು ಸೂಕ್ತವಾದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೇ ಅದೇ ಸರ್ಕಾರದ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅರ್ಹತೆಯೇ ಇಲ್ಲದವರು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ತುಳುಕಿ ಕೆಲಸವೇ ಮಾಡದೇ ಕೈತುಂಬ ಸಂಬಳ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವರೇ ಹೆಚ್ಚಾದ ಪರಿಣಾಮ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಉದ್ಯಮಗಳೂ ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸ ತೊಡಗಿದವು. ದುರಾದೃಷ್ಟವಷಾತ್ ಈ ಹಿಂದೆ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಜನರ ತೆರಿಗೆ ದುಡ್ಡುಗಳನ್ನು ಅನುದಾನವಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತಲೇ ಸೆರಗಿನಲ್ಲಿ ಕೆಂಡವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿಯೇ, ಇಂದಿನ ಸರ್ಕಾರ ಅದನ್ನು ಖಾಸಗೀ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೊತೆ ಮರುಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ (Disinvestment) ಇಲ್ಲವೇ ಬಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಖಾಸಗಿಯವರಿಗೆ ಪರಿಭಾರೆ ಮಾಡಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡಲು ಹೊರಟಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಶ್ಲಾಘನೀಯವೇ ಸರಿ. ದುರಾದೃಷ್ಟವಷಾತ್ ತಾ ಕಳ್ಳ ಪರರ ನಂಬ ಎನ್ನುವಂತಿರುವ ಕೆಲವರು ಸರ್ಕಾರದ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಕೆ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಎಡುವುತ್ತಿರುವುದಲ್ಲದೇ, ಅದನ್ನೇ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಜನರನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ದಂಗೆ ಏಳುವಂತೆ ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಚ್ಚರಿಯೇ ಸರಿ.

ಸರ್ಕಾರದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದ ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ನಷ್ಟವನ್ನೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನುಂಗಲಾರದ ತುತ್ತಾಗಿತ್ತು. 2009-10ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಿಂದೀಚೆಗೆ ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾಗಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ₹ 1,10,276 ಕೋಟಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ್ದರೂ ರಾವಣ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಅರೆಕಾಸಿನ ಮಜ್ಜಿಗೆಯಂತಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಉದ್ಧಾರವಾಗದೇ ಹೋದಾಗಾ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಶೇ 100ರಷ್ಟು ಬಂಡವಾಳ ಹಿಂಪಡೆಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಅಷ್ಟೂ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಬಹಿರಂಗ ಹರಾಜಿಗೆಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ಕರೆದಾಗ, ಏಳು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಿದವು. ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಐದು ಪ್ರಸ್ತಾವಗಳು ನಿರ್ಧಾರಿತ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ತಿರಸ್ಕೃತಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಟಾಟಾ ಸನ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗೆ ₹ 18,000 ಕೋಟಿಯ ಭಾರೀ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಾಂತರವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಘೋಷಿಸಿದಾಗ, ನೆಮ್ಮದಿಯ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುವಂತಾಗಿದೆ ಎಂದರೂ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯೇನಲ್ಲ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಒಟ್ಟು ಸಾಲದ ಹೊರೆ ₹ 61,562 ಕೋಟಿಗಳಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಟಾಟಾ ಸನ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯು ₹ 15,300 ಕೋಟಿ ಸಾಲದ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ₹ 46,262 ಕೋಟಿ ಸಾಲ ತೀರುವಳಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಏರ್ ಇಂಡಿಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಹಿತರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಶ್ಲಾಘನೀಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನೂ ಒಂದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಅವರ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತತ್ಪರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸುಧೀರ್ಘವಾದ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೇ ಇಲ್ಲವೇ, ಅಂತಹವರನ್ನು ಸ್ವಯಂ ನಿವೃತ್ತಿ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ತರಬೇಕೇ ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನ ಟಾಟಾ ಕಂಪನಿಯದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿರುವುದು ಉತ್ತಮ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ತನ್ಮೂಲಕ ಜರಡಿಯಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಕಾಳುಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಜೊಳ್ಳುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಉದುರಿಹೋಗಿ ಕಂಪನಿಗೆ ಲಾಭವಾಗಲಿದೆ ಎನ್ನುವುದೇ ಎಲ್ಲರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ.

ai4

ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಏರ್ ಇಂಡಿಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದೇ ಜೆಆರ್‌ಡಿ ಟಾಟಾರವರು. ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಆರಂಭಿಸಿದ ಕತೆಯೇ ಒಂದು ರೋಚಕವಾಗಿದೆ. ಜೆಆರ್‌ಡಿ ಟಾಟಾರವರ ಬಾಲ್ಯವೆಲ್ಲವೂ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಲೂಯಿಸ್ ಬ್ಲೂರಿಯೋಟ್‌ನ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದದ್ದಲ್ಲದೇ, 1907 ರಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಗರೋತ್ತರ ವಿಮಾನಯಾನವನ್ನು ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದಂತಹವರಾಗಿದ್ದರು. 1929 ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ (ಅಗಿನ ಬಾಂಬೆ) ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್ ಆರಂಭಿಸಿ, ವಿಮಾನಗಳ ಕುರಿಗಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸುಮಾರು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ವಿಮಾನ ಯಾನ ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲದೇ, ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1932 ರಲ್ಲಿ 2 ಲಕ್ಷ ರೂ.ಗಳ ಹೂಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಟಾಟಾ ಏವಿಯೇಷನ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಾವೇ ಸ್ವತಃ ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಮೊದಲ ವಿಮಾನದ ಚಾಲನೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅದು ಕೇವಲ ಸರಕು ಸಾಗಣಿಕೆಯ ವಿಮಾನವಾಗಿದ್ದು, ಅತೀ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಲಾಭ ಗಳಿಸುವ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ 1937 ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಟಾಟಾ ಏರ್ ಮೇಲ್ ಲಾಭ 60,000 ರಿಂದ 6 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಏರಿತ್ತು.

ai1

1938 ರಲ್ಲಿ ಈ ವಿಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಟಾಟಾ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಕೊಂಡಾಗಲೇ ಪ್ರಪಂಚಾದ್ಯಂತ. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಅಂದಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಟಾಟಾ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸಿನ ಎಲ್ಲಾ ವಿಮಾನಗಳನ್ನೂ ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದು ಅದನ್ನು ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಮುಗಿದ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದ ಫಲವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಟಾಟಾ ಸಂಸ್ಥೆ ವಿಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದದ್ದಲ್ಲದೇ, 1946 ರಲ್ಲಿ ಟಾಟಾ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್ ಎಂದಿದ್ದ ಹೆಸರನ್ನು ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1947 ರಲ್ಲಿ, ಏರ್-ಇಂಡಿಯಾ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎಂಬಂತಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ಶೇಕಡಾ 49 ರಷ್ಟು ಪಾಲಿನ ಜೊತೆಗೆ ಟಾಟಾ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಶೇಕಡಾ 25 ರಷ್ಟನ್ನು ಪಾಲು ಮತ್ತು ಉಳಿದ್ದದ್ದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿರುವ ಒಂಡಂಬಡಿಕೆಗೆ ಸಹಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಬಾಂಬೆ-ಲಂಡನ್ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಯಾನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ತನ್ನ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಈಗ ಬಹುಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಮಹಾರಾಜನನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.

ai5

ಅದೇಕೋ ಏನೋ ಅಂದಿನ ನೆಹರು ಸರ್ಕಾರ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆಯೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣದತ್ತ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿ, ಸರ್ಕಾರದ್ದೇ 49 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, 1953 ರಲ್ಲಿ, ಟಾಟಾ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ 2.8 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಲವಂತವಾಗಿಯೇ ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ ಸರ್ಕಾರ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಿತು, ಸರ್ಕಾರದ ಈ ರೀತಿ ನೀತಿಗಳು ಜೆಆರ್‌ಡಿ ಟಾಟಾ ಅವರಿಗೆ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ, ಸರ್ಕಾರವು ವಾಯು ಸಾರಿಗೆ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡ ರೀತಿ ಅವರಿಗೆ ಕೋಪದ ಜೊತೆಗೆ ಬೇಸರವನ್ನೂ ತರಿಸಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣವಾದರೂ, ಸುಮಾರು 25 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜೆಆರ್‌ಡಿ ಟಾಟಾ ಅವರನ್ನೇ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಸಿದ ಅಂದಿನ ಸರ್ಕಾರ ಜನವರಿ 1, 1978 ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈನಿಂದ ಹಾರಿದ್ದ ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಬೋಯಿಂಗ್ 747 ವಿಮಾನವು ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಪತನವಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ 213 ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂಧಿ ವರ್ಗ ಸಮುದ್ರದ ಪಾಲಾದಾಗ ಅಂದಿನ ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ಸರ್ಕಾರವು ಜೆಆರ್‌ಡಿ ಟಾಟಾವನ್ನು ಅಧ್ಕಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ವಜಾಮಾಡಿತು.. ಮುಂದೆ 1980 ರಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಜೆಆರ್‌ಡಿ ಟಾಟಾ ಅವರನ್ನು ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾದ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಗೆ ಮರಳಿ ಕರೆ ತಂದಿದ್ದಲ್ಲದೇ, 1986 ರವರೆಗೂ ಅದೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಸಿದ ನಂತರ ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಸ್ವತಃ ಅದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪೈಲೆಟ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದ ಶ್ರೀ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರು ರತನ್ ಟಾಟಾ ಅವರನ್ನು ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು. ರತನ್ ಟಾಟಾರವರು 1989 ರವರೆಗೆ ಅದೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆದಿದ್ದರು.

ai2

1990 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹರಾವ್ ಮತ್ತು ಅಂದಿನ ಹಣಕಾಸಿನ ಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಮನಮೋಹನ ಸಿಂಗ್ ಆವರ ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಉದಾರೀಕರಣದ ನಂತರ ನಂತರ, ಹತ್ತಾರು ಖಾಸಗಿ ವಿಮಾನ ಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಆರಂಭವಾಗಿ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ಹಾರಾಟದ ಜೊತೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಕೊಡಲಾರಂಭಿಸಿ ಕೊಟ್ಟ ಹಣಕ್ಕೆ ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಮೋಸವಿಲ್ಲದಂತೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಸರ್ಕಾರೀ ನಿರಂಕುಶ ಧೋರಣೆಯನ್ನೇ ಹೊಂದಿದ್ದ ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಷ್ಟದತ್ತ ಜಾರಿ ಹೋಗಿ ಕಡೆಗೆ ವಿಮಾನಗಳು ಬಾನಿಗೆ ಏರಲಾದಷ್ಟು ಹದಗೆಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದು ಈಗ ಇತಿಹಾಸ.

WhatsApp Image 2021-10-08 at 11.39.21 PM

ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾದ ತನ್ನ 89 ನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಒಂದು ವಾರದಲ್ಲಿಯೇ 68 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15, 2021ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಾನೇ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ್ದ ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದ ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಂಬ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ನಿಜವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಮೆರೆದಿದೆ ಎಂದರೂ ತಪ್ಪಾಗದು. ಜನವರಿ 1961ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಜಾನ್ ಎಫ್ ಕೆನಡಿಯವರು, ನಿಮ್ಮ ದೇಶವು ನಿಮಗಾಗಿ ಏನು ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಕೇಳಬೇಡಿ, ಅದರ ಬದಲಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ನೀವು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು? ಎಂದು ಒಮ್ಮೆ ಯೋಚಿಸಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಇಂದು ಟಾಟಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ, ಅನನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಭಿನಂದನಾರ್ಹವೇ ಸರಿ.

ಲಾಭದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಕೊಂಡು ಕೊಳ್ಳಲು ಸರದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಕೊಂಡವರೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವಾಗ, ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೊರೆಯಾಗಿ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಟೆಗಾಗಿ ಖರೀದಿಸಿ, ತನ್ಮೂಲಕ ಸಾವಿರಾರು ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ನೀಡುವುದಲ್ಲದೇ, ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮಹಾರಾಜನ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಲು ಹೊರಟಿರುವ ಟಾಟಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಬೆಂಬಲನ್ನು ಕೊಡೋಣ. ಕೆಮ್ಮುವಳಾದರೂ ನಮ್ಮವಳಲ್ಲವೇ? ಎನ್ನುವ ಗಾದೆಯಂತೆ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸಿರುವ ಕಾರಣ, ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ವಿಮಾನ ಯಾನ ಮಾಡುವಾಗ ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲೇ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಮುಖಾಂತರ ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಲಾಭದ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವತ್ತ ನಮ್ಮ ಅಳಿಲು ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸೋಣ. ಹನಿ ಹನಿ ಗೂಡಿದರೆ ಹಳ್ಳ. ತೆನೆ ತೆನೆ ಗೂಡಿದರೆ ಬಳ್ಳ ಅಲ್ವೇ?

ಏನಂತೀರೀ?
ನಿಮ್ಮವನೇ ಉಮಾಸುತ