ಸಾಹಿತಿ • ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗ್ರಹಕಾರ • ಸಂಶೋಧಕ • ಪ್ರವಚನಕಾರ • ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಷ್ಟು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದಬಹುದು? ಎಷ್ಟು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು? ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಪುಸ್ತಕಸಂಗ್ರಹ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಬಹುದು? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉತ್ತರಗಳಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಪುಸ್ತಕಮನೆ ಹರಿಹರಪ್ರಿಯ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಾಗ ಆ ಎಲ್ಲ ಅಳತೆಗಳೂ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿರುವ, ಹಲವು ದಶಕಗಳಿಂದ ಅಪರೂಪದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿರುವ, ಸ್ವತಃ ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿರುವ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಓದುವ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಸಮಾಜದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಮೃತಿಯಾಗಿ ಕಂಡ ಸಾಹಿತಿ ಹರಿಹರಪ್ರಿಯರ ಬದುಕು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಪರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ಅಂತಹ  ಹರಿಹರಪ್ರಿಯರ ಕುರಿತಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡದ ಕಲಿಗಳು ಮಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯೋಣ ಬನ್ನಿ

ಆಂಧ್ರಮೂಲದ ಸಾತವಲ್ಲಿ ವೇಂಕಟವಿಶ್ವನಾಥ ಭಟ್ಟ ಅವರು ಹರಿಹರಪ್ರಿಯ’ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 1952ರ ಜನವರಿ 20ರಂದು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವರು ಮಂಡ್ಯ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣದ ನಂತರ ಕನ್ನಡ ಜಾಣ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಬದುಕಿನ ಬಹುಪಾಲು ಪುಸ್ತಕ, ಬರಹ, ಭಾಷಣ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ–ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸುತ್ತಲೇ ಬೆಳೆದಿದೆ.

ಬಡತನದ ನಡುವೆ ಬೆಳೆದ ಬಾಲಕ

ಹರಿಹರಪ್ರಿಯರ ಬಾಲ್ಯ ಸುಖ ಸಮೃದ್ಧಿಯದ್ದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ತಂದೆ ಆಂಜನೇಯ ದೇವಾಲಯದ ಅರ್ಚಕರಾಗಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ತುಂಡು ಹೊಲವೊಂದಿದ್ದರೂ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಒಂದೇ ಊರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ನಿಲ್ಲುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅರ್ಜುನಹಳ್ಳಿ, ಚಿಕ್ಕವಡ್ಡರಗುಡಿ, ಹೊಸರಾಮನಹಳ್ಳಿ; ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗದ್ದೆಹೊಸೂರು, ಮಂದಗೆರೆ, ಕೃಷ್ಣರಾಜಪೇಟೆ, ನಾಗಮಂಗಲ, ಕಿಕ್ಕೇರಿ, ಮಿರ್ಲೆ; ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಳೆನರಸೀಪುರ—ಹೀಗೆ ಹಲವು ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತ, ಕೊನೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಕೊಟ್ಟವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಕಷ್ಟಗಳ ನಡುವೆಯೇ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂದುವರಿಸಿದ ಬಾಲಕ ಮುಂದೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಗಂಭೀರ ಓದುಗರಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡದ್ದು ಅವರ ಬದುಕಿನ ಮೊದಲ ದೊಡ್ಡ ತಿರುವು. ಅವರು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯವರೆಗೆ ಓದಿ, ನಂತರ‘ಕನ್ನಡ ಜಾಣ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಮಟ್ಟದ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದರು. ಅಧಿಕೃತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪದವಿಗಿಂತಲೂ ಓದು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವೇ ತಮ್ಮ ಬೌದ್ಧಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅವರ ಜೀವನಪಥವೇ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಲೆಕ್ಕವೇ ಇಲ್ಲ!

ಹರಿಹರಪ್ರಿಯರ ಬದುಕಿನ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷತೆ. ಅವರು ಮಾಡದ ವೃತ್ತಿಯೇ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವಷ್ಟು ವಿವಿಧ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಲಾರಿ ರೈಟರ್, ಸೊಸೈಟಿ ಗುಮಾಸ್ತೆ, ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿಗಾರ, ವಾಚನಾಲಯದ ಸಹಾಯಕ, ಮುದ್ರಣಾಲಯದ ಪ್ರೂಫ್ ರೀಡರ್, ಸಾಹಿತಿಗಳ ಬಳಿ ಶುದ್ಧಪ್ರತಿ ತಯಾರಕ, ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ. ಹೀಗೆ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ ಯಾವ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅವರೊಳಗಿನ ಓದುಗ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗ್ರಹಕಾರ ಮಾತ್ರ ಬದಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಉದ್ಯೋಗ ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿಗಾಗಿ; ಪುಸ್ತಕಗಳು ಬದುಕಿಗಾಗಿ. ಇದೇ ಅವರ ಜೀವನದ ಸರಳ ಸೂತ್ರವೆನ್ನಬಹುದು.

16ನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೇ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹೆಜ್ಜೆ

ಹರಿಹರಪ್ರಿಯರು ತಮ್ಮ 16ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಸಾಹಿತ್ಯಕೃಷಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಕನ್ನಡದ ಜೊತೆಗೆ ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅವರ ಓದು ಮತ್ತು ಬರಹ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಕಾವ್ಯದಿಂದ ಕಾದಂಬರಿಯವರೆಗೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರದಿಂದ ಸಂಶೋಧನೆಯವರೆಗೆ, ವಿಮರ್ಶೆಯಿಂದ ಅನುವಾದದವರೆಗೆ ಅವರು ಹಲವು ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರನ್ನು ಕೇವಲ ‘ಸಾಹಿತಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಅವರ ಸೃಜನಶೀಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ–ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬರಹಗಾರ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದವರು. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಬರಹದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನೂ ಮೀರಿ ಕಾವ್ಯ, ಕಾದಂಬರಿ, ಕತೆ, ನಾಟಕ, ವಿಚಾರವಿಮರ್ಶೆ

ಪುಸ್ತಕಮನೆ, ಒಂದು ಗ್ರಂಥಾಲಯವಲ್ಲ, ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ದಾಖಲೆ

ಹರಿಹರಪ್ರಿಯರ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಪದವೇ ಪುಸ್ತಕಮನೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಖಾಸಗಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಲ್ಲ. ಹಲವು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಅವರು ಹುಡುಕಿ, ಖರೀದಿಸಿ, ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಕನ್ನಡ, ತೆಲುಗು, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಬೃಹತ್ ಸಂಗ್ರಹ ಇದಾಗಿದೆ. ಹರಿಹರಪ್ರಿಯರ ಪುಸ್ತಕಮನೆಗೆ ಅಪರೂಪದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಓದುಗರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಸಮಗ್ರತೆ ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ನೋಡಬೇಕಾದರೆ ಪುಸ್ತಕಮನೆಗೆ ಬರಬೇಕು. ಇದು ಕೇವಲ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ.

ಒಂದು ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಸಾಹಿತ್ಯ ಚಳವಳಿಗಳು, ಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ಲೇಖಕರು ಮತ್ತು ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದೇ ಇದರ ದೊಡ್ಡ ಮೌಲ್ಯ.

ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರದರ್ಶನ!

ಹರಿಹರಪ್ರಿಯರ ಪುಸ್ತಕಸೇವೆಯ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸತತ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಸಿದ ದಾಖಲೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಸುಮಾರು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪುಸ್ತಕಮನೆ ಎಂಬ ಸಾಮಾಜಿಕ–ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯೂ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಪುಸ್ತಕದ ಸುತ್ತ ಓದುಗರ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಅವರದ್ದು.  ಅವರ ಪುಸ್ತಕಮನೆಗೆ ಅಪರೂಪದ ಕೃತಿಯೊಂದನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬಂದವರು, ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೇ ಅಲ್ಲ, ಅದರ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಲೇಖಕ, ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಕಾಲಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಂದರ್ಭದ ಕುರಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಕೆಲವರು ಹರಿಹರಪ್ರಿಯರನ್ನು ನಡೆದಾಡುವ ಮಾಹಿತಿಕೋಶದಂತೆ ಕಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾವಿರಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳ ನಡುವೆ ಅಪರೂಪದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಬೇಟೆ

ಹರಿಹರಪ್ರಿಯರ ಸಂಗ್ರಹದ ದೊಡ್ಡ ವಿಶೇಷತೆ ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲ. ಇಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸದ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗದ, ಹಳೆಯ ಮುದ್ರಣಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅಪರೂಪದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಹವ್ಯಾಸವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವರ ಮಾಲೂರಿನ ಪುಸ್ತಕಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 400 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ಕೆಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳು, 500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಹಿತಿಗಳ ಸಮಗ್ರ ಕೃತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ, ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳ ಅಪರೂಪದ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿವೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು ಬಿಟ್ಟು ಮಾಲೂರಿಗೆ ಬಂದ ಪುಸ್ತಕಮನೆ

ಹರಿಹರಪ್ರಿಯರ ಪುಸ್ತಕಮನೆಯ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನೋವಿನ ಅಧ್ಯಾಯವೆಂದರೆ ಬೆಂಗಳೂರುದಿಂದ ಮಾಲೂರಿಗೆ ನಡೆದ ಸ್ಥಳಾಂತರ. ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿವಿಧೆಡೆ ಪುಸ್ತಕಮನೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಆದರೆ ಓದುಗರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕುಸಿಯುವುದು, ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸಹಕಾರ ಸಿಗದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ವೆಚ್ಚದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬೃಹತ್ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಮಾಲೂರಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು  ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಆರು ಲಾರಿ ಲೋಡ್‌ಗಳಷ್ಟು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಮಾಲೂರಿಗೆ ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸ್ಥಳಾಂತರಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ₹65,000 ಲಾರಿ ಬಾಡಿಗೆ ಖರ್ಚಾ ಗಿತ್ತು ಎಂದರೆ ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಅವರ ಬಳಿ ಇದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮಾಲೂರಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ಗೃಹ ಮಂಡಳಿ ಬಡಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ಮಗಳ ನಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟ ಮನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಹರಿಹರಪ್ರಿಯರು ಮುಂದಾದರು.

ಐದು ಲಕ್ಷ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಜ್ಞಾನಭಂಡಾರ!

2024ರ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಲೂರಿನ ಪುಸ್ತಕಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 5 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳಿವೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕವಿಗಳು, ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪುರಸ್ಕೃತರು, ಲೇಖಕರು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು, ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಿನಿಮಾ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಜನರು ಹಿಂದೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪುಸ್ತಕಮನೆಗೆ ಬಂದು ತಮ್ಮ ಅಗತ್ಯದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಾಲೂರಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರವಾದ ಬಳಿಕ ಆ ಓದುಗರು ಈಗ ಮಾಲೂರಿನತ್ತ ಬರಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.  ಹೀಗಾಗಿ ಪುಸ್ತಕಮನೆ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದರೂ ಅದರ ಬಳಕೆದಾರರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತು.

ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಚರಿತ್ರೆ, ಸಿನಿಮಾ, ಸಂಗೀತದವರೆಗೆ

ಹರಿಹರಪ್ರಿಯರ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗ್ರಹದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಅವರ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ:

• ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
• ತೆಲುಗು ಸಾಹಿತ್ಯ
• ತಮಿಳು ಸಾಹಿತ್ಯ
• ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯ
• ಇತಿಹಾಸ
• ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
• ಸಿನಿಮಾ
• ಸಂಗೀತ
• ರಂಗಭೂಮಿ
• ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
• ವ್ಯಕ್ತಿಚರಿತ್ರೆಗಳು
• ಭಾಷಾ ಅಧ್ಯಯನ
• ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಚಿಂತನೆ
• ವಿವಿಧ ಅನುವಾದ ಕೃತಿಗಳು

ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳ ಪುಸ್ತಕಗಳಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ ಇದು ಒಂದು ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಮೃತಿ ಭಂಡಾರದ ರೂಪ ಪಡೆದಿದೆ.

ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಮೇಲಿನ ಅಪಾರ ಒಲವು

ಹರಿಹರಪ್ರಿಯರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಅವರು ಕುವೆಂಪು ಕುರಿತಾಗಿ:

• ಇವರು ಕುವೆಂಪು
• ಕುವೆಂಪು ಪತ್ರಗಳು
• ಕುವೆಂಪು ಒಲವು ನಿಲವು
• ಕುವೆಂಪು ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ ಕುರಿತು ಬರಹಗಳು

ಮುಂತಾದ ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಕುವೆಂಪು ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ವಿಚಾರ, ಪತ್ರಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕುವೆಂಪು ಒಲವು ನಿಲವು ಕೃತಿಯು ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲೂ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.  2011ರ ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ ಕುವೆಂಪು ವಿಚಾರಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ ಹರಿಹರಪ್ರಿಯರು ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಪತ್ರಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿ, ಕುವೆಂಪು ಕುರಿತ ಕೆಲವು ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬ ದಾಖಲೆಗಳೂ ಇವೆ.

ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳ ಹರವು ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು?

ಹರಿಹರಪ್ರಿಯರ ಕೃತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯೇ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಕು.

ಕಾವ್ಯ, ಹೇಮಾವತಿ, ಕಾದಂಬರಿ, ಬದುಕಗೊಡದ ಜನ

ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಚಯ

• ಇವರು ಕುವೆಂಪು
• ಕುವೆಂಪು ಪತ್ರಗಳು
• ಕುವೆಂಪು ಒಲವು ನಿಲವು
• ಡಿ. ಲಿಂಗಯ್ಯನವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಚಯ
• ಕನ್ನಡದ ಹೇಮಾಹೇಮಿಗಳು
• ದೇಸೀಯರು
• ಅ.ನ. ಸುಬ್ಬರಾವ್
• ಸಮಗ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು
• ಚದುರಂಗರ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳು
• ಎಸ್.ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪ ಎಂದರೆ ಇಷ್ಟೇ

ಎಸ್.ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪ ಇಷ್ಟೇ ಕೃತಿಯೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಹರಪ್ರಿಯರ ಕೃತಿಯಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ

ವಿಚಾರವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲೂ ತಮ್ಮದೇ ಛಾಪು

ಹರಿಹರಪ್ರಿಯರ ಬರವಣಿಗೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರ ವಿಚಾರ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶೆ. ಅವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ:

• ಸಾಹಿತ್ಯರಂಗದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ
• ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು
• ಸಾಹಿತ್ಯವು ಜೀವನವು
• ಕಾಳಜಿ
• ಉಪಾದೇಯ
• ಬಂಡಾಯ ಮನೋಧರ್ಮ
• ಪರ್ಯಾಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
• ಸಮಗ್ರ ವಿಚಾರ ವಿಮರ್ಶೆ
• ಕನ್ನಡ–ತೆಲುಗು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿನಿಮಯ
• ಕುವೆಂಪು ರಾಮಾಯಣ: ಬರಹಗಾರರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ

ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ ವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಬದುಕಿನ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಅನುವಾದದ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಭಾಷೆಗಳ ಸೇತುವೆ

ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಕೆಲಸವೂ ಹರಿಹರಪ್ರಿಯರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ. ತೆಲುಗಿನಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ.

• ಜಾಬಾಲಿ
• ವಿಶ್ವನಾಥ ಸಾಹಿತ್ಯೋಪನ್ಯಾಸಗಳು
• ರಸರೇಖೆ
• ತೇಜೋರೇಖೆಗಳು
• ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳು

ಮುಂತಾದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಕತೆಗಳು, ಕನ್ನಡದಿಂದ ತೆಲುಗಿಗೆ ಪರಿಶೋಧನ ಮುಂತಾದ ಅನುವಾದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹರಿಹರಪ್ರಿಯರನ್ನು ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗ್ರಹಕಾರ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆಯ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನೂ ಮರೆಯಲಿಲ್ಲ

ಅವರ ತಿಳಿಯ ಹೇಳುವೆ ಕೃಷ್ಣ ಕತೆಯನು ಕೃತಿ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ರಚಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ಅವರ ಮಕ್ಕಳ ಬರಹಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೇವಲ ಕೇಳುವವರಾಗಿ ನೋಡುವ ಬದಲು, ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರನ್ನೂ ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ. ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕುರಿತು ನಡೆದ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲೂ ಈ ಪ್ರಯೋಗಶೀಲತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲೂ ಸಕ್ರಿಯ ಪಾತ್ರ

ಹರಿಹರಪ್ರಿಯರ ಜೀವನ ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕದ ಕಪಾಟುಗಳ ನಡುವೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. 1974ರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಬರಹಗಾರರ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರ ಒಕ್ಕೂಟ, ಜೆ.ಪಿ. ಚಳವಳಿ, ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಘಟನೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಕಾಸ ವೇದಿಕೆ, ದಲಿತ ಸಂಘರ್ಷ ಸಮಿತಿ, ಪ್ರಜಾಸಾಹಿತಿ ಬಳಗ ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಸಾಮಾಜಿಕ–ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಸಮಾಜದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಸಮಾಜದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಅವರ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಕೆನ್ ಕಲಾಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಕಲಾಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಕಲಾಚರಿತ್ರೆ ಕುರಿತು ಗೌರವ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಬೋಧಿಸಿರುವುದೂ ಅವರ ಬಹುಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ.

ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ

1976ರಲ್ಲಿ ಕುವೆಂಪು ದರ್ಶನ ಎಂಬ ದ್ವೈಮಾಸಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಕಾಗಿನೆಲೆಯ ಕನಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಕನಕ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯ ಗೌರವ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಹಾಗೂ ರಂಗಭೂಮಿ ಕುರಿತ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಗೌರವ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನ ಇತಿಹಾಸ ಅಂಕಣ ಬರಹಗಳ ಸಂಗ್ರಹವೂ ಅವರ ಪತ್ರಿಕಾ ಬರವಣಿಗೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಿ

ಹರಿಹರಪ್ರಿಯರಿಗೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಹಲವು ಗೌರವಗಳು ಸಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ

• ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
• ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
• ಗಳಗನಾಥ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
• ವರ್ಧಮಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
• ವಿ.ಆರ್. ನಾರ್ಲಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
• ಕಾವ್ಯಾನಂದ ಪುರಸ್ಕಾರ
• ವರ್ಧಮಾನ ಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
• ದೇಜಗೌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
• ಸರ್ ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ನವರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
• ಕುವೆಂಪು ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
• ವರ್ಧಮಾನ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಹಿತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
• ಇಂಡಿಯನ್ ವರ್ಚುಯಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫಾರ್ ಪೀಸ್ ಅಂಡ್ ಎಜುಕೇಷನ್ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್

ಮುಂತಾದ ಗೌರವಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಇಲಾಖೆಯೂ ಅವರ ‘ಪುಸ್ತಕಮನೆ’ಯನ್ನು ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ ಎಂದು ಲಭ್ಯವಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.

2024ರಲ್ಲಿ ಎದುರಾದ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಸಾಧನೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಹರಿಹರಪ್ರಿಯರ ಪುಸ್ತಕಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಒಂದು ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆ ನಿಂತಿತ್ತು—ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಳಿಸಬೇಕು?  ಮಾಲೂರಿನ ಪುಸ್ತಕಮನೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ಸೂರು ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಲಕ್ಷಾಂತರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಇಡುವುದರಿಂದ ಸಾಲದು. ತೇವಾಂಶ, ಧೂಳು, ಕೀಟಗಳು, ಬೆಂಕಿ, ನೀರು, ಉಷ್ಣಾಂಶ ಮತ್ತು ಕಾಗದದ ಹಾಳಾಗುವಿಕೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯ. ಹೀಗಾಗಿ ಇಂತಹ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

2025ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ನೋವಿನ ಘಟನೆ

ಹರಿಹರಪ್ರಿಯರ ಪುಸ್ತಕಮನೆಯ ಸಂಕಷ್ಟ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 2025ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಸರ್ಕಾರದ ನೆರವು ಸಿಗದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಬೇಸರಗೊಂಡು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸುಡುವ ಆಲೋಚನೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಘಟನೆ ವರದಿಯಾಯಿತು. ತಾಲೂಕು ಆಡಳಿತ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಮನವೊಲಿಸಿ ಪುಸ್ತಕ ದಹನವನ್ನು ತಡೆಯಿತು.  ಅದೇ ವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ತಮಗೆ ದೊರೆತಿದ್ದ ಹಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಫಲಕಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬೆಂಕಿಗೆ ಹಾಕಿದ ಘಟನೆ ನಡೆದಿತ್ತು,. ತಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ನೆರವು ಸಿಗದಿರುವುದೇ ತಮ್ಮ ಅಸಮಾಧಾನದ ಕಾರಣ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು.  ಇದು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾಧನೆಗಿಂತಲೂ ಭಿನ್ನವಾದ, ಅವರ ಪುಸ್ತಕಸಂಗ್ರಹದ ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಕಷ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ ಅಧ್ಯಾಯ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಇಂದು ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಬಹುದು. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಉತ್ತರ ಕೊಡಬಹುದು. ಡಿಜಿಟಲ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಕೈಗೆ ತಂದುಕೊಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕದ ವಾಸನೆ, ಅದರ ಮೊದಲ ಪುಟದಲ್ಲಿರುವ ಮಾಲೀಕರ ಹೆಸರು, ಮುದ್ರಣದ ಕಾಲದ ಅಕ್ಷರ ವಿನ್ಯಾಸ, ಹಳೆಯ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಪುಟ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದು ಕಾಲದ ಜೀವಂತ ದಾಖಲೆಗಳು. ಅಂತಹ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಹರಿಹರಪ್ರಿಯರು ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನೇ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬಳಿ ಇರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳ ನಿಖರ ಸಂಖ್ಯೆ 1.5 ಲಕ್ಷದಿಂದ 5 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಎಂಬ ವಿವಿಧ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವರ ಸಾಧನೆಯ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಅಂಕಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಅವರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದವರಲ್ಲ… ಒಂದು ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ–ತೆಲುಗು ಜ್ಞಾನಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದವರು.

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮನೆ–ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಪುಸ್ತಕಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ, ವಾಚನಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿ ತಂದ ಕೃತಿಗಳು ಇಂದು ಮಾಲೂರಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಓದುಗರನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಿವೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಹರಿಹರಪ್ರಿಯರ ಪುಸ್ತಕಮನೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇವಲ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ.

ಅದು ನಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಸರ್ಕಾರ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, ಗ್ರಂಥಾಲಯ ತಜ್ಞರು, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶಕರು, ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಈ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಿಸಿದರೆ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಜ್ಞಾನಭಂಡಾರ ಉಳಿಯಬಹುದು.

ಪುಸ್ತಕಮನೆಗೆ ಸೂರು ಕೊಡುವುದು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಿಸುವುದಲ್ಲ. ಒಂದು ತಲೆಮಾರಿನ ಸ್ಮೃತಿಗೆ ಸೂರು ಕಟ್ಟಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಹರಿಹರಪ್ರಿಯರ ಬದುಕು ನಮಗೆ ಹೇಳುವುದು ಒಂದೇ, ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದಿದವನು ಜ್ಞಾನ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಉಳಿಸಿದವನು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಹರಿಹರ ಪ್ರಿಯರು ಒಬ್ಬ ಸಾಹಿತಿಯಾಗಿ, ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗ್ರಹಕಾರರಾಗಿ, ಸಂಶೋಧಕರಾಗಿ, ಪ್ರವಚನಕಾರರಾಗಿ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾಗಿ, ಕಡೆಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿ, ಎಲ್ಲದ್ದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಈ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಕಲ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣಾದಾಯಿಗಳಾಗಿರುವ ಕಾರಣ, ಅವರು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕನ್ನಡದ ಕಲಿಗಳೇ ಸರಿ.

ಏನಂತೀರೀ?
ನಿಮ್ಮವನೇ ಶ್ರೀಮಂತ