ಅಭಿನಯ ಶಾರದೆ ಎಂ.ವಿ. ರಾಜಮ್ಮ. ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಮಿಂಚಿ, ತಾಯಿಯಾಗಿ ಮನಗೆದ್ದು, ನಿರ್ಮಾಪಕಿಯಾಗಿ ಇತಿಹಾಸ ಬರೆದ ಕನ್ನಡದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕಲಾವಿದೆ

ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಕೆಲವು ಕಲಾವಿದರ ಹೆಸರುಗಳು ಕೇವಲ ನಟನೆಯ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅವರು ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟ ಹೊಸ ದಾರಿಗಳಿಂದಲೂ ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಸಾಧಕಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದ ಕೇವಲ ಕನ್ನಡ ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಯಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಮಿಂಚಿದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಮೇರುನಟರಿಗೆ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದದ್ದಲ್ಲದೇ, ನಟನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ನಿರ್ಮಾಪಕಿಯಾಗಿಯೂ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಟ್ಟು, ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೊಟ್ಟ ದಿಟ್ಟ ಮಹಿಳಾ ಸಾಧನೆ ಶ್ರೀಮತಿ ಎಂ.ವಿ. ರಾಜಮ್ಮ ಆವರ ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸಿನಿಮಾರಂಗದ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡದ ಕಲಿಗಳು ಮಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದೋ ನಿಮಗಾಗಿ.

ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದ ರಾಜಮ್ಮ ಅವರು ಸುಮಾರು 60 ಕನ್ನಡ, 80 ತಮಿಳು, 20 ತೆಲುಗು ಹಾಗೂ ಒಂದು ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟು 150ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರಗಳ ಈ ಪಯಣವು ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆ, ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಬದ್ಧತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ಬಾಲ್ಯ, ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿಯ ಸೆಳೆತ

ಎಂ.ವಿ. ರಾಜಮ್ಮ ಅವರು 1921ರ ಮಾರ್ಚ್ 10ರಂದು ಇಂದಿನ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಗಂಡನಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ನಂಜಪ್ಪ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಬ್ಬಮ್ಮ ದಂಪತಿಗಳ ಸುಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು.  ತಂದೆ ನಂಜಪ್ಪ ಅವರು ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಮಗಳು ಕಲೆಯತ್ತ ಒಲವು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ತಂದೆ  ಮತ್ತು  ತಾಯಿ ಅವರು ಆಕೆಯ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದರು. 

ರಾಜಮ್ಮ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆರ್ಯ ಬಾಲಿಕಾ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಂಟನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಬರುವುದು, ಅದರಲ್ಲೂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುಲಭದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು, ಕುಟುಂಬದ ಹಿಂಜರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಅವಕಾಶಗಳ ನಡುವೆ ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಕಲೆಯ ಹಾದಿ ಹಿಡಿದರು. ಹದಿಹರೆಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ಚಂದ್ರಕಲಾ ನಾಟಕ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿ ಬಿ.ಆರ್. ಪಂಥುಲು ಅವರೊಂದಿಗೆ ರಂಗಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಮುಂದೆ ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.

ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪುರುಷರೇ ಸ್ತ್ರೀವೇಷ ಧರಿಸಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಇತ್ತು. ಅಂತಹ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರಾಜಮ್ಮ ಅವರಂತಹ ಮಹಿಳೆಯರು ನೇರವಾಗಿ ವೇದಿಕೆಗೆ ಬಂದು ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿನ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು. ಸಂಸಾರ ನೌಕೆ, ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ, ಸುಭದ್ರಾ ಮುಂತಾದ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಭಿನಯಿಸಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು.

ಮೂಕಿ ಚಿತ್ರದಿಂದ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಗೆ

ರಾಜಮ್ಮ ಅವರ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪಯಣದ ಆರಂಭದ ಕುರಿತು ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಸಂಗತಿಯಿದೆ. 1932ರಲ್ಲಿ ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮೂಕಿ ಚಿತ್ರ ಹರಿ ಮಾಯಾದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು ಎಂದು ದಾಖಲೆಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಅವರ ಗುರುತಿನ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದದ್ದು 1936ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡದ ಸಂಸಾರ ನೌಕೆ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸರಳಾ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.

ಸಂಸಾರ ನೌಕೆ ಕನ್ನಡದ ಆರಂಭಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಥಾವಸ್ತುವಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ಕೌಟುಂಬಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತೆರೆಮೇಲೆ ತಂದು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಗಮನ ಸೆಳೆದ ಈ ಚಿತ್ರವು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿತು. ಬಿ.ಆರ್. ಪಂತುಲು ಅವರೊಂದಿಗೆ ರಾಜಮ್ಮ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದು ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿಯಾಯಿತು. 1936ರ ಈ ಚಿತ್ರವು ಕನ್ನಡದ ಆರಂಭಿಕ ಧ್ವನಿಚಿತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖವೂ ಇದೆ. ಸುಮಾರು ₹33,000 ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡು, ₹2.5 ಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿತು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಆರಂಭಿಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ಕುರಿತು ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.

ತಮಿಳು ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿಯೂ ಜನಪ್ರಿಯತೆ

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ರಾಜಮ್ಮ ಅವರಿಗೆ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದಿಂದಲೂ ಅವಕಾಶಗಳು ಬಂದವು. 1940ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಉತ್ತಮ ಪುತಿರನ್ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಅವರಿಗೆ ತಮಿಳು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿಯೂ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ನಂತರ ಗುಮಾಸ್ತವಿನ್ ಪೆನ್ನ್, ಮದನ ಕಾಮರಾಜನ್, ಜ್ಞಾನ ಸೌಂದರ್ಯಿ, ವೆಲೈಕಾರಿ, ಲೈಲಾ ಮಜ್ನು, ಪಾರಿಜಾತಮ್ ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು.

ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿದರು. ಮಾಯಾಲೋಕಂ, ಯೋಗಿ ವೇಮನ, ಇದ್ದಾರು ಪೆಲ್ಲಾಲು, ಬಡಿ ಪಂಥುಲು ಮೊದಲಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಅವರ ಬಹುಭಾಷಾ ಕಲಾಪಯಣದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಭಾಷೆ ಬದಲಾದರೂ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅವರ ಅಭಿನಯಶೈಲಿ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೂ ಆಪ್ತವಾಯಿತು. ಇಂದಿನಂತೆ ಭಾಷಾಂತರ, ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಬೇರೆ ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ರಾಜಮ್ಮ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಭಿನಯದ ಮೂಲಕ ಆ ಸವಾಲನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಎದುರಿಸಿದರು.

ನಟಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಾಪಕಿಯವರೆಗೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾಲಿಗೆ ಹೊಸ ದಾರಿ ತೆರೆದ ಸಾಹಸ

ರಾಜಮ್ಮ ಅವರ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅವರು ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟದ್ದು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣವೆಂದರೆ ಬಹುತೇಕ ಪುರುಷರ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಆರ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಕಲಾವಿದರ ಆಯ್ಕೆ, ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಹೀಗೆ ಹಲವು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ರಾಜಮ್ಮ ಅವರು ಈ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ನಿರ್ಮಾಪಕಿಯಾಗಿ ಹೊಸ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟರು.

1943ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ವಿಜಯ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ರಾಧಾ ರಮಣ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಜ್ಯೋತಿಷ್ ಸಿನ್ಹಾ ನಿರ್ದೇಶನದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಆರ್. ಪಂತುಲು ಅವರೊಂದಿಗೆ ರಾಜಮ್ಮ ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ನಿರ್ಮಾಪಕಿಯರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ಮಹಿಳೆಯರೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು.

ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ನಿರ್ದೇಶಕ ಜ್ಯೋತಿಷ್ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರು ಚಿತ್ರದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಾಗ ರಾಜಮ್ಮ ಅವರೇ ಮುಂದಾಳತ್ವ ವಹಿಸಿ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಅಂದರೆ ಅವರು ಕೇವಲ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿದ ನಿರ್ಮಾಪಕಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯ ಬಿದ್ದಾಗ ನಿರ್ಮಾಣದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ಹೊತ್ತುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು.

ರಾಧಾ ರಮಣ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕವೇ ಮುಂದೆ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಜಿ.ವಿ. ಅಯ್ಯರ್ ಅವರಂತಹ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತು ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಚಿತ್ರವು ರಾಜಮ್ಮ ಅವರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಾಧನೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹಲವು ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಆರಂಭಿಕ ವೇದಿಕೆಯೂ ಆಗಿತ್ತು.

1960ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಕ್ಕಳ ರಾಜ್ಯ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ ಈ ಚಿತ್ರವು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸು ಕಾಣದ ಕಾರಣ, ರಾಜಮ್ಮ ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಅವರ ನಿರ್ಮಾಪಕಿಯ ಪ್ರಯತ್ನ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ.

ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಮಿಂಚಿದವರು, ತಾಯಿಯಾಗಿ ಮನಗೆದ್ದವರು

ರಾಜಮ್ಮ ಅವರ ಅಭಿನಯದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸುಂದರ, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ನಾಯಕಿ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಅವರು, ನಂತರ ತಾಯಿಯ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು.

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ನಾಯಕನಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದ ಕಲಾವಿದರಿಗೇ ನಂತರ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸುವ ಅಪರೂಪದ ಅವಕಾಶ ಅವರಿಗೆ ದೊರೆಯಿತು. ಕನ್ನಡದ ಡಾ. ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್, ಶಿವಾಜಿ ಗಣೇಶನ್, ಎಂ.ಜಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್, ಎಂ.ಜಿ.ಆರ್., ಎನ್.ಟಿ. ರಾಮರಾವ್, ಎನ್.ಟಿ.ಆರ್., ಮೊದಲಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಮೇರುನಟರಿಗೆ ತಾಯಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ವಿಶೇಷತೆ.

ತಾಯಿಯ ಪಾತ್ರ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಮಮತೆ ತೋರುವ ಪಾತ್ರವಲ್ಲ. ಕುಟುಂಬದ ಗೌರವ, ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯದ ಚಿಂತೆ, ತ್ಯಾಗ, ನೋವು, ಕೋಪ, ಮಮಕಾರ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಮುಖಭಾವ ಹಾಗೂ ಮಾತಿನ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜಮ್ಮ ಅವರ ಸಹಜ ಅಭಿನಯ ಈ ಎಲ್ಲ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ತಾಯಿಯ ಪಾತ್ರಗಳು ಕೇವಲ ಕಥೆಯ ಪೂರಕ ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಥೆಯ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಯೇ ಅವು ಮೂಡಿಬಂದವು. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.

ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಪಾತ್ರಗಳು

ರಾಜಮ್ಮ ಅವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಕೆಲವು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿವೆ.

  • ಭಕ್ತ ಪ್ರಹ್ಲಾದ (1942): ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥಾವಸ್ತುವಿನ ಈ ಚಿತ್ರವು ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಮುಖ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
    • ರಾಧಾ ರಮಣ (1943): ನಟನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ನಿರ್ಮಾಪಕಿಯಾಗಿಯೂ ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸಿದ ಚಿತ್ರ.
    • ರತ್ನಗಿರಿ ರಹಸ್ಯ (1957): ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ರಹಸ್ಯದ ಕಥಾವಸ್ತುವಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಿತ್ರ.
    • ಸ್ಕೂಲ್ ಮಾಸ್ಟರ್ (1958): ಶಿಕ್ಷಣ, ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಚಿತ್ರ.
    • ಅಬ್ಬಾ ಆ ಹುಡುಗಿ (1959): ಅವರ ಅಭಿನಯದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರ.
    • ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ (1961): ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ರುದ್ರಾಂಬೆ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
    • ಗಾಳಿ ಗೋಪುರ (1962): ಕನ್ನಡದ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
    • ಚಿನ್ನದ ಗೊಂಬೆ (1964): ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಗಮನ ಸೆಳೆದ ಚಿತ್ರ.
    • ಎಮ್ಮೆ ತಮ್ಮಣ್ಣ (1966), ದುಡ್ಡೇ ದೊಡ್ಡಪ್ಪ (1966), ಅಮ್ಮ (1968): ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪದ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಭಿನಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು.
    • ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ (1970): ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಥಾವಸ್ತುವಿನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಮಲಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.
    • ತಾಯಿ ದೇವರು (1971), ಜಗ ಮೆಚ್ಚಿದ ಮಗ (1972): ತಾಯಿಯ ಪಾತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.
    • ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಸವಾಲ್ (1974), ಬಂಗಾರದ ಪಂಜರ (1974), ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದ ಮಗ (1975), ತ್ರಿಮೂರ್ತಿ (1975), ಬೆಸುಗೆ (1976): ಅವರ ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳ ಗಮನಾರ್ಹ ಚಿತ್ರಗಳು.ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ತಮಿಳಿನ ಕರ್ಣನ್ (1964) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕುಂತಿದೇವಿಯ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಘಟ್ಟ. ಮಹಾಭಾರತದ ಕುಂತಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತಾಯ್ತನದ ನೋವು, ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಅವರಿಗೆ ದೊರೆಯಿತು.

ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯನದಲ್ಲಿಯೂ ಆಸಕ್ತಿ

ರಾಜಮ್ಮ ಅವರನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಟಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವರು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿಯೂ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ಅನೇಕರಿಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಆರಂಭಿಕ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ನಟರು ಸ್ವತಃ ಹಾಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅಭಿನಯದ ಜೊತೆಗೆ ಗಾಯನದಲ್ಲಿಯೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕಲಾವಿದರ ಪೈಕಿ ಅವರು ಒಬ್ಬರು.

ಆ ಕಾಲದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳು ಕಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದವು. ನಟನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಗೀತದ ಅರಿವು ಹೊಂದಿರುವುದು ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ರಾಜಮ್ಮ ಅವರ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಅಂಶವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಬಿ.ಆರ್. ಪಂತುಲು ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಕಲಾ ಸಹಯೋಗ

ರಂಗಭೂಮಿಯ ದಿನಗಳಿಂದಲೇ ಬಿ.ಆರ್. ಪಂಥುಲು ಅವರೊಂದಿಗೆ ರಾಜಮ್ಮ ಅವರಿಗೆ ಕಲಾತ್ಮಕ ಒಡನಾಟವಿತ್ತು. ಸಂಸಾರ ನೌಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಇವರ ಸಹಯೋಗ ಮುಂದುವರಿದಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿ.

ಬಿ.ಆರ್. ಪಂತುಲು ಅವರು ಮುಂದೆ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ನಟ, ನಿರ್ದೇಶಕ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿದರು. ರಾಜಮ್ಮ ಅವರೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಈ ಇಬ್ಬರ ಕಲಾಪಯಣವು ಆ ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ರಂಗಭೂಮಿಯಿಂದ ಬಂದ ಕಲಾವಿದರು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಐದು ದಶಕಗಳ ಕಲಾಸೇವೆ ಮತ್ತು ಗೌರವ

1930ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ರಾಜಮ್ಮ ಅವರ ಕಲಾಪಯಣ 1970ರ ದಶಕದವರೆಗೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಐದು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಅವರು, ಸುಮಾರು 150ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಅಂದಾಜಿದೆ. ನಾಯಕಿ, ಪೋಷಕ ನಟಿ, ತಾಯಿ, ನಿರ್ಮಾಪಕಿ ಮತ್ತು ಗಾಯಕಿ ಹೀಗೆ ಹಲವು ಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು.

  • ಅವರ ಕಲಾಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು 1997–98ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಡಾ. ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.
  • ಅವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಎಂ.ವಿ. ರಾಜಮ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಇದು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೂ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಗೌರವವಾಗಿದೆ.

ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಲಾಗದ ಹೆಸರು

ರಾಜಮ್ಮ ಅವರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಅವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮಹಿಳೆಯರು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಯರಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿಯೂ ಮುನ್ನಡೆಯಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಂತಹ ಸವಾಲಿನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಹೊಸ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿ, ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳ ಚಿತ್ರರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು.

ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಂದಿನಂತೆಯೇ ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಪ್ರಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಸೀಮಿತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ ಯಶಸ್ಸು ಗಮನಾರ್ಹ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶಗಳು ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಪಕಿಯಾಗಿ ಅವರು ತೋರಿದ ಧೈರ್ಯ ಇಂದಿಗೂ ಸ್ಮರಣೀಯ.

2000ರ ಜುಲೈ 6ರಂದು ಅವರು ನಿಧನರಾದರು. ಅವರು ಇಂದು ನಮ್ಮೊಂದಿಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಸಂಸಾರ ನೌಕೆಯ ಸರಳಾ ಪಾತ್ರದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕರ್ಣನ್ ಚಿತ್ರದ ಕುಂತಿದೇವಿಯವರೆಗೆ, ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಸವಾಲ್ ಮತ್ತು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದ ಮಗ ಚಿತ್ರಗಳ ತಾಯಿಯ ಪಾತ್ರಗಳವರೆಗೆ ಅವರ ಅಭಿನಯದ ನೆನಪು ಕನ್ನಡಿಗರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ. ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಯನ್ನು ಆಳಿದವರು, ತಾಯಿಯಾಗಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗೆದ್ದವರು, ನಿರ್ಮಾಪಕಿಯಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹೊಸ ದಾರಿ ತೋರಿದವರು.  ಇಂತಹ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಎಂ.ವಿ. ರಾಜಮ್ಮ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಗೌರವದಿಂದ ನೆನಪಾಗುವ ಹೆಸರಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಅವರು ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಗಳೇ ಸರಿ

ಏನಂತೀರೀ?
ನಿಮ್ಮವನೇ ಶ್ರೀಮಂತ

 

Leave a Reply